14 października Komisja Europejska przekazała Szwecji 333 mln euro, a Holandii 661 mln euro w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF). Dzięki tej wypłacie Szwecja otrzymała całość przyznanej jej kwoty 3,45 mld euro. Fundacja Roberta Schumana udostępnia na swojej stronie internetowej zestawienie różnych krajowych planów odbudowy, zawierające informacje o kwotach, harmonogramach i priorytetach.

Fundacja opublikowała właśnie w wydawnictwie Hémisphères 6. wydanie "L'Atlas permanent de l'Union européenne". Publikacja, dostępna na stronie Fundacji i w księgarniach oraz w formacie cyfrowym (ebook), pozwala zrozumieć Unię Europejską, jej instytucje i jej kraje członkowskie dzięki oryginalnym mapom, fiszkom i syntetycznym statystykom. Zamówcie egzemplarz już teraz!

Jaką rolę mogą odegrać Niemcy, jeśli chodzi o w przyszłość Europy, w obliczu pogarszającej się sytuacji w zakresie bezpieczeństwa i napięć geopolitycznych? W niniejszym wywiadzie Gunther Krichbaum, niemiecki minister ds. europejskich, omawia przygotowania Niemiec do stawiania czoła zagrożeniom hybrydowym, ewolucję wpływów tego kraju w Brukseli oraz perspektywy francusko-niemieckiej współpracy. W jaki sposób Berlin i Paryż mogą się nadal przyczyniać do rozwoju projektu europejskiego wobec zmieniającej się równowagi sił w Europie?

Szefowie państw i rządów 27 państw członkowskich, obradujący w Brukseli 15 i 16 października w ramach Rady Europejskiej, wezwali współustawodawców do zakończenia do końca roku negocjacji w sprawie 28. systemu prawa spółek, przyspieszenia rozwoju zdolności przemysłowych, pakietu "sieci europejskie" oraz uproszczeń (w obszarze cyfryzacji, ochrony środowiska i motoryzacji). W sprawie budżetu na lata 2028-2034 przywódcy dążą do osiągnięcia porozumienia przed końcem roku. Przeprowadzili rozmowę z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim i wyrazili mu swoje pełne i zdecydowane poparcie. Zapoznali się z pierwszym sprawozdaniem w sprawie gotowości operacyjnej, sporządzonym przez Europejską Agencję Obrony, i zatwierdzili ogólną ocenę. Wzywają do wypełnienia luk w zdolnościach uznanych za krytyczne. Ponadto potwierdzają cel, jakim jest stworzenie do 2030 roku europejskiej obrony gotowej do szybkiego i zakrojonego na szeroką skalę rozmieszczenia.

13 października Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) opublikował raport dotyczący perspektyw światowej gospodarki. Pozostaje odporna pomimo kolejnych wstrząsów, w szczególności konfliktów geopolitycznych, niepewności związanej ze sztuczną inteligencją (AI) oraz napięć handlowych. MFW podkreśla jednak, że w perspektywie krótkoterminowej pole manewru gospodarek szybko się zawęża. W związku z tym wzywa rządy do przyjęcia wiarygodnych planów naprawy finansów publicznych. Dyrektor generalna Kristalina Georgiewa przedstawiła globalny plan działania zawierający różne środki mające na celu "radzenie sobie z niepewnością i zwiększanie odporności", zalecając zwłaszcza wspieranie wzrostu gospodarczego napędzanego przez sektor prywatny poprzez wykorzystanie sztucznej inteligencji i cyfryzacji, a także poprzez modernizację rynku pracy i podnoszenie kwalifikacji.

Francja i Niemcy znalazły wspólny język w sprawie przyszłości europejskiego przemysłu motoryzacyjnego. We wspólnym oświadczeniu opublikowanym 16 października dwa kraje wyraziły chęć pogodzenia celów klimatycznych, elastyczności regulacyjnej i produkcji w Europie. Zamierzają wspierać inwestycje, badania i rozwój, a także odporność łańcuchów dostaw. Definicja oznaczenia "Made in Europe" może wpływać na lokalizację zakładów produkcyjnych oraz dostęp do pomocy publicznej. Tandem francusko-niemiecki planuje również złagodzić ramy dotyczące emisji CO₂ przez nowe samochody na 2035 rok. Propozycję muszą jeszcze zatwierdzić pozostałe państwa członkowskie oraz Parlament Europejski.

15 października grupa "przyjaciół spójności", stworzona z inicjatywy Włoch i Rumunii, ponowiła swój apel, by nie poświęcać tradycyjnych polityk - wspólnej polityki rolnej (WPR) i polityki spójności - w imię "modernizacji" wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028-2034, które miałyby kłaść nacisk wyłącznie na konkurencyjność, badania naukowe i obronność. Grupa liczy 17 państw członkowskich UE. Są to Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Hiszpania, Estonia, Grecja, Węgry, Włochy, Łotwa, Litwa, Malta, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Czechy.

