Biuletyn n°1167 — 14 sept. 2026

La Lettre

Jean Mafart

—

14 września 2026

W 2016 roku wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie "Tele 2" zrewolucjonizował kwestię dostępu do danych o połączeniach, nakładając nowe ograniczenia w imię ochrony prywatności. Dziesięć lat później państwa europejskie pozostają głęboko podzielone co do tego, jak pogodzić wolności osobiste, bezpieczeństwo i skuteczność dochodzeń, co sprawia, że dostęp do danych stanowi kluczową kwestię dla bezpieczeństwa europejskiego.

Read more

Na pierwszej stronie

Stan (wyjątkowy) Unii

14 września 2026

2023-09-11-11-43-06.5355.png
W obliczu napięć geopolitycznych i osłabienia tradycyjnych sojuszy Unia Europejska musi wzmocnić swoją autonomię i zdolność do działania. Oznacza to przyspieszenie integracji gospodarczej, finansowej i politycznej, unowocześnienie systemu zarządzania oraz lepsze reagowanie na zewnętrzne wyzwania. Chodzi o to, by Europa mogła silniej zaznaczyć swoją obecność w coraz bardziej niestabilnym i konkurencyjnym kontekście międzynarodowym.

Read more

Fundacja

NextGenerationEU: zielone światło dla Holandii

14 września 2026

2023-11-02-13-04-15.5490.jpg
7 września Komisja Europejska zatwierdziła 4. wniosek o wypłatę środków złożony przez Holandię w ramach programu NextGenerationEU, na kwotę 661 mln euro. Do tej pory Holandia otrzymała 56,4% łącznej kwoty 5,44 mld euro przyznanej w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Fundacja udostępnia na swojej stronie internetowej zestawienie różnych krajowych planów odbudowy, zawierające informacje o kwotach, harmonogramach i priorytetach.

Read more -inny link

3 października Łotwa głosuje: nowa koalicja rządowa?

14 września 2026

lv-oee-2.jpg
3 października Łotwa wybierze 100 posłów do parlamentu (Saeima) w kontekście wojny w Ukrainie i napięć z Rosją. W sondażach prowadzi Zjednoczona Lista z wynikiem 23,6%, podczas gdy Nowa Jedność może liczyć na 8,9%. Chociaż 7 partii ma szansę przekroczyć 5-procentowy próg wyborczy (niezbędny do uzyskania mandatów w parlamencie), żadna z nich nie wydaje się być w stanie samodzielnie sprawować władzy. W kampanii wyborczej dominują kwestie bezpieczeństwa w obliczu Rosji, ale także koszty utrzymania, przyszłość demograficzna kraju oraz integracja mniejszości rosyjskojęzycznej.

Read more

Socjaldemokraci i partie opozycyjne wygrywają o włos wybory parlamentarne w Szwecji

14 września 2026

2013-05-28-16-31-39.5978.jpg
Szwedzkie wybory parlamentarne, które odbyły się 13 września, charakteryzowały się bardzo wyrównanym wynikiem bloku lewicowego i prawicowego. Według wciąż wstępnych wyników na czele znalazła się Partia Socjaldemokratyczna z wynikiem 28,1% głosów i 100 mandatami. Wyprzedziła Moderatów (19,9%) oraz Szwedzkich Demokratów (17,6%). Lewica uzyskała niewielką większość, zdobywając 176 mandatów, podczas gdy blok prawicowy 173. Tworzenie przyszłego rządu może zatem być trudne i wymagać długich negocjacji.

Read more

Cyfryzacja, technologie i kosmos

Amazon Leo zleca Arianspace 6 nowych startów Ariane 64

14 września 2026

2017-05-09-11-50-17.4562.jpg
9 września firmy Arianespace i Amazon Leo ogłosiły podpisanie umowy dotyczącej 6 dodatkowych startów rakiet Ariane 64, co zwiększa łączną liczbę misji zleconych przez Amazon Leo firmie Arianespace do 24 (w porównaniu z 18 pierwotnie przewidzianymi w umowie podpisanej w 2022 roku). Kolejne misje będą miały na celu dalsze wdrażanie konstelacji Amazon Leo na niskiej orbicie i rozpoczną się do 2031 roku z europejskiego portu kosmicznego w Gujanie. Zamówienie 6 dodatkowych startów oznacza wzrost aktywności, który pozwoli firmie Arianespace pogodzić potrzeby rynku komercyjnego z europejskimi misjami instytucjonalnymi.

