8 czerwca Francja i Cypr podpisały w Nikozji umowę o statusie sił zbrojnych (Status of Forces Agreement, SOFA), której celem jest ustanowienie ram prawnych dla obecności sił zbrojnych obu państw na terytorium drugiej strony. Ma uprościć procedury rozmieszczania sił zbrojnych w regionie Morza Śródziemnego, gdzie panuje napięta sytuacja. Podpisanie umowy jest konsekwencją porozumienia o partnerstwie strategicznym zawartego przez prezydentów Nikosa Christodoulidesa i Emmanuela Macrona w Paryżu w grudniu ubiegłego roku.

8 czerwca Unia Europejska i Kenia zacieśniły swoje strategiczne partnerstwo w dziedzinie handlu, transformacji cyfrowej i zrównoważonych inwestycji, aby pobudzić wzrost gospodarczy w ramach europejskiej inicjatywy Global Gateway.

12 czerwca Unia Europejska i Brazylia podpisały umowę o partnerstwie cyfrowym oraz przyjęły wzajemne decyzje stwierdzające odpowiedni stopień ochrony, tym samym uznając, że ich poziomy ochrony danych są porównywalne. Umożliwia to przedsiębiorstwom, organom publicznym i osobom fizycznym swobodną wymianę takich danych. Ponadto partnerstwo wzmacnia dwustronną współpracę w zakresie wspólnych priorytetów cyfrowych.

11 czerwca członkowie Rady Prezesów Europejskiego Banku Centralnego podjęli decyzję o podwyższeniu trzech podstawowych stóp procentowych o 25 punktów bazowych. W związku z tym oprocentowanie depozytu w banku centralnym, podstawowych operacji refinansujących i kredytu w banku centralnym zostanie od 17 czerwca podwyższone odpowiednio do 2,25, 2,40 i 2,65%. Jest to pierwsza podwyżka stóp od września 2023 roku. Prezesi mają nadzieję, że w ten sposób uda się powstrzymać inflację, która w maju sięgnęła 3,2% (w porównaniu z 1,9% w lutym). To efekt konfliktu na Bliskim Wschodzie. Taka decyzja ma zapewnić stabilizację inflacji na poziomie 2%, co jest średnioterminowym celem Europejskiego Banku Centralnego.

Do 19 czerwca w Paryżu odbywają się targi Eurosatory, światowe targi branży obronności i bezpieczeństwa, które powstały w 1967 roku. Skupiają ponad 2600 wystawców z całego świata i specjalizują się w sprzęcie lądowym i powietrzno-lądowym. Uwypuklono kilka kluczowych wyzwań: przyspieszenie tempa produkcji, innowacje w dziedzinie obronności, odporność łańcuchów dostaw, przygotowanie sił zbrojnych do działań o wysokiej intensywności, rozwój walki opartej na współpracy oraz wzmocnienie europejskiej współpracy.

"Rapport Schuman sur l'Europe, l'état de l'Union 2026" jest już dostępny w wersji cyfrowej (jako e-book). 20. edycja, wydana przez wydawnictwo Hémisphères, nawiązuje do obecnego kontekstu głębokich, geopolitycznych zmian. W publikacji przeanalizowano główne wyzwania, przed którymi stoi Unia Europejska: bezpieczeństwo i obronę, konkurencyjność gospodarczą, suwerenność technologiczną oraz spójność polityczną. W obliczu wojny na kontynencie i zmieniającej się światowej równowagi, Europa znajduje się w decydującym momencie swojej historii. Ta kluczowa książka pozwala zrozumieć zachodzące przemiany i zastanowić się nad przyszłością Unii. Jest również dostępna w wersji papierowej, w języku francuskim na stronie internetowej Fundacji oraz w księgarniach.

11 czerwca irlandzki rząd przedstawił priorytety nadchodzącej prezydencji Irlandii w Radzie, którą Dublin będzie sprawował od 1 lipca do 31 grudnia. Program, oparty na trzech filarach – konkurencyjności, wartościach i bezpieczeństwie, ma na celu wzmocnienie odporności gospodarczej Unii, obronę praworządności i europejskich demokratycznych wartości, a także sprostanie wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa, przed którymi stoi kontynent.

12 czerwca wszedł w życie Pakt o migracji i azylu, przyjęty w maju 2024 roku. Ma na celu wzmocnienie walki z nielegalną imigracją poprzez reformę europejskiej polityki migracyjnej. Składa się z dyrektywy i dziewięciu rozporządzeń, przewidujących procedurę kontroli na zewnętrznych granicach Unii, harmonizację procedur azylowych oraz przyspieszenie procedur granicznych. Te akty prawne znoszą również mechanizm "dubliński", który nakładał odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosku o azyl na pierwsze państwo na terytorium Unii Europejskiej, do którego dotarł wnioskodawca. Zamiast tego wprowadzono mechanizm obowiązkowej, stałej i corocznej solidarności, który zobowiązuje państwa do wniesienia wkładu w realizację celu solidarnościowego wyrażonego w liczbach.

10 czerwca Komisja Europejska przyjęła dwie strategie dotyczące wysp i społeczności nadbrzeżnych w Unii. W Unii jest 4 000 wysp, na których mieszka 17 milionów osób oraz 70 000 km linii brzegowej. Strategie mają na celu przekształcenie wyzwań, przed którymi stoją te terytoria, w szanse i trwałe atuty. Chodzi w szczególności o zapewnienie, aby ich specyficzne potrzeby były w pełni uwzględniane w przyszłych propozycjach. Komisja po raz pierwszy określa skoordynowane podejście mające wesprzeć te terytoria.

