Opierająca się na prawie, pokoju i równowadze sił Europa jawi się jako przeciwieństwo autorytarnych i merkantylistycznych tendencji Stanów Zjednoczonych. Jej doświadczenie historyczne pozwala jej bronić organizacji świata opartej na rozsądku, równości i regulacjach. W pełni realizując swoje wartości, zwłaszcza w obliczu potęg technologicznych i naukowych, może zaoferować model humanistyczny i tchnąć nadzieję w część Ameryki przywiązaną do demokracji.

Wybory prezydenckie w Portugalii odbędą się 18 stycznia i 8 lutego 2026 roku - mają wyłonić następcę Marcelo Rebelo de Sousy, który po zakończeniu drugiej kadencji nie może ponownie kandydować. W wyborach startuje 11 kandydatów i żaden z nich nie wydaje się być w stanie wygrać w I turze, co jest w Portugalii niezwykłe. Sondażowe wyniki wskazują na bardzo wyrównaną walkę 5 kandydatów, przez co trudno orzec, która dwójka zakwalifikuje się do II tury.

Cały zespół Fundacji Roberta Schumana serdecznie dziękuje za darowizny przekazane w 2025 roku. Dzięki Państwu Fundacja może kontynuować swoją misję promowania europejskich wartości i projektów na rzecz silniejszej i bardziej zjednoczonej Europy. Dzięki Państwa wsparciu Fundacja pozostaje bardzo wpływowa w europejskiej debacie politycznej poprzez swoje publikacje oraz wydarzenia i będzie nadal odgrywać tę rolę w 2026 roku!

Fundacja Roberta Schumana opublikowała opracowanie zatytułowane "Wpływowe europejskie kobiety". Projekt ten obejmuje portrety 27 kobiet – po jednej z każdego kraju członkowskiego Unii Europejskiej. Przedstawia wyjątkowe kobiety, które w konkretny sposób ilustrują bogactwo i różnorodność doświadczeń w różnych strategicznych dziedzinach. Poprzez tę publikację Fundacja pragnie przypomnieć o decydującej roli kobiet w budowaniu i promowaniu UE. Opracowanie to można znaleźć na naszej stronie internetowej!

Od 2023 roku Schuman Network współpracuje z 22 organizacjami z 13 europejskich krajów. Poprzez ponad 195 wspólnych publikacji Schuman Network promuje współpracę między europejskimi ośrodkami badawczymi na rzecz dzielenia się rzetelnymi i wysokiej jakości analizami. Dzięki tej działalności Schuman Network potwierdza swoją rolę jako kluczowa platforma wzmacniająca współpracę intelektualną i wspierająca odporność demokratyczną w Europie.

1 stycznia wszedł w życie mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM), który wprowadza podatek od importu produktów o wysokiej emisji CO2. W związku z tym importerzy stali, aluminium, cementu i innych produktów ciężkich do Unii Europejskiej zapłacą teraz za emisje CO2. Unia stara się chronić europejskich producentów, którzy muszą spełniać bardziej rygorystyczne wymogi niż ich zagraniczni konkurenci. 7 stycznia, podczas spotkania ministrów rolnictwa, francuska minister rolnictwa Annie Genevard zwróciła się do Maroša Šefčoviča, unijnego komisarza ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego, o zawieszenie z mocą wsteczną stosowania CBAM w odniesieniu do importowanych nawozów, co oznacza, że podatek od emisji CO2 nie byłby nakładany na te produkty.

7 stycznia, z okazji 40. rocznicy utworzenia strefy Schengen, Komisja Europejska przyznała młodym osobom w wieku 18 lat ponad 40 000 bezpłatnych biletów DiscoverEU. Wybrani młodzi ludzie będą się mogli wybrać w bezpłatną podróż pociągiem po Europie. Oprócz biletu uczestnicy otrzymają kartę uprawniającą do tysięcy zniżek na atrakcje kulturalne, zakwaterowanie, lokalny transport, wyżywienie i inne usługi. DiscoverEU to element tzw. kompasu kultury dla Europy - promuje również zbiór starannie wybranych europejskich lokalizacji dla miłośników kina, mody, jedzenia, sztuk pięknych i nie tylko.

