Brèves
Cypr
Cypr członkiem stowarzyszonym Europejskiej Agencji Kosmicznej
23 marca 2026

19 marca Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) ogłosiła, że Republika Cypryjska (dotychczas państwo współpracujące) staje się członkiem stowarzyszonym ESA po wejściu w życie umowy o stowarzyszeniu podpisanej 23 października 2025 roku. Ten nowy status, ważny przez 7 lat, umożliwia cypryjskim przedsiębiorstwom, instytutom badawczym i start-upom udział w wielu strategicznych programach ESA, zwłaszcza w zakresie obserwacji Ziemi, telekomunikacji czy wsparcia technologicznego. Dzięki tej umowie cypryjski rząd ma nadzieję pobudzić swój krajowy ekosystem kosmiczny, poszerzyć swoją specjalistyczną wiedzę oraz wspierać współpracę z państwami członkowskimi Agencji.
Dyplomacja
Wspólna deklaracja w sprawie cieśniny Ormuz
23 marca 2026

19 marca przywódcy Niemiec, Francji, Włoch, Japonii, Holandii i Zjednoczonego Królestwa wydali wspólne oświadczenie w sprawie cieśniny Ormuz. Zdecydowanie potępiają niedawne ataki przeprowadzone przez siły irańskie, a także zamknięcie cieśniny Ormuz. Wzywają Iran do natychmiastowego zaprzestania gróźb, operacji minowania, ataków dronów i rakiet oraz wszelkich innych prób zablokowania cieśniny dla żeglugi handlowej.
Oświadczenie G7 w sprawie Środkowego Wschodu
23 marca 2026

21 marca ministrowie spraw zagranicznych Niemiec, Kanady, Stanów Zjednoczonych, Francji, Włoch, Japonii i Zjednoczonego Królestwa oraz Wysoka Przedstawicielka Unii Europejskiej wydali oświadczenie, w którym wyrazili poparcie dla swoich partnerów ze Środkowego Wschodu w obliczu ataków ze strony Islamskiej Republiki Iranu. Potępiają w nim ataki przeprowadzone przez irański reżim na ludność i infrastrukturę cywilną (w szczególności energetyczną) w Arabii Saudyjskiej, Bahrajnie, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Iraku, Jordanii, Kuwejcie i Omanie oraz wzywają do ich natychmiastowego i bezwarunkowego zaprzestania.
EBC
Decyzja Rady Prezesów
23 marca 2026

19 marca członkowie Rady Prezesów Europejskiego Banku Centralnego postanowili pozostawić bez zmian trzy podstawowe stopy procentowe Banku, mając na celu ustabilizowanie inflacji na poziomie 2% w obliczu kryzysu na Bliskim Wschodzie. Stopy procentowe depozytów, podstawowych operacji refinansujących oraz kredytu banku centralnego na koniec dnia pozostaną odpowiednio na poziomie 2%, 2,15% i 2,40%. Prognozy inflacji wynoszą odpowiednio 2,6% w 2026, 2% w 2027 i 2,1% w 2028 roku.
Boris Vujčić mianowany wiceprezesem
23 marca 2026

19 marca Rada Europejska mianowała Borisa Vujčicia wiceprezesem Europejskiego Banku Centralnego (EBC) na 8-letnią, nieodnawialną kadencję. Od 1 czerwca zastąpi Luisa de Guindosa.
Francja
"France Libre": przyszy francuski lotniskowiec
23 marca 2026

18 marca prezydent Francji Emmanuel Macron ogłosił nazwę przyszłego francuskiego lotniskowca: "France Libre" ("Wolna Francja"). Miało to miejsce podczas wizyty w stoczni Naval Group, gdzie rozpoczęła się budowa tego okrętu. To nowy okręt flagowy, który ma zastąpić lotniskowiec "Charles-de-Gaulle", ma wejść do służby około 2038 roku. Będzie miał 310 metrów długości i wyporność 80 000 ton, czyli prawie dwukrotnie więcej niż "Charles-de-Gaulle". Ten wielki projekt zapewni ciągłość działania francuskiej grupy powietrzno-morskiej i zagwarantuje Francji zdolność do działania i rozmieszczania sił na wszystkich morzach i oceanach.
Fundacja
Monitoring planu odbudowy NextGenerationEU
23 marca 2026

