Brèves

Cyfryzacja i technologie

Nagroda Nobla w medycynie

5 października 2026

2014-10-13-15-13-13.3303.jpg
5 października Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny przyznano Amerykaninowi Karlowi Deisserothowi oraz Niemcom Peterowi Hegemannowi i Georgowi Nagelowi "za odkrycia dotyczące kanałów jonowych aktywowanych światłem oraz optogenetyki".

Read more

Demokracja i polityka

Wybory w Bośni i Hercegowinie

5 października 2026

2025-11-24-12-42-01.8915.png
4 października 3,4 miliona wyborców poszło do urn, aby wybrać swoich przedstawicieli w ramach wielopoziomowej struktury instytucjonalnej, której celem jest podział władzy między Bośniaków, Chorwatów i Serbów. Bośnia i Hercegowina podzielona jest na dwa autonomiczne podmioty, z których każdy posiada własny rząd: Republikę Serbską oraz Federację Bośni i Hercegowiny. Całością kieruje rząd centralny i trójstronne Prezydium. Dwóch prezydentów (Bośniak Denis Bećirović i Serb Milorad Dodik) zostało ponownie wybranych na czteroletnią kadencję. Dotychczasowego chorwackiego prezydenta Željko Komšicia zastąpiła kobieta - Darijana Filipović z partii HDZ. Wyborcy wybierali ponad 500 przedstawicieli i urzędników, w tym członków Prezydium. Według władz frekwencja wyniosła 42%, co stanowi spadek o prawie 10 punktów procentowych w porównaniu z poprzednimi wyborami w 2022 roku.

Read more -inny link

Przedterminowe wybory parlamentarne w Hiszpanii 29 listopada

5 października 2026

2024-07-15-11-10-52.3743.png
5 października premier Pedro Sánchez (PSOE-PSE) ogłosił rozwiązanie parlamentu i rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych, które odbędą się 29 listopada. Od 2023 roku Sánchez stoi na czele mniejszościowego rządu koalicyjnego, którego kadencja miała się pierwotnie zakończyć w połowie 2027 roku. Jednak po odrzuceniu przez parlament projektu ustawy o mieszkalnictwie hiszpański przywódca oświadczył, że zamierza uzyskać szerszą większość, "aby przeprowadzić dogłębne reformy". 29 listopada Hiszpanie mają zatem wybrać skład obu izb Kortezów Generalnych – Kongresu Deputowanych i Senatu.

Read more

Dyplomacja i geopolityka

Fiński prezydent z państwową wizytą w Luksemburgu

5 października 2026

2019-03-13-15-24-44.4271.jpg
W dniach 29 i 30 września prezydent Finlandii Alexander Stubb składał wizytę państwową w Luksemburgu. 30 września odwiedził Uniwersytet Luksemburski i zapoznał się z kilkoma projektami badawczymi przedstawionymi przez ich realizatorów w dziedzinach zdrowia, sztucznej inteligencji i danych, komunikacji kwantowej, obliczeń o wysokiej wydajności oraz nauk kwantowych. Następnie wraz z premierem Lucem Friedenem udał się do zamku w Betzdorfie, gdzie znajduje się siedziba Europejskiego Towarzystwa Satelitarnego (SES). Po krótkiej prezentacji działalności przedsiębiorstwa oraz głównych projektów istotnych dla Finlandii uczestnicy zwiedzili Centrum Operacji Satelitarnych i przeprowadzili rozmowy z zespołem odpowiedzialnym za monitorowanie i zarządzanie satelitami.

Read more -inny link

Niemiecki kanclerz Friedrich Merz w Ukrainie

5 października 2026

2017-01-18-11-50-09.2539.jpg
4 października niemiecki kanclerz Friedrich Merz złożył wizytę w Ukrainie w towarzystwie minister gospodarki Katheriny Reiche oraz delegacji przedsiębiorców. Przy tej okazji obiecał nowy pakiet pomocowy: udostępnienie kredytów wojskowych w wysokości 1 mld euro, a także 350 mln euro przeznaczonych dla sektora energetycznego, który jest celem powtarzających się rosyjskich ataków. Według szefa niemieckiego rządu sednem tej nowej pomocy jest porozumienie dotyczące wspólnej produkcji dronów przechwytujących, tzw. "antyodrzutowych", a także pocisków o zasięgu ponad 1 000 kilometrów. Porozumienie dotyczy również technologii satelitarnych, które pozwolą ukraińskiej armii na lepsze wykrywanie i wyznaczanie celów.