Read more

Nowy akt legislacyjny w sprawie innowacji

14 września 2026

2014-09-18-18-32-50.7725.jpg
9 września Komisja Europejska zaproponowała nowy unijny akt prawny dotyczący innowacji, którego celem jest wspieranie rozwoju europejskich innowacji, ich finansowania oraz zapewnienie ich konkurencyjności w skali globu. Wniosek legislacyjny wpisuje się w ramy unijnej strategii na rzecz start-upów i scale-upów, a także w unijny plan działania na rzecz konkurencyjności. Ma on w szczególności ułatwić innowacyjnym przedsiębiorstwom dostęp do finansowania oraz ustanowić wspólną procedurę udzielania zamówień publicznych na badania i rozwój (B+R).

Read more

Międzynarodowy Szczyt Kosmiczny

14 września 2026

2026-09-11-15-07-49.3116.jpg
9 i 10 września w Paryżu odbył się Międzynarodowy Szczyt Kosmiczny. W wydarzeniu wzięło udział blisko 120 zagranicznych delegacji. Podczas gdy prezydent Francji podkreślił konieczność pełnego uwzględnienia "preferencji europejskich", przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zwróciła uwagę na znaczenie IRIS², europejskiej inicjatywy mającej na celu uruchomienie europejskiej konstelacji satelitów, która zapewni Europie "autonomiczną i odporną łączność". Według Pałacu Elizejskiego podczas szczytu zawarto około pięćdziesięciu umów i porozumień o zapowiadanej wartości około 20 mld euro.

Read more

Gospodarka i finanse

Reforma zamówień publicznych

14 września 2026

2026-09-11-10-51-27.7035.jpg
9 września Komisja Europejska przyjęła projekt rozporządzenia mającego na celu unowocześnienie i uproszczenie europejskich ram zamówień publicznych, aby wspierać inwestycje w usługi publiczne i infrastrukturę, zgodnie ze strategicznymi priorytetami Unii. Dokument ma umożliwić dokończenie tworzenia jednolitego rynku zamówień publicznych, który stanowi około 15% europejskiego PKB. Komisja skupia się na czterech głównych obszarach: uproszczeniu i doprecyzowaniu przepisów, utworzeniu jednej platformy dla wszystkich zamówień publicznych w Unii, wzmocnieniu wsparcia dla celów środowiskowych, społecznych i innowacyjnych, a także zwiększeniu bezpieczeństwa, odporności i strategicznej autonomii.

Read more

Podwyżka stóp EBC i prognozy w zakresie wzrostu i inflacji

14 września 2026

2014-01-09-15-43-18.7566.jpg
10 września Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego (EBC) ogłosiła podwyżkę trzech podstawowych stóp procentowych EBC o 25 punktów bazowych ze skutkiem od 16 września. Stopa depozytowa została podniesiona do 2,5%, stopa głównych operacji refinansujących do 2,65%, a stopa kredytu w banku centralnym do 2,9%. Podwyżkę przypisuje się przede wszystkim presji inflacyjnej związanej z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Prognoza inflacji pozostała bez zmian i wynosi 3% w 2026, 2,5% w 2027 oraz 2,3% w 2028 roku. Jeśli chodzi o wzrost gospodarczy, prognoza wynosi 0,9% w 2026, 1,4% w 2027 i 1,5% w 2028 roku.