Decyzja Stanów Zjednoczonych o zakazie korzystania z oprogramowania firmy Anthropic przez osoby spoza USA ujawnia napięcia związane z uregulowaniem sztucznej inteligencji (AI). Podczas gdy ten nieskuteczny środek służy monopolizacji sztucznej inteligencji do celów wojskowych, konieczna jest międzynarodowa współpraca na najwyższym szczeblu, aby nadać ramy tym postępom technicznym. Unia Europejska musi się postarać wyciągnąć z tego wnioski. Musi znaleźć właściwą równowagę między niezbędnymi przepisami, które chronią prawa podstawowe obywateli, a tymi, które należy znieść, ponieważ stanowią obciążenie administracyjne dla start-upów i spowalniają ich rozwój. Prawdziwe opóźnienie Europy nie ma charakteru naukowego, ale finansowy. Wyzwaniem jest zatem przyspieszenie wsparcia dla innowacji, przy jednoczesnym utrzymaniu dobra wspólnego jako priorytetu.

11 czerwca ministrowie finansów Eurogrupy spotkali się, aby omówić rozwój sytuacji makroekonomicznej i budżetowej w strefie euro, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii budżetowych. Dyrektor generalna Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) Kristalina Georgiewa przedstawiła wnioski z corocznych konsultacji Funduszu dotyczących polityki strefy euro i przeprowadziła rozmowy z ministrami. Następnie omówiono wyzwania i priorytety związane ze wzmocnieniem bezpieczeństwa energetycznego i odporności gospodarczej.

12 czerwca europejscy ministrowie gospodarki i finansów uzgodnili swoje stanowisko w sprawie wzmocnienia mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla (CBAM). Równolegle przeprowadzili wymianę zdań na temat pakietu dotyczącego integracji i nadzoru rynków. Postanowili zakończyć procedurę dotyczącą nadmiernego deficytu na Malcie, ponieważ deficyt budżetowy tego kraju spadł poniżej 3% PKB. Uruchomili również klauzulę wyjścia w przypadku Hiszpanii, aby pomóc jej w zwiększeniu wydatków na obronność.

11 czerwca cypryjska prezydencja w Radzie przedstawiła "negotiating box" – dokument mający nadać strukturę negocjacjom między państwami członkowskimi w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028–2034. Celem tego dokumentu jest, by (w miarę możliwości) osiągnąć polityczny kompromis w kwestii przyszłych priorytetów budżetowych UE w kontekście rosnących potrzeb w zakresie konkurencyjności, obronności, transformacji ekologicznej oraz wsparcia dla Ukrainy. Cypryjska prezydencja chce się w ten sposób przygotować do zbliżających się rozmów podczas posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 18 i 19 czerwca. Chodzi o osiągnięcie porozumienia przed końcem 2026 roku.

11 czerwca sekretarz generalny Rady Europy Alain Berset spotkał się w Wiedniu z austriackimi przywódcami oraz przedstawicielami organizacji międzynarodowych. Podkreślił konieczność współpracy między europejskimi instytucjami wielostronnymi. W tym kontekście poruszono kwestię zacieśnienia współpracy między Radą Europy a OBWE, opierając się na ich komplementarności w promowaniu praw człowieka. Z okazji 70. rocznicy przystąpienia do Rady Europy Austria została doceniona za jej wieloletnie zaangażowanie w europejską współpracę, ze szczególnym uwzględnieniem konsekwentnego wdrażania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

14 czerwca prezydent Rumunii Nicosur Dan mianował byłego ministra rozwoju Adriana Vesteę na stanowisko premiera, powierzając mu zadanie utworzenia nowego rządu. Ta kolejna nominacja nastąpiła po wycofaniu się europosła Eugena Tomaca, pierwotnie wyznaczonego na to stanowisko. Powodem był brak większości w parlamencie. Kraj przechodzi kryzys polityczny od czasu obalenia premiera Ilie Bolojana na początku maja. Był to efekt przegłosowania wniosku o wotum nieufności przez jego byłych sojuszników - socjaldemokratów oraz skrajną prawicę.

14 czerwca Szwajcarzy odrzucili większością 54,75% głosów inicjatywę ludową przeciwko imigracji zatytułowaną "Nie dla 10-milionowej Szwajcarii!". Jej celem było ograniczenie liczby mieszkańców kraju do 10 milionów. Obecna ludność to 9,5 miliona, z czego ponad jedną czwartą stanowią cudzoziemcy.

Od 6 do 12 czerwca papież Leon XIV odbywał podróż apostolską po Hiszpanii, która zaprowadziła go do Madrytu, Barcelony i na Wyspy Kanaryjskie. Podróż pod hasłem "Podnieście oczy" – biblijnym nawiązaniem zachęcającym do dostrzegania obecności Boga i otwarcia się na innych – poświęcona była przede wszystkim kwestiom migracyjnym. Papież zwrócił się do hiszpańskich parlamentarzystów z wyjątkowym wystąpieniem, przypominając, że obrona życia ludzkiego jest celem cywilizacyjnym oraz że Europa musi na nowo odkryć prawdziwą wartość dialogu. W Barcelonie Ojciec Święty zainaugurował ostatnią wieżę kościoła Sagrada Familia.