Read more -inny link

Deklaracja G7 w sprawie światowego bezpieczeństwa energetycznego i stabilności rynków

5 października 2026

2013-05-30-16-37-11.8604.jpg
2 października odbyło się nadzwyczajne posiedzenie grupy G7 poświęcone kwestiom związanym z kryzysem energetycznym. Szefowie państw i rządów ogłosili w szczególności koordynowane przez Międzynarodową Agencję Energetyczną uwolnienie 100 milionów baryłek ropy naftowej w ciągu najbliższych czterech miesięcy. Ogłoszono również inne środki mające na celu zapewnienie globalnego bezpieczeństwa energetycznego i stabilności rynków, takie jak koordynacja programów konserwacji rafinerii w krajach G7.

Read more

Gospodarka i finanse

Przekazanie 2,9 mld euro Ukrainie

5 października 2026

2014-02-25-15-45-28.2488.jpg
2 października Komisja Europejska przekazała Ukrainie 2,9 mld euro w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy. Ta 8. transza ma na celu między innymi wsparcie stabilności finansowej i wdrażania reform w tym kraju. Komisja informuje, że Ukraina zrealizowała dziesięć etapów reform, dotyczących w szczególności wymiaru sprawiedliwości, energetyki i rolnictwa. Do tej pory łączna kwota wsparcia udzielonego w ramach planu dla Ukrainy przekracza 32 mld euro, wliczając w to wkłady krajów partnerskich oraz środki pochodzące z pożyczki na rzecz Ukrainy.

Read more

Instytucje i rozszerzenie

Ursula von der Leyen z podróżą po Bałkanach

5 października 2026

2025-12-21-18-37-14.3792.jpg
Od 30 września do 2 października przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen odbyła swoją 6. coroczną podróż po Bałkanach Zachodnich. Odwiedziła kolejno Albanię, Kosowo, Czarnogórę i Macedonię Północną. Rozmowy dotyczyły następnych kroków, jakie należy podjąć, aby pchnąć partnerów z regionu na ścieżkę akcesji do Unii, a także trwającego procesu stopniowej integracji. W ramach tej podróży w Budvie podpisano protokoły ustaleń między siedmioma parkami przemysłowymi i strefami działalności gospodarczej sześciu gospodarek Bałkanów Zachodnich (Albanii, Bośni i Hercegowiny, Kosowa, Czarnogóry, Macedonii Północnej i Serbii) a organizacjami partnerskimi Unii Europejskiej. Podpisanie tych dokumentów oficjalnie zapoczątkowuje partnerstwo między parkami przemysłowymi regionu a parkami przemysłowymi Unii.

Read more

Sesja plenarna Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy

5 października 2026

2025-03-24-12-42-37.4712.jpg
W dniach od 28 września do 2 października w Strasburgu obradowało Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy. Obrady rozpoczęły się od wręczenia Nagrody Praw Człowieka im. Václava Havla irańskiej adwokatce Nasrin Sotoudeh. Parlamentarzyści zajęli się kwestią solidarności z Ceutą, opieką nad niepełnosprawnymi żołnierzami ukraińskimi oraz wkładem diaspor i migrantów w spójność społeczną. 30 września poruszyli temat wolności mediów, nacisków wywieranych na Międzynarodowy Trybunał Karny oraz działań Rosji. 1 października debaty dotyczyły klimatu oraz wpływu sztucznej inteligencji na zatrudnienie, we współpracy z OECD. Sesja zakończyła się dyskusją nad reformą Regulaminu, w szczególności w zakresie stosunków zewnętrznych i międzyparlamentarnych Zgromadzenia.

