Przy okazji swojej podróży apostolskiej do Francji papież Leon XIV poświęcił Europie przemówienie w Metz 28 września. Wyrażając przywiązanie do sprawiedliwego i solidarnego świata, sięgnął do historii, by przekazać przesłanie nadziei dla kontynentu europejskiego, nawiązując tym samym do deklaracji wygłoszonej przez Roberta Schumana 9 maja 1950 roku.

Wyniki wyborów na Łotwie potwierdzają dążenie do kontynuacji polityki Zjednoczonej Listy. Wskazują jednocześnie na wzrost popularności sił populistycznych i zbliżonych do Rosji na tle napięć geopolitycznych i trudności gospodarczych. Zjednoczona Lista zdecydowanie wygrywa, uzyskując 35,28% głosów (41 mandatów), wyprzedzając prorosyjską partię Łotwa na Pierwszym Miejscu z wynikiem 13,57% głosów (17 mandatów) oraz prorosyjskie ugrupowanie Suwerenna Władza z wynikiem 11,71% (15 mandatów). Dalej plasują się prawicowo-konserwatywny Sojusz Narodowy z wynikiem 8,89% głosów (10 mandatów), Postępowcy (socjaldemokraci) z wynikiem 7,87% (10 mandatów) oraz Nowa Jedność (centroprawica) z wynikiem 6,36% i 7 mandatami. Teraz najważniejsze będzie stworzenie stabilnej koalicji przy jednoczesnym utrzymaniu europejskiej i atlantyckiej orientacji Łotwy.

29 września Komisja Europejska pozytywnie oceniła piąte i ostatnie wnioski o wypłatę środków złożone przez Francję i Austrię, opiewające odpowiednio na kwotę 6,1 mld euro i 306 mln euro, w ramach planu NextGenerationEU. 1 października Komisja przekazała 225 mln euro Belgii, 120 mln euro Cyprowi, 135 mln euro Estonii, 7,9 mld euro Polsce oraz 1,47 mld euro Szwecji, zwiększając tym samym łączną kwotę środków uruchomionych w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności do ponad 450 mld euro. Fundacja Roberta Schumana udostępnia na swojej stronie internetowej zestawienie różnych krajowych planów odbudowy, zawierające informacje o kwotach, harmonogramach i priorytetach.

28 września ministrowie obrony 27 państw członkowskich spotkali się w Brukseli. Ich rozmowy dotyczyły w szczególności wsparcia Unii Europejskiej dla Ukrainy, sytuacji na Bliskim Wschodzie i jej konsekwencji dla Unii, a także najnowszych wydarzeń związanych z Grenlandią. Ministrowie zatwierdzili pięć pierwszych europejskich projektów obronnych wspólnego zainteresowania w ramach Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego (EDIP) oraz przyjęli decyzję mającą na celu usprawnienie europejskiego systemu reagowania na zagrożenia kosmiczne.

30 września Ministerstwa Obrony Narodowej Rumunii i Polski podpisały list intencyjny dotyczący współpracy w ramach instrumentu finansowego "Security Action for Europe" (SAFE). Dwa ministerstwa uzgodniły zacieśnienie współpracy w celu wsparcia przemysłu obronnego obu krajów oraz ścisłą współpracę przy zakupie systemu uderzeniowego wykorzystującego amunicję krążącą. Projekt, zarządzany przez rumuńskie Ministerstwo Obrony, będzie finansowany w ramach SAFE.

1 października brytyjski rząd ogłosił nowe sankcje gospodarcze i finansowe przeciwko Rosji wymierzone w 31 podmiotów i osób. Wobec 23 osób fizycznych zastosowano zamrożenie aktywów i zakaz wjazdu, a 8 statków objęto sankcjami morskimi i handlowymi. Londyn celuje w szczególności w osoby odpowiedzialne za łamanie praw człowieka i indoktrynację dzieci na okupowanych terytoriach Ukrainy oraz w statki powiązane z rosyjską flotą cieni.