Read more

Obrona i bezpieczeństwo

Rozmowa na temat "wysuniętego odstraszania" i udziału Finlandii

14 września 2026

2026-04-01-13-17-04.4983.jpg
W obliczu coraz bardziej agresywnej Rosji i niepewności co do wsparcia ze strony Stanów Zjednoczonych Francja dąży do wzmocnienia europejskiego wymiaru swojego odstraszania nuklearnego. "Wysunięte odstraszanie" opiera się na zacieśnieniu współpracy z Europejczykami, przy jednoczesnym zachowaniu suwerenności Francji w zakresie decyzji dotyczących broni jądrowej. Chodzi również o połączenie sił jądrowych z europejskimi zdolnościami wojskowymi w zakresie broni konwencjonalnej w celu wzmocnienia bezpieczeństwa kontynentu. Według Jean-Dominique'a Giulianiego współpraca ta już się rozpoczęła i ma przede wszystkim umożliwić Europejczykom zbudowanie zaufania oraz zdolności do wspólnego działania w obliczu kryzysów. 14 września Finlandia zdecydowała o dołączeniu do wysuniętego odstraszania.

Read more -inny link

Strategiczne partnerstwo między Kanadą i Ukrainą

14 września 2026

2016-07-11-16-02-30.4504.jpg
10 września, w obecności prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, premier Kanady Mark Carney ogłosił nowy etap strategicznego partnerstwa między dwoma krajami. W ten sposób (oprócz niedawno zawartych partnerstw między kluczowymi przedsiębiorstwami z ukraińskiego i kanadyjskiego sektora obronnego, dotyczących dostaw i produkcji dronów) kanadyjski rząd zainwestuje blisko 370 mln kanadyjskich dolarów w celu wzmocnienia długoterminowego bezpieczeństwa Ukrainy. Przeznaczy ponad 600 mln na wsparcie bezpieczeństwa energetycznego i odbudowy Ukrainy oraz zapewni dodatkową pomoc w wysokości 6 mln, aby ułatwić repatriację ukraińskich dzieci przymusowo wysiedlonych przez Rosję.

Read more -inny link

Energia i rolnictwo

Nowe europejskie podejście na rzecz sektora rolno-spożywczego

14 września 2026

2025-02-28-11-50-35.1818.jpg
8 września Komisja Europejska przyjęła komunikat w sprawie nowego strategicznego podejścia do badań i innowacji na rzecz konkurencyjnego, odpornego i zrównoważonego rolnictwa, leśnictwa, obszarów wiejskich i systemów żywnościowych. Ma na celu zwiększenie konkurencyjności i odporności sektora rolno-spożywczego. Podejście to opiera się na dwóch powiązanych ze sobą ramach: AgRI 2040 i Food 2040. Sześć wspólnych priorytetów stanowi sedno tego nowego podejścia: konkurencyjność, bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważony rozwój, bezpieczeństwo żywności, sprawiedliwość oraz globalna współpraca.

Read more -inny link

Sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego na temat planu REPowerEU

14 września 2026

2026-09-11-15-05-58.6311.jpg
9 września Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie dotyczące planu REPowerEU. Od czasu jego przyjęcia w maju 2022 roku Unia Europejska znacznie zmniejszyła swoją zależność od rosyjskich paliw kopalnych. Trybunał zwraca jednak uwagę na znaczny brak inwestycji. W 2022 roku Komisja oszacowała, że potrzeba dodatkowe 300 mld euro inwestycji, by osiągnąć cele REPowerEU do 2030, a do kwietnia 2026 państwa UE zaciągnęły zobowiązania jedynie na kwotę 54,3 mld (18%). Trybunał wskazuje na niewystarczające postępy w rozwoju odnawialnych źródeł energii i połączeń transgranicznych, a także na niedostateczny nadzór i sterowanie realizacją planu. Wzywa Komisję i państwa członkowskie do lepszej koordynacji ich planów, uzupełnienia niedoboru środków finansowych oraz wzmocnienia monitorowania celów REPowerEU.

