Brèves
Cyfryzacja, technologie i kosmos
Porozumienie UE-Australia w sprawie programu Horyzont Europa
16 listopada 2026

12 listopada Unia Europejska i Australia podpisały umowę, która otwiera drogę do udziału australijskich naukowców i organizacji oraz do realizacji projektów w ramach programu Horyzont Europa - flagowej inicjatywy Unii w dziedzinie badań i innowacji. Umowa umożliwi w szczególności australijskim naukowcom i organizacjom bezpośredni udział w zaproszeniach do składania wniosków w ramach filaru II programu Horyzont Europa, kierowanie międzynarodowymi konsorcjami oraz dostęp do europejskiego finansowania na warunkach porównywalnych z warunkami obowiązującymi w państwach członkowskich i państwach stowarzyszonych z programem.
Pierwsze dane kosmicznej misji Euclid
16 listopada 2026

12 listopada Europejska Agencja Kosmiczna oraz konsorcjum Euclid opublikowały pierwszy zestaw danych zebranych przez teleskop kosmiczny Euclid, obejmujący 14% powierzchni nieba, którą satelita ma zbadać w trakcie swojej misji. Publikacja zawiera między innymi ponad 900 milionów galaktyk oraz około 15 000 obiektów, w przypadku których podejrzewa się występowanie silnego efektu soczewkowania grawitacyjnego. Misja Euclid, rozpoczęta 1 lipca 2023 roku i trwająca sześć lat, ma na celu stworzenie trójwymiarowej mapy Wszechświata, aby "poszerzyć nieco naszą wiedzę na temat pochodzenia i ewolucji Wszechświata".
Demokracja i polityka
Węgierski premier Peter Magyar w Berlinie
16 listopada 2026

9 i 10 listopada premier Węgier Péter Magyar gościł w Berlinie. 9 listopada wygłosił 17. "Przemówienie o Europie" - to coroczne spotkanie organizowane przez Fundację Konrada Adenauera organizowane w okolicach rocznicy upadku muru berlińskiego. Następnego dnia Magyar odbył rozmowy z kanclerzem Friedrichem Merzem, który potwierdził, że chce ożywić stosunki z Węgrami. Oprócz zintensyfikowania wymiany gospodarczej, współpraca zostanie pogłębiona w dziedzinie energetyki i obronności. Ponadto Friedrich Merz ogłosił wzmocnienie więzi kulturalnych poprzez zorganizowanie w 2028 niemiecko-węgierskiego roku kultury.
37. rocznica upadku muru
16 listopada 2026

9 listopada odbyła się ceremonia upamiętniająca 37. rocznicę upadku muru w 1989 roku. Z tej okazji prezydent Frank-Walter Steinmeier miał wystąpienie w Teatrze Narodowym w Weimarze, w trakcie Forum Weimarskiego poświęconego kulturze pamięci. Opowiedział się za kulturą pamięci świadomą historii i wezwał obywateli do zaangażowania na rzecz demokracji, zapraszając ich do aktywnego udziału w pisaniu historii jutra.
Dyplomacja i geopolityka
Europejska Wspólnota Polityczna w Dublinie
16 listopada 2026

12 listopada ponad 40 szefów państw i rządów (w tym premier Kanady i prezydent Ukrainy) zebrało się w Dublinie z okazji 9. szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Spotkanie, zorganizowane pod hasłem "Europa – silna, bezpieczna i połączona", poświęcone było wzmocnieniu bezpieczeństwa i odporności kontynentu w kontekście wojny w Ukrainie. Przywódcy przyjęli deklarację w sprawie podstawowych zasad europejskiego bezpieczeństwa. Unia Europejska potwierdziła swoje wsparcie dla Ukrainy, zwłaszcza w zakresie pomocy finansowej i wojskowej, a także w działaniach na rzecz osiągnięcia sprawiedliwego i trwałego pokoju. Przywódcy Core Group ponownie potwierdzili swoje poparcie dla suwerenności, integralności terytorialnej, stabilności i niepodległości Armenii.
Nowe brytyjskie sankcje
16 listopada 2026

12 listopada brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych (FCDO) zaktualizowało listę brytyjskich sankcji wobec Rosji. Aktualizacja obejmuje 20 nowych wpisów - dodano 9 podmiotów i 11 statków - a także zmianę dotyczącą jednego z podmiotów już znajdujących się na liście. Sankcje dotyczą przedsiębiorstw z branży energetycznej - naftowej, gazowej, petrochemicznej i węglowej. Ponadto 6 tankowców do transportu metanu i 5 tankowców do transportu ropy naftowej ma obecnie zakaz wstępu do brytyjskich portów.
Fundacja
NextGenerationEU: zielone światło dla Finlandii, Estonii i Luksemburga
16 listopada 2026

