Brèves
Cyfryzacja, technologie i kosmos
Międzynarodowy Szczyt Kosmiczny
14 września 2026

9 i 10 września w Paryżu odbył się Międzynarodowy Szczyt Kosmiczny. W wydarzeniu wzięło udział blisko 120 zagranicznych delegacji. Podczas gdy prezydent Francji podkreślił konieczność pełnego uwzględnienia "preferencji europejskich", przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zwróciła uwagę na znaczenie IRIS², europejskiej inicjatywy mającej na celu uruchomienie europejskiej konstelacji satelitów, która zapewni Europie "autonomiczną i odporną łączność". Według Pałacu Elizejskiego podczas szczytu zawarto około pięćdziesięciu umów i porozumień o zapowiadanej wartości około 20 mld euro.
Demokracja i polityka
Wizyta sekretarza generalnego Rady Europy na Łotwie
14 września 2026

10 i 11 września sekretarz generalny Rady Europy Alain Berset spotykał się z prezydentem Łotwy Edgarsem Rinkēvičsem, minister spraw zagranicznych Baibą Braže oraz przewodniczącą parlamentu (Saeima) Daigą Mieriņą. Alain Berset podkreślił, że doświadczenia Łotwy w walce z zagrożeniami hybrydowymi są cenne dla wypracowania wspólnej europejskiej odpowiedzi. Ponadto wziął udział w konferencji w Rydze, podczas której poruszył kwestię przyszłości Ukrainy jako filaru europejskiego bezpieczeństwa. Na koniec odwiedził Centrum Doskonalenia NATO ds. Komunikacji Strategicznej, gdzie rozmowy dotyczyły możliwych synergii między wiedzą ekspercką NATO a Radą Europy.
Dyplomacja i geopolityka
Zachodnie sankcje na towary produkowane w izraelskich osiedlach
14 września 2026

8 września ministrowie spraw zagranicznych Kanady, Danii, Hiszpanii, Finlandii, Francji, Islandii, Irlandii, Norwegii, Polski, Portugalii, Zjednoczonego Królestwa i Szwecji podjęli decyzję o wprowadzeniu krajowych i/lub poparciu europejskich ograniczeń importowych dotyczących towarów wytwarzanych w izraelskich osiedlach na Zachodnim Brzegu, które uznano za nielegalne w świetle prawa międzynarodowego. We wspólnym oświadczeniu wyżej wymienione państwa wezwały izraelski rząd do zaprzestania wszelkiej ekspansji osadniczej i potwierdziły swoje zaangażowanie na rzecz trwałego pokoju, umożliwiającego "Izraelowi oraz suwerennemu, demokratycznemu i zdolnemu do samodzielnego funkcjonowania państwu palestyńskiemu pokojowe i bezpieczne współistnienie oraz wzajemne uznanie w ramach bezpiecznych i uznanych na arenie międzynarodowej granic".
Nowa strategia na rzecz regionów najbardziej oddalonych
14 września 2026

10 września Komisja Europejska przyjęła komunikat dotyczący regionów najbardziej oddalonych Unii Europejskiej, do których należą Gujana, Gwadelupa, Martynika, Majotta, Réunion, Saint-Martin (Francja), Azory, Madera (Portugalia) oraz Wyspy Kanaryjskie (Hiszpania). W komunikacie przedstawiono nową strategiczną wizję na rzecz tych regionów, mającą na celu stymulowanie ich rozwoju społeczno-gospodarczego. Komunikatowi towarzyszy pakiet regulacyjny, obejmujący kilka wniosków legislacyjnych służących dostosowaniu niektórych europejskich przepisów do wyzwań, przed którymi stoją te terytoria. Przewidziano w szczególności zwolnienia i odstępstwa w zakresie podatków, leśnictwa, rolnictwa, rybołówstwa i migracji.
Konferencja kierowników placówek dyplomatycznych
14 września 2026

W dniach 7-11 września szefowie niemieckich przedstawicielstw dyplomatycznych zebrali się w Berlinie na corocznej konferencji ambasadorów. 10 września minister spraw zagranicznych Johann Wadephul wygłosił przemówienie na temat postrzegania niemieckiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa za granicą. W konferencji uczestniczył sekretarz generalny NATO Mark Rutte – po raz pierwszy w historii w tym wydarzeniu wziął udział szef NATO. Minister zlecił ambasadorom, aby w swoich krajach przyjmujących aktywnie zabiegali o zwiększone wsparcie dla Ukrainy, przypominając, że Niemcy są obecnie największym bilateralnym darczyńcą Kijowa. W tym roku Niemcy zainwestowały w "twarde" zdolności obronne 124,7 mld euro (około 2,7% swojego PKB). Do 2029 roku wskaźnik ten ma sięgnąć co najmniej 3,5%, czyli ponad 150 mld euro.
Szczyt na temat Arktyki w Finlandii
14 września 2026

W dniach 13 i 14 września w Rovaniemi w Finlandii odbył się Szczyt Arktyczny, w którym wzięli udział przywódcy Unii Europejskiej. Celem szczytu było wzmocnienie wspólnej strategii Unii w Arktyce – w regionie, którego znaczenie geopolityczne szybko rośnie. W związku z obecnymi napięciami geopolitycznymi przywódcy Unii pragną teraz położyć większy nacisk na pokój i bezpieczeństwo, a także na działalność gospodarczą w tym regionie.
Energia i rolnictwo
Sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego na temat planu REPowerEU
14 września 2026

