Brèves
Demokracja i polityka
Polski Trybunał Konstytucyjny w centrum politycznego sporu
2 listopada 2026

Zaostrza się konflikt między rządem Donalda Tuska a prezydentem Karolem Nawrockim wokół Trybunału Konstytucyjnego. Po eskalacji w nocy z 31 października na 1 listopada, przed siedzibą Trybunału w Warszawie zgromadziły się setki demonstrantów. Powodem była informacja wydana przez Trybunał, w której ogłoszono tymczasową przerwę w urzędowaniu prezesa i wiceprezesa Trybunału oraz powierzenie obowiązków sędzi Annie Korwin-Piotrowskiej. Prawo i Sprawiedliwość, bliskie Nawrockiemu i sprawujące władzę w latach 2015–2023, postawiło na czele Trybunału sędziów przychylnych tej partii. Jednak w grudniu 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że sąd ten nie jest ani niezależny, ani bezstronny z powodu poważnych nieprawidłowości w procesie mianowania sędziów. Prezydent Polski odmówił zaprzysiężenia kilku sędziów wybranych przez Sejm, mimo że jest to czynność czysto formalna.
Dyplomacja i geopolityka
Szczyt Rady Nordyckiej w Helsinkach
2 listopada 2026

W dniach 26-29 października fiński parlament gościł 78. sesję Rady Nordyckiej, w której uczestniczyli szefowie rządów, ministrowie i parlamentarzyści z regionu: z Finlandii, ze Szwecji, z Norwegii, Danii, Islandii, a także z Grenlandii, Wysp Owczych i Wysp Alandzkich. 28 października przed zgromadzeniem przemawiał ukraiński minister spraw zagranicznych Andrii Sybiha. W swoim wystąpieniu wezwał kraje nordyckie do dalszego wspierania Ukrainy i zachowania jedności w działaniach na rzecz pokoju. Kilku przywódców potwierdziło swoje niezachwiane poparcie dla Ukrainy. Podkreślili, jak ważne jest, aby kraje nordyckie współpracowały w celu dalszego wzmocnienia działań prewencyjnych i bezpieczeństwa we wszystkich obszarach.
Podróż niemieckiego kanclerza Friedricha Merza do Azji
2 listopada 2026

Od 26 do 30 października niemiecki kanclerz Friedrich Merz odbywał podróż do Singapuru, Japonii i Korei Południowej w celu zacieśnienia więzi gospodarczych między Niemcami i ich partnerami z tego regionu. 28 października w Japonii, podczas niemiecko-japońskiego szczytu biznesowego, Merz opowiedział się za zwiększeniem inwestycji, zacieśnieniem współpracy technologicznej oraz za wolnym handlem opartym na zasadach. Poruszono kwestię wznowienia negocjacji handlowych między ASEAN a Unią Europejską. Dwa kraje przyjęły środki mające wzmocnić partnerstwo i pogłębić współpracę w zakresie bezpieczeństwa, zwłaszcza w dziedzinie uzbrojenia. Ponadto podpisały deklarację w sprawie bezpieczeństwa gospodarczego i wyraziły chęć ograniczenia swoich krytycznych zależności.
Energia i klimat
Posiedzenie ministrów energii
2 listopada 2026

29 października ministrowie energii, obradujący w Luksemburgu, omówili projekt rozporządzenia w sprawie opłat sieciowych w sektorze energii elektrycznej. Ma na celu obniżenie kosztów systemu elektroenergetycznego i rachunków za prąd, w szczególności poprzez wdrażanie inteligentnych sieci i liczników oraz wprowadzenie ram podatkowych bardziej sprzyjających energii elektrycznej. Ministrowie wymienili poglądy na temat perspektyw bezpieczeństwa energetycznego Unii w trakcie zimy 2026-2027 oraz w dłuższej perspektywie, w sytuacji gdy utrzymuje się presja na dostawy i ceny związana z sytuacją geopolityczną. Omówiono również cele energetyczne, które należy uwzględnić w ramach strategicznych na okres po 2030 roku, zwłaszcza w zakresie odporności, elektryfikacji, elastyczności i połączeń międzysieciowych.
Fundacja
Nowe płatności z tytułu NextGenerationEU
2 listopada 2026

29 października Komisja Europejska pozytywnie oceniła 7. i ostatni wniosek o płatność złożony przez Republikę Czeską w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF ) - elementu programu NextGenerationEU - na kwotę 951 mln euro. 30 października Komisja przekazała środki z RRF Francji (6,1 mld euro), Austrii (306 mln euro) oraz Luksemburgowi (92,2 mln euro). Dzięki tym wypłatom również Francja i Austria otrzymały całość przyznanych im środków. Fundacja udostępnia na swojej stronie internetowej zestawienie różnych krajowych planów odbudowy, zawierające informacje o kwotach, harmonogramach i priorytetach.
Nowe wydanie "L'Atlas permanent de l'Union européenne"
2 listopada 2026

Fundacja opublikowała w wydawnictwie Hémisphères 6. wydanie swojego "L'Atlas permanent de l'Union européenne". Dostępne jest po francusku na stronie internetowej Fundacji, w księgarniach, a także w formacie cyfrowym (ebook). Ta kluczowa pozycja pozwala zrozumieć Unię Europejską, jej instytucje, poszczególne państwa członkowskie oraz ich terytoria zamorskie dzięki mapom, kartom informacyjnym i syntetycznym statystykom. Zamówcie Państwo swój egzemplarz już teraz!
Gospodarka i finanse
Posiedzenie Rady Prezesów EBC
2 listopada 2026