6 listopada Komisja Europejska pozytywnie oceniła szósty i ostatni wniosek o wypłatę środków złożony przez Finlandię w ramach planu NextGenerationEU, opiewający na 331 mln euro. 10 listopada Komisja pozytywnie oceniła ostatnie wnioski o wypłatę środków złożone przez Estonię (190,6 mln euro) i Luksemburg (59 mln euro). Kraje te osiągnęły kamienie milowe oraz cele związane z planem na rzecz odbudowy i zwiększania odporności. Fundacja udostępnia na swojej stronie internetowej podsumowanie poszczególnych krajowych planów odbudowy, w którym przedstawiono kwoty, harmonogramy i priorytety.
Nowe wydanie "L'Atlas permanent de l'Union européenne"
16 listopada 2026

Fundacja opublikowała nakładem wydawnictwa Hémisphères 6. wydanie swojego "L'Atlas permanent de l'Union européenne". Publikacja dostępna jest po francusku na stronie internetowej Fundacji oraz w księgarniach, a także w formie cyfrowej (ebook). Ta kluczowa pozycja pozwala zrozumieć Unię Europejską, jej instytucje, poszczególne państwa członkowskie oraz ich terytoria zamorskie dzięki mapom, kartom informacyjnym i syntetycznym statystykom. Zamówcie swój egzemplarz już teraz!
Instytucje i sąsiedztwo
Europejski wymiar sprawiedliwości zatwierdza prawodawstwo "Gotowi na 55"
16 listopada 2026

12 listopada Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oddalił skargi Polski kwestionujące zgodność z prawem 7 aktów prawnych wchodzących w skład pakietu "Gotowi na 55". Kwestionowane przepisy służyły między innymi zaostrzeniu celów redukcji emisji gazów cieplarnianych dla państw członkowskich, rozszerzeniu systemu handlu uprawnieniami do emisji oraz utworzeniu mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM). Polska miała różne zarzuty, takie jak naruszenie zasady pomocniczości, naruszenie zasady równego traktowania czy brak kompetencji w ramach zwykłej procedury ustawodawczej, które Trybunał odrzucił w całości.
Mołdawia już podłączona do europejskiej sieci elektrycznej
16 listopada 2026

8 listopada zainaugurowano powietrzną linię elektryczną Vulcănești-Kiszynów, która docelowo będzie transportować 50% elektryczności zużywanej w Mołdawii. Ta infrastruktura ma ułatwić import energii z Rumunii, ograniczając zależność Mołdawii od źródeł rosyjskich, obchodząc separatystyczny region Naddniestrza. Mołdawska prezydent Maia Sandu zapowiedziała dwa nowe połączenia z Rumunią wspierane przez Unię Europejską i Stany Zjednoczone.
Konflikt Rosja-Ukraina
Estonia: zamknięcie granicy z Rosją
16 listopada 2026

15 listopada estoński rząd ogłosił, że przewiduje zamknięcie drogowych przejść granicznych z Rosją, począwszy od 1 grudnia. To reakcja na próbę sabotażu wymierzoną w przedsiębiorstwo sektora obronnego Threod Systems na zamówienie rosyjskiego wywiadu wojskowego (GRU). Estoński minister spraw zagranicznych Margus Tsahkna uzasadnił tę decyzję koniecznością odpowiedzenia na wrogie działania Moskwy. Jego zdaniem zamknięcie przejść granicznych zredukuje zdolności Rosji do prowadzenia wrogich działań przeciwko Estonii i ograniczy ryzyko obejścia sankcji.
Kultura
"Podróż po angielsku" w Lille
16 listopada 2026

Do 22 marca 2027 roku w Pałacu Sztuk Pięknych w Lille odbywa się wystawa poświęcona brytyjskim artystom uczestniczącym w "Grand Tour", w tym Turnerowi, oraz rozkwitowi brytyjskiego malarstwa pejzażowego od końca XVIII do połowy XIX wieku. Przeanalizowano wpływ podróży po Europie (zwłaszcza po Francji i po Włoszech) na rozwój malarstwa pejzażowego w Wielkiej Brytanii za pośrednictwem blisko 90 dzieł.
Marina Abramović w Rzymie
16 listopada 2026

Do 4 kwietnia 2027 roku Galeria Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej w Rzymie organizuje wystawę poświęconą Marinie Abramović, z okazji 80. urodzin tej artystki. Ekspozycja obejmuje ponad 150 najbardziej znaczących dzieł z całej jej kariery od 1974, a także wybór przedmiotów.
Targi sztuki w Luksemburgu
16 listopada 2026

Luksemburski Tydzień Sztuki, zapoczątkowany w 2015 roku przez właściciela galerii Alexa Redinga, łączy luksemburską scenę artystyczną z międzynarodowym rynkiem sztuki. Jego 12. edycja odbędzie się w dniach 20-22 listopada, a weźmie w niej udział 78 wystawców z 15 krajów.