14 października Komisja Europejska przekazała Ukrainie 2,86 mld euro z puli przeznaczonej na obronność w ramach pożyczki wspierającej na kwotę 90 mld euro. Kwota ta sfinansuje zakup dronów, systemów obrony powietrznej, rakiet, radarów, systemów wojny elektronicznej i amunicji.

12 i 13 października odbywało się Warsaw Security Forum, podczas którego uczestnicy wymieniali poglądy w celu skoordynowania strategii, pogłębienia interoperacyjności oraz wzmocnienia woli politycznej niezbędnej do zapewnienia wiarygodnego odstraszania w przestrzeni euroatlantyckiej. Przy okazji Forum zaprezentowano raport WSF 2026. Dokument (opracowany przez zespół analityków Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego, przy wsparciu grupy roboczej złożonej z 27 wysokiej rangi ekspertów) przedstawia konkretny i możliwy do wdrożenia program dla regionu, skupiający się na trzech obszarach: polityce zagranicznej i integracji europejskiej, obronności i bezpieczeństwie międzynarodowym, a także na energetyce i odporności. Jego główna idea jest taka: grupa skandynawsko-bałtycko-polska powinna zostać uznana za jednego z głównych twórców przyszłego porządku bezpieczeństwa w Europie.

14 października prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski udał się do Zjednoczonego Królestwa, gdzie spotkał się z brytyjskim premierem Andym Burnhamem. Ten ostatni upublicznił nowy pakiet pomocy wojskowej, obejmujący lekkie pociski wielozadaniowe, mający na celu wzmocnienie wsparcia dla Ukrainy. Ogłosił, że dostawy brytyjskich systemów obrony powietrznej na Ukrainę zostaną przyspieszone. Wskazał, że Zjednoczone Królestwo będzie kontynuować opracowywanie innowacyjnych rozwiązań wojskowych dostosowanych do potrzeb ukraińskiego pola walki, w szczególności poprzez integrację brytyjskiego sprzętu z wyposażeniem dostarczanym przez innych partnerów. I wreszcie, jeśli chodzi o pociski dalekiego zasięgu, dwaj przywódcy omówili sposoby przyspieszenia brytyjskiego wsparcia obronnego dla Ukrainy w obliczu zbliżającej się zimy.

12 października 27 ministrów spraw zagranicznych, obradujących w Luksemburgu, omówiło m.in. wpływ rozszerzenia Unii na bezpieczeństwo. W ramach sankcji związanych z rosyjską agresją na Ukrainę przyjęto sankcje skierowane przeciwko blisko 1600 osobom i podmiotom powiązanym z rosyjskim kompleksem wojskowo-przemysłowym. Przedłużono również obowiązywanie ram dla środków ograniczających dotyczących rozprzestrzeniania i stosowania broni chemicznej. I wreszcie zatwierdzono decyzję ustanawiającą cywilno-wojskową misję wsparcia Unii Europejskiej w Libanie (EUSM Lebanon), by wzmocnić instytucje obronne i bezpieczeństwo tego kraju.

13 lipca hiszpański król Felipe VI i królowa Letizia udali się do Ceuty. Była to pierwsza wizyta pary królewskiej w tej enklawie, dwa miesiące po bezprecedensowym napływie migrantów z Maroka. Zwracając się do mieszkańców Ceuty, król potwierdził suwerenność Hiszpanii nad tym terytorium, oświadczając, że Ceuta i Melilla "stanowią część hiszpańskiej rzeczywistości narodowej i politycznej", a integralność terytorialna kraju "nie podlega negocjacjom". Po spotkaniu z mieszkańcami królewska para uczciła na miejskim cmentarzu muzułmańskim pamięć migrantów, którzy zginęli podczas przeprawy 30 i 31 lipca. Następnego dnia kontynuowali wizytę w Melilli, kolejnej autonomicznej hiszpańskiej enklawie.

12 i 13 października w Luksemburgu odbyły się konferencje akcesyjne z Czarnogórą, Albanią, Ukrainą i Mołdawią. Czarnogóra tymczasowo zamknęła negocjacje w sprawie trzech kolejnych rozdziałów, zwiększając tym samym łączną liczbę zamkniętych rozdziałów do 21 na 33. Albania tymczasowo zamknęła negocjacje w rozdziale dotyczącym polityki przedsiębiorczości i polityki przemysłowej. Jeśli chodzi o Ukrainę i Mołdawię, oba kraje rozpoczęły negocjacje w ramach klastrów 2 i 3 dotyczących rynku wewnętrznego, konkurencyjności i wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, które obejmują 17 rozdziałów negocjacyjnych.