30 września 5 europejskich firm zajmujących się systemami płatniczymi (Bancomat, Bizum, Wero/EPI, SIBS-MB WAY i Vipps MobilePay) ogłosiło utworzenie wspólnego przedsiębiorstwa o nazwie European Network for Payments (Europejska Sieć Płatnicza), którego celem jest stworzenie europejskiej alternatywy dla dominujących na kontynencie amerykańskich systemów płatniczych, takich jak Visa, Mastercard czy PayPal. Inicjatywa służy przełamaniu obecnej fragmentacji systemów płatniczych poprzez połączenie istniejących systemów za pomocą wspólnej infrastruktury opartej na europejskich standardach. ENP, z siedzibą w Madrycie, będzie teraz dążyć do zapewnienia komplementarności z projektem cyfrowego euro Europejskiego Banku Centralnego (EBC) oraz do uzyskania poparcia ze strony handlowców i państw członkowskich Unii Europejskiej.

28 i 29 września ministrowie rolnictwa i rybołówstwa z 27 państw członkowskich przeprowadzili dyskusję dotyczącą wspólnej polityki rolnej, mającą na celu osiągnięcie częściowego ogólnego porozumienia podczas najbliższego posiedzenia Rady w dniach 15 i 16 października. Wezwali między innymi do uproszczenia przepisów, by zmniejszyć obciążenia administracyjne spoczywające na rolnikach i administracjach krajowych. Ministrowie uzgodnili częściowo stanowisko negocjacyjne w sprawie przyszłego unijnego wsparcia dla rybołówstwa, akwakultury i polityki morskiej na lata 2028–2034.

29 września przywódcy Niemiec, Austrii, Danii, Finlandii, Holandii i Szwecji podpisali wspólny list, w którym domagają się gruntownej reformy wieloletnich ram finansowych na lata 2028-2034. Te 6 państw uzależnia swoją zgodę od zmniejszenia puli środków o kilkaset milionów euro. W odpowiedzi przywódcy 17 państw członkowskich skierowali 3 października pismo do premiera Irlandii (Taoiseacha) Micheála Martina, którego kraj sprawuje obecnie przewodnictwo w Radzie Unii. Apelują, by rolnictwo i spójność pozostały głównymi priorytetami kolejnego wieloletniego budżetu.

2 października Komisja Europejska przekazała Ukrainie 2,9 mld euro w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy. Ta 8. transza ma na celu między innymi wsparcie stabilności finansowej i wdrażania reform w tym kraju. Komisja informuje, że Ukraina zrealizowała dziesięć etapów reform, dotyczących w szczególności wymiaru sprawiedliwości, energetyki i rolnictwa. Do tej pory łączna kwota wsparcia udzielonego w ramach planu dla Ukrainy przekracza 32 mld euro, wliczając w to wkłady krajów partnerskich oraz środki pochodzące z pożyczki dla Ukrainy.

W dniach 29 i 30 września prezydent Francji Emmanuel Macron składał państwową wizytę w Hiszpanii – pierwszą taką wizytę prezydenta Francji od 2009 roku. Wygłosił przemówienie na temat cyfryzacji na Uniwersytecie Complutense, otworzył francusko-hiszpańskie forum gospodarcze, został zaproszony na uroczystą kolację przez króla Felipe IV oraz odbył rozmowy z szefem hiszpańskiego rządu Pedro Sánchezem. Podczas konferencji prasowej dwaj przywódcy potwierdzili swoje wspólne europejskie priorytety w zakresie polityki zagranicznej, konkurencyjności, migracji i technologii cyfrowych. Wyrazili również wspólnie nadzieję na przyszłą ratyfikację traktatu o przyjaźni francusko-hiszpańskiej po odrzuceniu tego dokumentu przez hiszpański Senat.

W dniach 29 i 30 września prezydent Finlandii Alexander Stubb składał wizytę państwową w Luksemburgu. 30 września odwiedził Uniwersytet Luksemburski i zapoznał się z kilkoma projektami badawczymi przedstawionymi przez ich realizatorów w dziedzinach zdrowia, sztucznej inteligencji i danych, komunikacji kwantowej, obliczeń o wysokiej wydajności oraz nauk kwantowych. Następnie wraz z premierem Lucem Friedenem udał się do zamku w Betzdorfie, gdzie znajduje się siedziba Europejskiego Towarzystwa Satelitarnego (SES). Po krótkiej prezentacji działalności przedsiębiorstwa oraz głównych projektów istotnych dla Finlandii uczestnicy wizyty zwiedzili Centrum Operacji Satelitarnych i przeprowadzili rozmowy z zespołem odpowiedzialnym za monitorowanie i zarządzanie satelitami.