Read more -inny link

Dyplomacja i geopolityka

Ursula von der Leyen z wizytą w Grenlandii

14 września 2026

2021-04-07-14-23-13.1695.png
6 i 7 września przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przebywała w Nuuk na Grenlandii. Po rozmowach z premierem Grenlandii Jensem-Frederikiem Nielsenem oraz premier Danii Mette Frederiksen podpisano wspólne oświadczenie. Przewiduje ono w szczególności zacieśnienie współpracy w obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak rozwój i budowa infrastruktury, łączność, surowce krytyczne czy też działania na rzecz klimatu. Ursula von der Leyen ogłosiła również program partnerski na rzecz Grenlandii o wartości 200 mln euro w ramach strategii "Global Gateway".

Read more -inny link

Zachodnie sankcje na towary produkowane w izraelskich osiedlach

14 września 2026

2025-10-08-12-16-38.7523.jpg
8 września ministrowie spraw zagranicznych Kanady, Danii, Hiszpanii, Finlandii, Francji, Islandii, Irlandii, Norwegii, Polski, Portugalii, Zjednoczonego Królestwa i Szwecji podjęli decyzję o wprowadzeniu krajowych i/lub poparciu europejskich ograniczeń importowych dotyczących towarów wytwarzanych w izraelskich osiedlach na Zachodnim Brzegu, które uznano za nielegalne w świetle prawa międzynarodowego. We wspólnym oświadczeniu wyżej wymienione państwa wezwały izraelski rząd do zaprzestania wszelkiej ekspansji osadniczej i potwierdziły swoje zaangażowanie na rzecz trwałego pokoju, umożliwiającego "Izraelowi oraz suwerennemu, demokratycznemu i zdolnemu do samodzielnego funkcjonowania państwu palestyńskiemu pokojowe i bezpieczne współistnienie oraz wzajemne uznanie w ramach bezpiecznych i uznanych na arenie międzynarodowej granic".

Read more -inny link

Nowa strategia na rzecz regionów najbardziej oddalonych

14 września 2026

2020-03-23-17-42-16.7324.jpg
10 września Komisja Europejska przyjęła komunikat dotyczący regionów najbardziej oddalonych Unii Europejskiej, do których należą Gujana, Gwadelupa, Martynika, Majotta, Réunion, Saint-Martin (Francja), Azory, Madera (Portugalia) oraz Wyspy Kanaryjskie (Hiszpania). W komunikacie przedstawiono nową strategiczną wizję na rzecz tych regionów, mającą na celu stymulowanie ich rozwoju społeczno-gospodarczego. Komunikatowi towarzyszy pakiet regulacyjny, obejmujący kilka wniosków legislacyjnych służących dostosowaniu niektórych europejskich przepisów do wyzwań, przed którymi stoją te terytoria. Przewidziano w szczególności zwolnienia i odstępstwa w zakresie podatków, leśnictwa, rolnictwa, rybołówstwa i migracji.

Read more -inny link

Konferencja kierowników placówek dyplomatycznych

14 września 2026

2025-06-05-16-49-31.1747.jpg
W dniach 7-11 września szefowie niemieckich przedstawicielstw dyplomatycznych zebrali się w Berlinie na corocznej konferencji ambasadorów. 10 września minister spraw zagranicznych Johann Wadephul wygłosił przemówienie na temat postrzegania niemieckiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa za granicą. W konferencji uczestniczył sekretarz generalny NATO Mark Rutte – po raz pierwszy w historii w tym wydarzeniu wziął udział szef NATO. Minister zlecił ambasadorom, aby w swoich krajach przyjmujących aktywnie zabiegali o zwiększone wsparcie dla Ukrainy, przypominając, że Niemcy są obecnie największym bilateralnym darczyńcą Kijowa. W tym roku Niemcy zainwestowały w "twarde" zdolności obronne 124,7 mld euro (około 2,7% swojego PKB). Do 2029 roku wskaźnik ten ma sięgnąć co najmniej 3,5%, czyli ponad 150 mld euro.