20 marca Komisja Europejska zatwierdziła 4. wniosek Malty o wypłatę środków w wysokości 51,5 mln euro w ramach europejskiego planu odbudowy NextGenerationEU. Malta złożyła ten wniosek 15 grudnia 2025 roku. Fundacja udostępnia interaktywną mapę, dzięki której można śledzić realizację planu odbudowy w każdym państwie członkowskim.
Komisja
Inwestycje w badania jądrowe
23 marca 2026

19 marca Komisja Europejska przyjęła program prac na lata 2026–2027 w ramach programu Euratomu, przewidujący inwestycje w wysokości 330 mln euro na wsparcie rozwoju energii syntezy jądrowej i technologii jądrowych. Inicjatywa ta ma wzmocnić niezależność energetyczną, konkurencyjność i wiodącą pozycję technologiczną Unii Europejskiej, przyczyniając się jednocześnie do osiągnięcia celów neutralności klimatycznej do 2050 roku.
Kultura
Targi Książki w Brukseli
23 marca 2026

W dniach 26–29 marca w kompleksie Tour & Taxis odbędzie się 55. edycja Targów Książki w Brukseli pod hasłem "Rzucić wyzwanie przyszłości". Ponad 350 wydarzeń, 300 wystawców oraz 1200 autorów i autorek zaprasza zwiedzających do odkrywania i ponownego odkrywania literatury we wszystkich jej formach, ze szczególnym uwzględnieniem nowych sposobów czytania. Strefa "Place à l'Europe" oferuje szereg spotkań literackich i debat dotyczących najważniejszych europejskich wyzwań z udziałem 55 prelegentów i prelegentek z wielu europejskich krajów.
Niemcy
Wybory w landzie Nadrenia-Palatynat
23 marca 2026

22 marca wyborcy z niemieckiego kraju związkowego Nadrenia-Palatynat wybrali nowy parlament regionu. Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (CDU) zajęła 1. miejsce z wynikiem 31% głosów, wyprzedzając Socjaldemokratyczną Partię Niemiec (SPD), która uzyskała 25,9%. Za nimi uplasowali się Zieloni (7,9%) i Wolna Partia Demokratyczna (FDP) z wynikiem 2,1%. To niemal marginalne wyniki w porównaniu z Alternatywą dla Niemiec (AfD), która potwierdziła wzrost swojej popularności, zdobywając 19,5% głosów. CDU powinna zastąpić SPD na czele tego landu w kontekście silnej rywalizacji politycznej.
ONZ
IMO wzywa do ustanowienia ram bezpieczeństwa morskiego na Środkowym Wschodzie
23 marca 2026

19 marca Rada Międzynarodowej Organizacji Morskiej, obradująca na nadzwyczajnym posiedzeniu w Londynie w celu omówienia skutków kryzysu na Środkowym Wschodzie, stanowczo potępiła ataki na statki handlowe w cieśninie Ormuz. Jej członkowie wezwali do ustanowienia tymczasowych i pilnych ram bezpieczeństwa morskiego, by ułatwić ewakuację statków handlowych, które obecnie utknęły w regionie Zatoki Perskiej.
Opracowania/raporty
Opinia Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w sprawaie budżetu na lata 2028-2034 i innowacji
23 marca 2026