29 października Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego (EBC) ogłosiła utrzymanie trzech podstawowych stóp procentowych na dotychczasowym poziomie. Stopa depozytów pozostaje zatem na poziomie 2,50%, stopa podstawowych operacji refinansujących na poziomie 2,65%, a stopa kredytu w banku centralnym na poziomie 2,90%. Podczas konferencji prasowej Christine Lagarde i Boris Vujčić, odpowiednio prezes i wiceprezes EBC, podkreślili, że pomimo pewnych niekorzystnych czynników gospodarka strefy euro nadal się rozwija. Wskazali, że w sierpniu stopa bezrobocia w strefie euro wyniosła 6,4%, a inflacja ponownie przyspieszyła. W wzrosła z 3,2% w sierpniu do 3,8% we wrześniu.
Kultura
Henri Cartier-Bresson w Aix-en-Provence
2 listopada 2026

Do 21 marca 2027 roku Centrum Sztuki Chaumont w Aix-en-Provence gości wystawę poświęconą Henriemu Cartier-Bressonowi, zorganizowaną z okazji dwusetnej rocznicy powstania fotografii. Ekspozycja przedstawia twórczość fotografa przez pryzmat jego relacji z Europą. Zorganizowana chronologicznie trasa zwiedzania zaprasza do odkrywania - poprzez obiektyw Cartier-Bressona - napięć poprzedzających II wojnę światową, ruin i powojennych traum, a także zimnej wojny, podczas której nabiera kształtów projekt Unii Europejskiej.
Obrona i bezpieczeństwo
Porozumienie między Francją i Ukrainą w sprawie weteranów
2 listopada 2026

29 października minister delegowana przy minister sił zbrojnych i weteranów Alice Rufo oraz ukraiński minister ds. weteranów Witalij Kim podpisali plan działania dotyczący francusko-ukraińskiej współpracy dotyczącej spraw weteranów. Opiera się on na czterech filarach: kwestiach strukturalnych i prawnych, zdrowiu, rehabilitacji oraz reintegracji społecznej i zawodowej, a także na pamięci. Jest to plan konkretnych wspólnych działań między Ministerstwem ds. Weteranów a francuskim Ministerstwem Sił Zbrojnych i Weteranów na najbliższe dziesięć lat.
Obywatelstwo i mobilność
Wzmocnienie Europejskiej Agencji Straży Przybrzeżnej i Granicznej Frontex
2 listopada 2026

27 października Komisja Europejska zaproponowała wzmocnienie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej Frontex, by "zwiększyć jego zdolności w zakresie ochrony granic zewnętrznych i sprawić, by stał się centralnym podmiotem UE w dziedzinie powrotów". Reforma przewiduje zwiększenie stałego personelu agencji do 30 000 funkcjonariuszy, z czego 17 000 w ramach nowej europejskiej rezerwy personelu ds. zarządzania granicami i powrotami, a także utworzenie nowego centrum monitoringu online. Umożliwiłoby to agencji wspieranie państw trzecich w operacjach powrotowych. Reforma wpisuje się w kontekst przyszłych wieloletnich ram finansowych (WRF) Unii na lata 2028-2034, w których przewidziano dla Frontexu budżet w wysokości 11,8 mld euro, czyli prawie dwukrotnie więcej niż 6 mld euro przyznane tej agencji na lata 2021-2027.
Badania Eurobarometru na temat młodzieży i europejskiej ochrony ludności
2 listopada 2026

28 października Komisja Europejska opublikowała wyniki badania Eurobarometru dotyczącego młodzieży i demokracji, przeprowadzonego od czerwca do lipca 2026 roku. 75% ankietowanych młodych uważa, iż decyzje podejmowane na szczeblu europejskim mają wpływ na ich codzienne życie, ale tylko 38% sądzi, że decydenci polityczni uwzględniają długoterminowe konsekwencje swoich wyborów. 30 października Komisja opublikowała wyniki badania poświęconego roli Unii Europejskiej w zakresie ochrony ludności. Według wyników 91% respondentów jest zdania, że należy jeszcze bardziej wzmocnić skoordynowane działania Unii, aby w przyszłości skuteczniej radzić sobie z katastrofami i kryzysami.
Technologie i kosmos
ESA zamawia dodatkowe 4 satelity
2 listopada 2026

27 października Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) ogłosiła przedłużenie umów z firmami Airbus Defence and Space (Niemcy) oraz Thales Alenia Space (Włochy) na budowę czterech dodatkowych satelitów Galileo drugiej generacji (G2). Umowy podpisano 23 października w Rzymie oraz 26 października w Ottobrunn. Te cztery satelity dołączają do dwunastu satelitów G2 zamówionych już w 2021 roku (po sześć od każdego producenta) i zwiększają flotę G2 do szesnastu sztuk. Ich dostawa jest planowana na 2031 rok, a wystrzelenie ma nastąpić bezpośrednio po tym. Galileo, flagowy program Unii, jest finansowany i zarządzany przez Komisję Europejską w ramach unijnego programu kosmicznego.
Wybory
Iliana Jotowa
2 listopada 2026

Iliana Jotowa wygrała wybory prezydenckie w Bułgarii, uzyskując 57,56% głosów. Wyprzedziła Andreja Gjurowa, który zdobył 39,48%. Jej wybór, przy bardzo niskiej frekwencji wynoszącej 29,1%, może wpłynąć na stosunki Bułgarii z Rosją i Unią Europejską w kontekście narastających napięć na Morzu Czarnym. Prezydent opowiada się za dialogiem z Moskwą i sprzeciwia się pomocy finansowej dla Ukrainy.