Read more -inny link

Szczyt na temat Arktyki w Finlandii

14 września 2026

2026-09-13-20-13-15.3678.jpg
W dniach 13 i 14 września w Rovaniemi w Finlandii odbył się Szczyt Arktyczny, w którym wzięli udział przywódcy Unii Europejskiej. Celem szczytu było wzmocnienie wspólnej strategii Unii w Arktyce – w regionie, którego znaczenie geopolityczne szybko rośnie. W związku z obecnymi napięciami geopolitycznymi przywódcy Unii pragną teraz położyć większy nacisk na pokój i bezpieczeństwo, a także na działalność gospodarczą w tym regionie.

Read more -inny link

Demokracja i polityka

Rozwiązanie parlamentu

14 września 2026

rs-oee-2.jpg
7 września serbski premier Djuro Macut zwrócił się do prezydenta Aleksandara Vučicia z prośbą o rozwiązanie Zgromadzenia. 9 września prezydent rozwiązał Zgromadzenie, co toruje drogę do przedterminowych wyborów parlamentarnych, które odbędą się 25 października. Od listopada 2024 roku krajem wstrząsa szeroki ruch protestacyjny, który powstał po śmiertelnym zawaleniu się zadaszenia na dworcu kolejowym w Nowym Sadzie, na północy kraju. Ruch postrzega to zdarzenie jako efekt korupcji, która niszczy kraj. Serbia prowadzi negocjacje w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej.

Read more

Wizyta sekretarza generalnego Rady Europy na Łotwie

14 września 2026

2019-01-15-09-59-33.1727.jpg
10 i 11 września sekretarz generalny Rady Europy Alain Berset spotykał się z prezydentem Łotwy Edgarsem Rinkēvičsem, minister spraw zagranicznych Baibą Braže oraz przewodniczącą parlamentu (Saeima) Daigą Mieriņą. Alain Berset podkreślił, że doświadczenia Łotwy w walce z zagrożeniami hybrydowymi są cenne dla wypracowania wspólnej europejskiej odpowiedzi. Ponadto wziął udział w konferencji w Rydze, podczas której poruszył kwestię przyszłości Ukrainy jako filaru europejskiego bezpieczeństwa. Na koniec odwiedził Centrum Doskonalenia NATO ds. Komunikacji Strategicznej, gdzie rozmowy dotyczyły możliwych synergii między wiedzą ekspercką NATO a Radą Europy.

Read more

Opracowania/raporty

Ranking PISA: większość europejskich krajów doświadcza pogorszenia wyników swoich systemów edukacji

14 września 2026

2026-09-11-10-32-07.7556.jpg
8 września OECD opublikowało wyniki rankingu PISA za 2025 rok: Azja nadal zajmuje czołowe miejsca, podczas gdy w większości europejskich krajów odnotowano spadek poziomu uczniów. Niemniej dwa europejskie kraje znalazły się w pierwszej dziesiątce światowego rankingu dzięki poprawie wyników: Estonia, która zajmuje 6. miejsce, oraz Zjednoczone Królestwo, plasujące się na 8. pozycji. Finlandia spadła na 12. miejsce, choć nadal utrzymuje się powyżej średniej OECD. Kraje skandynawskie, które dotychczas zajmowały czołowe pozycje, również odnotowują tendencję spadkową.

Read more

Spadek liczby wniosków azylowych

14 września 2026

2023-02-22-11-10-22.8054.png
10 września Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu (EUAA) opublikowała raport przedstawiający najnowsze tendencje w dziedzinie azylu w Unii Europejskiej, a także w Szwajcarii i Norwegii. Liczba wniosków o ochronę międzynarodową, które wpłynęły w pierwszej połowie 2026 roku, wyniosła 332 000, czyli o 17% mniej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Francja jest krajem, który otrzymał najwięcej wniosków, a za nią plasują się Włochy, Hiszpania i Niemcy. Łącznie te cztery kraje skupiają około 3/4 wszystkich złożonych wniosków. W ciągu pierwszych sześciu miesięcy roku mniej niż 1/3 wniosków została pozytywnie rozpatrzona w pierwszej instancji.