13 października 27 ministrów spraw europejskich, zebranych w Luksemburgu, omówiło w szczególności wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2028-2034 oraz podsumowało postępy w realizacji planu działania "Jedna Europa, jeden rynek". Zatwierdzono konkluzje mające na celu wzmocnienie odporności demokratycznej w Unii Europejskiej, w nawiązaniu do komunikatu Komisji w sprawie europejskiej tarczy demokracji opublikowanego w listopadzie 2025 roku.

14 października przywódcy europejskich instytucji oraz partnerzy społeczni spotkali się w Brukseli z okazji trójstronnego szczytu społecznego "Europa: z dynamiką w przyszłość". Dyskusje dotyczyły w szczególności tego, w jaki sposób kolejne wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2028-2034 mogłyby wzmocnić konkurencyjność i atrakcyjność Europy dla przedsiębiorstw, wspierając jednocześnie tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy. Uczestnicy poruszyli również kwestię wzmocnienia jednolitego rynku oraz wdrożenia planu działania "Jedna Europa, jeden rynek".

14 października Komisja Europejska opublikowała wyniki badania Eurobarometru dotyczącego wykorzystania sztucznej inteligencji i zarządzania algorytmicznego w europejskich przedsiębiorstwach, przeprowadzonego od marca do kwietnia. Zgodnie z wynikami tego badania 75% ankietowanych firm uważa, że wykorzystanie sztucznej inteligencji i zarządzania algorytmicznego poprawi jakość zatrudnienia, natomiast 61% deklaruje, że wykorzystuje sztuczną inteligencję do wspomagania procesu podejmowania decyzji. Jednak badanie wskazuje na bardzo nierównomierne wdrażanie tych technologii przez przedsiębiorstwa w poszczególnych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Podczas gdy 2/3 duńskich przedsiębiorstw deklaruje, że z nich korzysta, w przypadku Francji, Włoch i Niemiec to tylko 1/4.

15 października Komisja Europejska uruchomiła inicjatywę na rzecz zobowiązań w ramach programu RAISE (Resource for AI Science in Europe). Ma na celu pozyskanie wsparcia ze strony sektora prywatnego i organizacji filantropijnych dla europejskich badań nad sztuczną inteligencją i dla nauki. Inicjatywa ma ułatwić naukowcom dostęp do kluczowych zasobów, takich jak modele sztucznej inteligencji, moc obliczeniowa, licencje na oprogramowanie badawcze, dane itp.

12 października prezydent Estonii Ülle Madise, wybrana 2 września br., złożyła przysięgę przed Riigikogu (parlamentem) w Tallinie. Zastąpiła Alara Karisa. Kadencja prezydenta trwa 5 lat. Swoje pierwsze podróże Madise odbyła 13 października do Rygi oraz 14 października do Helsinek, gdzie spotkała się ze swoimi odpowiednikami - Edgarsem Rinkēvičsem i Alexandrem Stubbem. Podkreślały znaczenie utrzymywania bliskich więzi i silnych sojuszy z sąsiadami w czasie, gdy europejskie bezpieczeństwo wymaga ściślejszej współpracy między sojusznikami oraz większego wkładu w zbiorową obronę.

12 października ukraińscy posłowie przyjęli projekt ustawy zezwalającej publicznym szkołom na prowadzenie niektórych zajęć w językach mniejszości, pod warunkiem że są to języki urzędowe Unii Europejskiej. Ustawa ma wzmocnić europejską trajektorię kraju, służąc zachowaniu różnorodności jego dziedzictwa językowego i kulturowego, a jednocześnie ograniczeniu roli języka rosyjskiego w Ukrainie. Węgry twierdziły, że będą się sprzeciwiać przyjęciu Ukrainy do Unii Europejskiej, dopóki prawa mniejszości węgierskiej nie będą wystarczająco chronione.

15 października szwedzki parlament sprzeciwił się próbie utworzenia rządu przez przewodniczącą socjaldemokratów Magdalenę Andersson. Głosowanie, w miesiąc po wyborach parlamentarnych 13 września, przedłuża niepewność co do tego, kto zostanie kolejnym premierem. W wyborach blok lewicowy wyprzedził blok prawicowy o 3 głosy, jednak żadna z partii centrolewicowych, poza Partią Socjaldemokratyczną, nie zagłosowała za Andersson. Teraz przewodniczący parlamentu musi podjąć rozmowy z przywódcami poszczególnych ugrupowań w celu wyłonienia kandydata na stanowisko premiera. 19 października przewodniczący parlamentu Andreas Norlén zlecił przewodniczącej centrystów Elisabeth Thand Ringqvist zbadanie warunków utworzenia rządu, który mógłby uzyskać poparcie większości posłów.