4 października niemiecki kanclerz Friedrich Merz złożył wizytę w Ukrainie w towarzystwie minister gospodarki Katheriny Reiche oraz delegacji przedsiębiorców. Przy tej okazji obiecał nowy pakiet pomocowy: udostępnienie kredytów wojskowych w wysokości 1 mld euro, a także 350 mln euro przeznaczonych dla sektora energetycznego, który jest celem powtarzających się rosyjskich ataków. Według szefa niemieckiego rządu sednem tej nowej pomocy jest porozumienie dotyczące wspólnej produkcji dronów przechwytujących, tzw. "antyodrzutowych", a także pocisków o zasięgu ponad 1 000 kilometrów. Porozumienie dotyczy również technologii satelitarnych, które pozwolą ukraińskiej armii na lepsze wykrywanie i wyznaczanie celów.

2 października odbyło się nadzwyczajne posiedzenie grupy G7 poświęcone kwestiom związanym z kryzysem energetycznym. Szefowie państw i rządów ogłosili w szczególności koordynowane przez Międzynarodową Agencję Energetyczną uwolnienie 100 milionów baryłek ropy naftowej w ciągu najbliższych czterech miesięcy. Ogłoszono również inne środki mające na celu zapewnienie globalnego bezpieczeństwa energetycznego i stabilności rynków, takie jak koordynacja programów konserwacji rafinerii w krajach G7.

28 września socjaldemokratka Magdalena Andersson zrezygnowała z tworzenia rządu z powodu braku wystarczającego poparcia po wyborze Andreasa Norléna na przewodniczącego parlamentu (uzyskał poparcie Partii Lewicy). 2 października przewodniczący parlamentu zlecił jej ponowną próbę utworzenia rządu. Ma mu przekazać swoją odpowiedź do 12 października lub poprosić o dodatkowy termin.

30 września rumuńska Izba Deputowanych nie udzieliła wotum zaufania Siegfriedowi Mureşanowi, wyznaczonemu przez prezydenta Nicuşora Dana na stanowisko premiera po upadku rządu Ilie Bolojana w maju tego roku. Ten poseł do Parlamentu Europejskiego (EPP) uzyskał 182 głosy z 233 wymaganych do zdobycia wotum zaufania parlamentu. Teraz głowa państwa może ogłosić przedterminowe wybory lub podjąć kolejną próbę desygnowania premiera.

4 października 3,4 miliona wyborców poszło do urn, aby wybrać swoich przedstawicieli w ramach wielopoziomowej struktury instytucjonalnej, której celem jest podział władzy między Bośniaków, Chorwatów i Serbów. Bośnia i Hercegowina podzielona jest na dwa autonomiczne podmioty, z których każdy posiada własny rząd: Republikę Serbską oraz Federację Bośni i Hercegowiny. Całością kieruje rząd centralny i trójstronne Prezydium. Dwóch prezydentów (Bośniak Denis Bećirović i Serb Milorad Dodik) zostało ponownie wybranych na czteroletnią kadencję. Dotychczasowego chorwackiego prezydenta Željko Komšicia zastąpiła kobieta - Darijana Filipović z partii HDZ. Wyborcy wybierali ponad 500 przedstawicieli i urzędników, w tym członków Prezydium. Według władz frekwencja wyniosła 42%, co stanowi spadek o prawie 10 punktów procentowych w porównaniu z poprzednimi wyborami w 2022 roku.