Read more

Kultura

Biennale Sztuki w Lyonie

14 września 2026

2026-09-11-10-41-13.8176.jpg
Od 19 września do 13 grudnia w Lyonie odbywa się 18. Biennale Sztuki Współczesnej. Tegoroczna edycja, poświęcona tematowi "Przechodzenia od jednego snu do drugiego", gromadzi 119 artystów 42 narodowości. Biennale zlokalizowane jest w kilku miejscach w całym mieście.

Read more

Europejskie Dni Dziedzictwa

14 września 2026

2026-09-13-20-16-04.8615.jpg
We wrześniu odbędzie się 43. edycja Europejskich Dni Dziedzictwa, poświęcona dwóm tematom przewodnim. Są to "Dziedzictwo fotografii" oraz "Dziedzictwo zagrożone: ożywić, przeciwstawić się, wyobrazić na nowo". Wydarzenie organizowane jest w 50 krajach będących sygnatariuszami Europejskiej Konwencji Kulturalnej. Wiele obiektów otworzy swoje podwoje dla zwiedzających, w tym ambasady, zabytki oraz miejsca zazwyczaj niedostępne dla gości. W Anglii wydarzenie odbędzie się w dniach 11-20 września, w Niemczech 13 września, we Francji 19 i 20 września, natomiast w Polsce rozłoży się na dwa kolejne weekendy - 18 i 20 oraz 26 i 27 września. W Hiszpanii terminy różnią się w zależności od wspólnoty autonomicznej.

Read more

Ponowne otwarcie Term Trajana

14 września 2026

2026-09-11-10-43-22.2733.jpg
Zakończono projekt renowacji i ekspozycji wielkiej eksedry oraz podziemnej galerii Term Trajana, położonych na wzgórzu Oppius. Dzięki temu nowe przestrzenie archeologiczne i ważne pozostałości Rzymu czasów imperium są ponownie dostępne dla zwiedzających. Elementy dekoracyjne pochodzą z budowli starszej niż Termy Trajana, datowanej na I wiek n.e. Od 12 września niewielkie grupy zwiedzających mogą uzyskać do nich dostęp po dokonaniu rezerwacji wycieczki z przewodnikiem.

Read more -inny link

Czeskie klejnoty koronne w Pradze

14 września 2026

2026-09-11-10-36-48.7891.jpg
Do 28 września, z okazji 500. rocznicy wstąpienia Ferdynanda I Habsburga na czeski tron, Zamek Praski prezentuje klejnoty koronne Czech. Korona św. Wacława - wykonana w 1347 roku na potrzeby koronacji Karola IV, króla Czech i cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego - wraz z klejnotami jest symbolem czeskiej tożsamości.

Read more

Maurizio Cattelan w Berlinie

14 września 2026

2026-09-11-10-46-15.6954.png
Włoski artysta Maurizio Cattelan, czołowa postać sztuki współczesnej, jest laureatem Nagrody Nationalgalerie 2026. Wystawa "Night" w berlińskiej Neue Nationalgalerie to pierwsza duża ekspozycja tego artysty w Niemczech. Artysta, wybrany do nagrody przez międzynarodowe jury, prezentuje na niej zbiór obejmujący zarówno przełomowe dzieła z przeszłości, jak i najnowsze prace. Ekspozycja potrwa do 7 marca 2027 roku.

Read more -inny link

Agenda

les 14-17 września

Sesja plenarna Parlamentu Europejskiego (Strasburg)


18 września

Posiedzenie Eurogrupy (Dublin)


Newsletter Archives

Ku jakiemu nowemu światowi?

Papież, Europa i miejsce religii na kontynencie: przełom Leona XIV

Współpraca transgraniczna w sercu europejskiego projektu

The Editors of the Newsletter :
Helen Levy, Catherine d'Angelo, Lauriane Draghi, Charles Mateos y Lago, Charlotte Feldmann

N°ISSN : 2729-6482

Editor-in-Chief :
Juliette Bachschmidt

Director of Publication :
Pascale Joannin

Any questions or suggestions?
Contact Us!

info@robert-schuman.eu

"Tele 2" dziesięć lat później: kłopoty i kontrowersje związane z dostępem do dan...

pdf

Biuletyn n°1167- wersja 14 sept. 2026