Europejski Trybunał Obrachunkowy przedstawił dwie opinie dotyczące budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034, a także sprawozdanie z oceny wyników Funduszu Innowacyjnego. 12 marca Trybunał zwrócił uwagę na szereg problemów wspólnych dla programów Erasmus+ i AgoraEU, zwłaszcza w zakresie zarządzania i rozliczalności. 19 marca Trybunał stwierdził, że wdrażanie Funduszu Innowacyjnego w zakresie konkurencyjności i przeciwdziałania zmianom klimatycznym przebiega nadal zbyt wolno i jest niewystarczające, aby wesprzeć europejską konkurencyjność w sektorze czystych technologii. Trybunał wskazał, że niepewność co do wielkości dostępnych środków finansowych ogranicza jego wpływ, osłabiony dodatkowo przez brak spójnej strategii alokacji zasobów.
OBWE przyjmuje budżet na 2026, po 5 latach blokady
23 marca 2026

19 marca Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) udało się uchwalić budżet na 2026 rok, co kończy pięcioletni impas trwający od czasu zatwierdzenia ostatniego budżetu w 2021. Podjęta w drodze konsensusu decyzja świadczy o wspólnej woli zachowania OBWE jako platformy dialogu, pomimo sytuacji międzynarodowej naznaczonej silnymi napięciami. W ramach swojej prezydencji szwajcarski przewodniczący Ignazio Cassis zamierza wzmocnić współpracę i zdolność działania tej organizacji, opierając się na swoich priorytetach w zakresie bezpieczeństwa, wielostronnego dialogu i poszanowania podstawowych zasad.
Rada
Posiedzenie ministrów środowiska
23 marca 2026

17 marca ministrowie środowiska omówili zmianę rozporządzenia dotyczącego norm emisji CO2 dla samochodów osobowych i dostawczych. Wymienili również poglądy na temat działań w dziedzinie klimatu, służących przygotowaniu środków na okres po 2030 roku. Poruszyli w szczególności temat dyplomacji naukowej jako sposobu na wzmocnienie pozycji Unii w wielostronnych negocjacjach dotyczących środowiska. Na koniec zatwierdzili konkluzje w sprawie unijnej strategii na rzecz biogospodarki, uznając jej znaczny potencjał w zakresie wspierania przejścia na czyste gałęzie przemysłu.
Rada Europejska
Konkluzje
23 marca 2026

19 marca przywódcy Unii Europejskiej potwierdzili w obecności Wołodymyra Zełenskiego swoje poparcie dla Ukrainy i podjęli decyzję o wypłaceniu 1. transzy pożyczki na początku kwietnia, pomimo sprzeciwu Węgier. Jeśli chodzi o Bliski Wschód, potwierdzili, że odmawiają udziału w operacjach wojskowych prowadzonych przez Stany Zjednoczone i Izrael w Iranie. Głównym tematem rozmów był wzrost cen energii wynikający z konfliktu, a przywódcy zaapelowali o moratorium na ataki na obiekty energetyczne i wodne w Iranie. By stawić czoła wzrostowi cen, Komisja została poproszona o przedstawienie propozycji mających na celu obniżenie cen i reformę rynku uprawnień do emisji. Uruchomiono plan "Jedna Europa, jeden rynek", mający pobudzić europejską konkurencyjność oraz wzmocnić autonomię strategiczną i bezpieczeństwo gospodarcze.
Rada Europy
Konferencja na temat dezinformacji i zagranicznych ingerencji
23 marca 2026

20 marca, na konferencji Rady Europy w Kiszyniowie, omówiono innowacyjne sposoby zwalczania dezinformacji, manipulacji informacjami, ingerencji zagranicznych oraz mowy nienawiści, które podważają zaufanie obywateli i naruszają integralność procesów demokratycznych w Europie. Sekretarz generalny Alain Berset ogłosił, że Rada Europy pracuje nad opracowaniem nowego instrumentu prawnego mającego na celu walkę z manipulacją informacjami i ingerencjami z zagranicy, w tym dezinformacją, ingerencjami w wybory i innymi powiązanymi zagrożeniami hybrydowymi.