9 września Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie dotyczące planu REPowerEU. Od czasu jego przyjęcia w maju 2022 roku Unia Europejska znacznie zmniejszyła swoją zależność od rosyjskich paliw kopalnych. Trybunał zwraca jednak uwagę na znaczny brak inwestycji. W 2022 roku Komisja oszacowała, że potrzeba dodatkowe 300 mld euro inwestycji, by osiągnąć cele REPowerEU do 2030, a do kwietnia 2026 państwa UE zaciągnęły zobowiązania jedynie na kwotę 54,3 mld (18%). Trybunał wskazuje na niewystarczające postępy w rozwoju odnawialnych źródeł energii i połączeń transgranicznych, a także na niedostateczny nadzór i sterowanie realizacją planu. Wzywa Komisję i państwa członkowskie do lepszej koordynacji ich planów, uzupełnienia niedoboru środków finansowych oraz wzmocnienia monitorowania celów REPowerEU.
Gospodarka i finanse
Podwyżka stóp EBC i prognozy w zakresie wzrostu i inflacji
14 września 2026

10 września Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego (EBC) ogłosiła podwyżkę trzech podstawowych stóp procentowych EBC o 25 punktów bazowych ze skutkiem od 16 września. Stopa depozytowa została podniesiona do 2,5%, stopa głównych operacji refinansujących do 2,65%, a stopa kredytu w banku centralnym do 2,9%. Podwyżkę przypisuje się przede wszystkim presji inflacyjnej związanej z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Prognoza inflacji pozostała bez zmian i wynosi 3% w 2026, 2,5% w 2027 oraz 2,3% w 2028 roku. Jeśli chodzi o wzrost gospodarczy, prognoza wynosi 0,9% w 2026, 1,4% w 2027 i 1,5% w 2028 roku.
Kultura
Czeskie klejnoty koronne w Pradze
14 września 2026

Do 28 września, z okazji 500. rocznicy wstąpienia Ferdynanda I Habsburga na czeski tron, Zamek Praski prezentuje klejnoty koronne Czech. Korona św. Wacława - wykonana w 1347 roku na potrzeby koronacji Karola IV, króla Czech i cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego - wraz z klejnotami jest symbolem czeskiej tożsamości.
Maurizio Cattelan w Berlinie
14 września 2026

Włoski artysta Maurizio Cattelan, czołowa postać sztuki współczesnej, jest laureatem Nagrody Nationalgalerie 2026. Wystawa "Night" w berlińskiej Neue Nationalgalerie to pierwsza duża ekspozycja tego artysty w Niemczech. Artysta, wybrany do nagrody przez międzynarodowe jury, prezentuje na niej zbiór obejmujący zarówno przełomowe dzieła z przeszłości, jak i najnowsze prace. Ekspozycja potrwa do 7 marca 2027 roku.
Na pierwszej stronie
Stan (wyjątkowy) Unii
14 września 2026

W obliczu napięć geopolitycznych i osłabienia tradycyjnych sojuszy Unia Europejska musi wzmocnić swoją autonomię i zdolność do działania. Oznacza to przyspieszenie integracji gospodarczej, finansowej i politycznej, unowocześnienie systemu zarządzania oraz lepsze reagowanie na zewnętrzne wyzwania. Chodzi o to, by Europa mogła silniej zaznaczyć swoją obecność w coraz bardziej niestabilnym i konkurencyjnym kontekście międzynarodowym.
Obrona i bezpieczeństwo
Strategiczne partnerstwo między Kanadą i Ukrainą
14 września 2026

10 września, w obecności prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, premier Kanady Mark Carney ogłosił nowy etap strategicznego partnerstwa między dwoma krajami. W ten sposób (oprócz niedawno zawartych partnerstw między kluczowymi przedsiębiorstwami z ukraińskiego i kanadyjskiego sektora obronnego, dotyczących dostaw i produkcji dronów) kanadyjski rząd zainwestuje blisko 370 mln kanadyjskich dolarów w celu wzmocnienia długoterminowego bezpieczeństwa Ukrainy. Przeznaczy ponad 600 mln na wsparcie bezpieczeństwa energetycznego i odbudowy Ukrainy oraz zapewni dodatkową pomoc w wysokości 6 mln, aby ułatwić repatriację ukraińskich dzieci przymusowo wysiedlonych przez Rosję.
Opracowania/raporty
Spadek liczby wniosków azylowych
14 września 2026

10 września Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu (EUAA) opublikowała raport przedstawiający najnowsze tendencje w dziedzinie azylu w Unii Europejskiej, a także w Szwajcarii i Norwegii. Liczba wniosków o ochronę międzynarodową, które wpłynęły w pierwszej połowie 2026 roku, wyniosła 332 000, czyli o 17% mniej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Francja jest krajem, który otrzymał najwięcej wniosków, a za nią plasują się Włochy, Hiszpania i Niemcy. Łącznie te cztery kraje skupiają około 3/4 wszystkich złożonych wniosków. W ciągu pierwszych sześciu miesięcy roku mniej niż 1/3 wniosków została pozytywnie rozpatrzona w pierwszej instancji.