12 października 27 ministrów środowiska, zebranych w Luksemburgu, omówiło m.in. rewizję systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) oraz zatwierdziło konkluzje określające stanowisko negocjacyjne Unii w perspektywie konferencji COP17 poświęconej różnorodności biologicznej (odbędzie się w dniach 19-30 października) oraz konferencji COP31 poświęconej klimatowi (odbędzie się w dniach 9-20 listopada).

14 października Komisja Europejska przyjęła wniosek mający na celu odroczenie o rok wdrożenia określonych przepisów unijnego rozporządzenia w sprawie metanu dotyczących importerów. Chodzi o to, by zmniejszyć presję na europejski przemysł i administracje krajowe. Proponowana zmiana dotyczy obowiązków w zakresie monitorowania, sprawozdawczości i weryfikacji nałożonych na importerów gazu ziemnego, ropy naftowej i węgla.

Do 25 października w holenderskim Eindhoven trwa Dutch Design Week (DDW). Wydarzenie to prezentuje projekty i koncepcje 2 500 projektantów przed publicznością liczącą blisko 350 000 osób, w około stu lokalizacjach rozsianych po całym mieście. Program obejmuje wystawy, konferencje, debaty, spotkania branżowe i prezentacje.

Do 21 lutego 2027 roku Muzeum Schirn we Frankfurcie nad Menem prezentuje pierwszą w Niemczech retrospektywę poświęconą Leonor Fini. Około stu dzieł - wśród których znajdują się obrazy, rysunki, fotografie i przedmioty - daje pełny obraz twórczości artystki. Pod wpływem renesansu, symbolizmu, niemieckiego romantyzmu i realizmu magicznego Leonor Fini wypracowała wyjątkowy język wizualny, będący połączeniem snu, mitu i wyobraźni.

Do 24 stycznia 2027 roku Fundació Catalunya La Pedrera gości pierwszą w Barcelonie wystawę poświęconą twórczości Anselma Kiefera. Oferuje ona skoncentrowane i znaczące spojrzenie na jego koncepcyjne uniwersum dzięki wyborowi około 40 dzieł pochodzących z prywatnej kolekcji Hansa Grothego – jednej z najważniejszych kolekcji poświęconych temu artyście. Uzupełniono go pracami z innych prywatnych zbiorów. Ekspozycja ukazuje złożoność twórczości Kiefra, jednocześnie podkreślając spójność projektu artystycznego, który realizuje się w wielu formach i na różnych nośnikach: w malarstwie, rzeźbie, instalacji i fotografii.

Do 7 lutego 2027 roku w Scuderie del Quirinale odbywa się pierwsza duża, monograficzna wystawa poświęcona Pontormo. Pontormo, jako jedna z najważniejszych postaci XVI-wiecznego malarstwa florenckiego, uosabia przejście od renesansu do manieryzmu. Oprócz niezwykłego zbioru dzieł pochodzących z galerii Uffizi, na ekspozycji prezentowane będą eksponaty wypożyczone z muzeów i kolekcji z całego świata.

Do 30 kwietnia 2027 roku w całym regionie Centre-Val de Loire odbywa się 4. edycja festiwalu AR(t]CHIPEL. Prezentuje dzieła Alexandra Caldera i Maxa Ernsta we współpracy z Centrum Pompidou. Wyjątkowość festiwalu polega na tym, że odbywa się w wielu miejscach (w szczególności w zamku Chambord i w posiadłości Chaumont-sur-Loire), zlokalizowanych w sześciu departamentach regionu, co pozwala zwiedzającym w oryginalny sposób odkrywać sztukę współczesną i regionalne dziedzictwo.

Do 13 lutego 2027 roku w galerii sztuki Laing w Newcastle odbywa się wystawa poświęcona twórczej wymianie między sztuką a poezją w ramach ruchu prerafaelitów. Przedstawiono w szczególności sposób, w jaki artyści czerpali inspirację z twórczości poetów i pisarzy, takich jak Dante Alighieri, John Keats i Alfred Tennyson, tworząc swoje dzieła. Na ekspozycji wystawiono ponad 100 dzieł.

W dniach 23-25 października w Grand Palais odbędą się Art Basel Paris - targi sztuki współczesnej, na których zaprezentuje się 211 międzynarodowych galerii z 41 krajów i terytoriów. Targi dzielą się na trzy sekcje: "Galeries" poświęconą uznanym galeriom; "Emergence" poświęconą wschodzącym galeriom i artystom oraz "Premise", prezentującą wyjątkowe projekty kuratorskie. Równolegle w całym mieście odbywają się wystawy, instalacje i wydarzenia.