5 października premier Pedro Sánchez (PSOE-PSE) ogłosił rozwiązanie parlamentu i rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych, które odbędą się 29 listopada. Od 2023 roku Sánchez stoi na czele mniejszościowego rządu koalicyjnego, którego kadencja miała się pierwotnie zakończyć w połowie 2027 roku. Jednak po odrzuceniu przez parlament projektu ustawy o mieszkalnictwie hiszpański przywódca oświadczył, że zamierza uzyskać szerszą większość, "aby przeprowadzić dogłębne reformy". 29 listopada Hiszpanie mają zatem wybrać skład obu izb Kortezów Generalnych – Kongresu Deputowanych i Senatu.

1 października Komisja Europejska opublikowała nowe wydanie swojego sprawozdania dotyczącego nauki, badań i innowacji (SRIP). Podkreśla w nim konieczność zwiększenia inwestycji w badania i rozwój w celu wzmocnienia europejskiej konkurencyjności, lepszej koordynacji inwestycji publicznych i prywatnych, a także lepszego wykorzystania potencjału poszczególnych regionów. W tym kontekście Komisja przygotowuje w szczególności Akt o europejskiej przestrzeni badawczej (European Research Area Act), a we wrześniu zaproponowała Europejski akt o innowacjach (European Innovation Act).

5 października Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny przyznano Amerykaninowi Karlowi Deisserothowi oraz Niemcom Peterowi Hegemannowi i Georgowi Nagelowi "za odkrycia dotyczące kanałów jonowych aktywowanych światłem oraz optogenetyki".

Do 15 października młodzież urodzona w 2008 roku i mieszkająca w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej, w kraju stowarzyszonym, na terytorium zamorskim albo w państwie trzecim stowarzyszonym z programem Erasmus+ może zgłaszać się do programu DiscoverEU. DiscoverEU, będący częścią programu Erasmus+, umożliwia 18-latkom odkrywanie Europy dzięki biletowi na środki transportu, w szczególności pociągi. W tej edycji wybrani uczestnicy będą mogli podróżować do 7 dni, maksymalnie w przeciągu jednego miesiąca, między 1 marca 2027 a 31 maja 2028 roku. Będą mogli również spotkać się z innymi podróżnikami podczas spotkań "Meet ups", organizowanych w ramach programu.

W dniach 1 i 2 października ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych przyjęli nowe przepisy dotyczące odsyłania osób, które nie mają prawa pobytu w Unii Europejskiej, a także decyzję w sprawie zawarcia umowy ze Szwajcarią dotyczącej danych pasażerów. Ponadto wyrazili zgodę na podpisanie umowy z Koreą Południową dotyczącej przekazywania danych pasażerów, która umożliwiłaby "zapobieganie terroryzmowi i poważnej przestępczości, wykrywanie takich przestępstw, prowadzenie dochodzeń w ich sprawie i ich ściganie". 2 października ministrowie zatwierdzili konkluzje dotyczące walki z rasizmem oraz powiązanymi formami nienawiści i dyskryminacji. Przeprowadzili także debatę orientacyjną na temat przeglądu mandatu Eurojustu, Agencji UE ds. Współpracy Sądowej w Sprawach Karnych.

29 września, podczas przemówienia na dorocznej konferencji Partii Pracy, brytyjski premier Andy Burnham stwierdził, że brexit przyniósł krajowi "więcej szkody niż pożytku", i ogłosił, że zamierza zmienić długookresowe stosunki brytyjsko-europejskie. Chociaż proponuje przystąpienie do unii celnej lub do jednolitego rynku, nie wyklucza również możliwości przeprowadzenia drugiego referendum w sprawie ponownej akcesji do Unii Europejskiej. Ta zmiana kursu została pozytywnie przyjęta przez Komisję Europejską oraz kilka rządów krajowych. Nadchodzący szczyt Unia Europejska–Zjednoczone Królestwo, który odbędzie się w listopadzie, będzie pierwszą okazją do konkretnej oceny skutków zbliżenia między Londynem a Brukselą.