Read more -inny link

Kultura

Złoty wiek niderlandzkiej sztuki w Madrycie

5 października 2026

2023-10-30-13-20-27.6269.png
Do 10 stycznia 2027 roku w hiszpańskiej stolicy prezentowane są arcydzieła XVII-wiecznej niderlandzkiej sztuki, dzięki wymianie dzieł między Mauritshuis w Hadze i Museo Nacional Thyssen-Bornemisza w Madrycie. Wśród wypożyczonych eksponatów znajdują się mistrzowskie prace niderlandzkich malarzy (Fransa Halsa, Rembrandta van Rijna, Johannesa Vermeera), a także obraz "Ogród Edenu" autorstwa flamandzkich malarzy Brueghela Starszego i Piera Paula Rubensa.

Read more -inny link

Wystawa "Kobiety malarze" w Oslo

5 października 2026

2025-02-21-18-32-08.7705.jpg
Do 7 lutego 2027 roku Muzeum Narodowe w Oslo prezentuje wystawę poświęconą malarkom w Europie w latach 1550–1650. Ekspoozycja, na której zgromadzono około pięćdziesięciu obrazów autorstwa 19 artystek, w tym Lavinii Fontany, Artemisii Gentileschi, Michaeliny Wautier i Sofonisby Anguissoli, stawia pytanie o miejsce kobiet w historii malarstwa. Porusza w szczególności kwestie widoczności, uznania, autonomii i edukacji artystycznej, jednocześnie analizując sposób, w jaki historia sztuki przyczyniła się do marginalizacji niektórych artystek.

Read more

Na pierwszej stronie!

Papież, Europa, Schuman i Macron

5 października 2026

2026-10-01-12-50-44.6749.jpg
Przy okazji swojej podróży apostolskiej do Francji papież Leon XIV poświęcił Europie przemówienie wygłoszone w Metz 28 września. Wyrażając przywiązanie do sprawiedliwego i solidarnego świata, sięgnął do historii, by przekazać przesłanie nadziei dla kontynentu europejskiego, nawiązując tym samym do deklaracji wygłoszonej przez Roberta Schumana 9 maja 1950 roku.

Read more

Obrona i bezpieczeństwo

Zjednoczone Królestwo ogłasza 31 nowych osób i podmiotów objętych sankcjami przeciwko Rosji

5 października 2026

2023-09-10-19-36-56.3815.jpg
1 października brytyjski rząd ogłosił 31 nowych sankcji gospodarczych i finansowych wobec Rosji. Wobec 23 osób fizycznych zastosowano zamrożenie aktywów i zakaz wjazdu, a 8 statków objęto sankcjami morskimi i handlowymi. Londyn celuje w szczególności w osoby odpowiedzialne za łamanie praw człowieka i indoktrynację dzieci na okupowanych terytoriach Ukrainy oraz w statki powiązane z rosyjską flotą cieni.

Read more

Obywatelstwo i mobilność

Posiedzenie europejskich ministrów ds. wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych

5 października 2026

2025-12-23-16-41-09.2428.png
W dniach 1 i 2 października ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych przyjęli nowe przepisy dotyczące odsyłania osób, które nie mają prawa pobytu w Unii Europejskiej, a także decyzję w sprawie zawarcia umowy ze Szwajcarią dotyczącej danych pasażerów. Ponadto wyrazili zgodę na podpisanie umowy z Koreą Południową dotyczącej przekazywania danych pasażerów, która umożliwiłaby "zapobieganie terroryzmowi i poważnej przestępczości, wykrywanie takich przestępstw, prowadzenie dochodzeń w ich sprawie i ich ściganiu". 2 października ministrowie zatwierdzili konkluzje dotyczące walki z rasizmem oraz powiązanymi formami nienawiści i dyskryminacji. Przeprowadzili także debatę orientacyjną na temat przeglądu mandatu Eurojustu, Agencji UE ds. Współpracy Sądowej w Sprawach Karnych.

Read more -inny link