Od 30 września do 2 października przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen odbyła swoją 6. coroczną podróż po Bałkanach Zachodnich. Odwiedziła kolejno Albanię, Kosowo, Czarnogórę i Macedonię Północną. Rozmowy dotyczyły następnych kroków, które należy przedsięwziąć, by posunąć partnerów z regionu naprzód na ścieżce akcesji do Unii, a także trwającego procesu stopniowej integracji. W ramach tej podróży w Budvie podpisano protokoły ustaleń między siedmioma parkami przemysłowymi i strefami działalności gospodarczej sześciu gospodarek Bałkanów Zachodnich (Albanii, Bośni i Hercegowiny, Kosowa, Czarnogóry, Macedonii Północnej i Serbii) a organizacjami partnerskimi Unii Europejskiej. Podpisanie tych dokumentów oficjalnie zapoczątkowuje partnerstwo między parkami przemysłowymi regionu a parkami przemysłowymi Unii.

W dniach od 28 września do 2 października w Strasburgu obradowało Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy. Obrady rozpoczęły się od wręczenia Nagrody Praw Człowieka im. Václava Havla irańskiej adwokatce Nasrin Sotoudeh. Parlamentarzyści zajęli się kwestią solidarności z Ceutą, opieką nad niepełnosprawnymi żołnierzami ukraińskimi oraz wkładem diaspor i migrantów w spójność społeczną. 30 września poruszyli temat wolności mediów, nacisków wywieranych na Międzynarodowy Trybunał Karny oraz działań Rosji. 1 października debaty dotyczyły klimatu oraz wpływu sztucznej inteligencji na zatrudnienie, we współpracy z OECD. Sesja zakończyła się dyskusją nad reformą Regulaminu, w szczególności w zakresie stosunków zewnętrznych i międzyparlamentarnych Zgromadzenia.

Do 25 stycznia 2027 roku Luwr organizuje wystawę poświęconą hiszpańskiemu malarzowi Francisco de Zurbaránowi. Ekspozycja, podzielona na siedem sekcji, pozwala zwiedzającym poznać różne oblicza twórczości tego XVII-wiecznego mistrza poprzez około pięćdziesiąt jego obrazów.

4 października w Kolonii rozpoczął się festiwal tańca Moovy. 10. edycja nadal promuje dialog między choreografią, kinem, mediami immersyjnymi i innowacjami technologicznymi. W programie znalazły się pokazy filmów tanecznych, a także występy w przestrzeni publicznej i cyfrowej. Spotkania i debaty umożliwiają również artystom, badaczom i studentom refleksję nad możliwościami i wyzwaniami wynikającymi z połączenia tańca, kina i technologii. Festiwal potrwa do 18 października.

Do 31 stycznia 2027 roku Królewska Akademia Sztuk Pięknych w Londynie składa hołd Morzu Śródziemnemu jako źródłu inspiracji dla wielkich impresjonistów, postimpresjonistów i modernistów. Wystawa "Painting the French Riviera", obejmująca ponad 160 obrazów, rzeźb, plakatów podróżniczych i filmów krótkometrażowych z lat 1870–1960, przedstawia Lazurowe Wybrzeże poprzez jego najbardziej charakterystyczne artystyczne przedstawienia.

Do 10 stycznia 2027 roku w hiszpańskiej stolicy prezentowane są arcydzieła XVII-wiecznej niderlandzkiej sztuki, dzięki wymianie dzieł między Mauritshuis w Hadze i Museo Nacional Thyssen-Bornemisza w Madrycie. Wśród wypożyczonych eksponatów znajdują się mistrzowskie prace niderlandzkich malarzy (Fransa Halsa, Rembrandta van Rijna, Johannesa Vermeera), a także obraz "Ogród Edenu" autorstwa flamandzkich malarzy Brueghela Starszego i Piera Paula Rubensa.

Do 7 lutego 2027 roku Muzeum Narodowe w Oslo prezentuje wystawę poświęconą malarkom w Europie w latach 1550–1650. Ekspoozycja, na której zgromadzono około pięćdziesięciu obrazów autorstwa 19 artystek, w tym Lavinii Fontany, Artemisii Gentileschi, Michaeliny Wautier i Sofonisby Anguissoli, stawia pytanie o miejsce kobiet w historii malarstwa. Porusza w szczególności kwestie widoczności, uznania, autonomii i edukacji artystycznej, jednocześnie analizując sposób, w jaki historia sztuki przyczyniła się do marginalizacji niektórych artystek.