23 grudnia weszło w życie rozporządzenie w sprawie obronności, którego celem jest zachęcanie do inwestycji w budżet Unii i wdrożenie planu ReArm Europe. Rozporządzenie to rozszerza zakres stosowania strategicznej platformy dla Europy (STEP) z technologii cyfrowych także na technologie obronne. STEP to platforma finansowania otwarta dla przedsiębiorstw, państw członkowskich i regionów, mająca na celu wzmocnienie konkurencyjności i odporności Unii w strategicznych sektorach technologicznych.

Do 30 czerwca Cypr sprawuje prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Prezydencja cypryjska pod hasłem "Unia autonomiczna. Otwarta na świat" kładzie nacisk na wzmocnienie strategicznej autonomii Unii Europejskiej, promując jednocześnie otwartość, współpracę i zaangażowanie na arenie międzynarodowej. 7 stycznia odbyła się ceremonia otwarcia prezydencji, w której uczestniczyli przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz przewodniczący Rady Europejskiej António Costa.

7 stycznia ministrowie rolnictwa spotkali się na zaproszenie Komisji Europejskiej i cypryjskiej minister rolnictwa Marii Panayiotou. Podsumowali wyzwania stojące przed sektorem rolno-spożywczym w Unii. Obecni na spotkaniu unijni komisarze zaproponowali masowe wsparcie finansowe w ramach finansowych na lata 2028–2034, obejmujące fundusz partnerstwa w wysokości prawie 294 mld euro oraz podwójną siatkę bezpieczeństwa finansowego, by chronić rolników przed zwiększoną niepewnością na światowych rynkach. Następnie przedstawili umowę z krajami MERCOSUR-u jako szansę na zwiększenie eksportu produktów rolno-spożywczych z Unii do Ameryki Łacińskiej o 50%. I wreszcie, aby zmniejszyć obciążenia rolników, przedstawili środki mające obniżyć ceny nawozów poprzez zawieszenie ceł.

9 stycznia Rada wyraziła zgodę na podpisanie umowy handlowej między Unią Europejską a południowoamerykańskimi krajami MERCOSUR-u. Decyzja, podjęta po 25 latach negocjacji, stanowi kamień milowy w stosunkach między dwoma regionami. Umowa zawiera postanowienia dotyczące ograniczenia barier handlowych i ułatwienia inwestycji na rynku liczącym blisko 700 milionów konsumentów. Jednak w kontekście globalnym charakteryzującym się rosnącą niepewnością gospodarczą i geopolityczną, a także w świetle protestów rolniczych, które nasiliły się w ostatnich tygodniach, umowa ta nie cieszy się jednomyślnym poparciem. Jej podpisanie ma nastąpić 17 stycznia.

1 stycznia 2026 roku rządy Hiszpanii i Portugalii świętowały 40. rocznicę przystąpienia swoich krajów do Unii Europejskiej, które nastąpiło 1 stycznia 1986. Ta podwójna akcesja stanowiła ważny punkt zwrotny w najnowszej historii Półwyspu Iberyjskiego. W następstwie Rewolucji Goździków w Portugalii i transformacji demokratycznej w Hiszpanii po okresie frankizmu przystąpienie do Unii Europejskiej pozwoliło obu krajom na trwałe wzmocnienie instytucji demokratycznych, a jednocześnie wpisało się w dynamikę modernizacji gospodarczej i konwergencji społecznej.

8 stycznia przewodniczący Rady Europejskiej António Costa oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wzięli udział w pierwszym szczycie UE–Jordania w Ammanie. Przywódcy dokonali przeglądu realizacji strategicznego i kompleksowego partnerstwa UE–Jordania ze stycznia 2025 roku. Wspiera je pakiet finansowy i inwestycyjny o wartości 3 mld euro, a koncentruje się ono na wspieraniu stabilności Jordanii w nadzwyczajnej sytuacji geopolitycznej. Opublikowano wspólne oświadczenie. Obie strony popierają rozwiązanie konfliktu izraelsko-palestyńskiego oparte na koncepcji dwóch państw i zobowiązują się do pomocy w odbudowie Syrii. Podkreślają również chęć zacieśnienia współpracy w zakresie bezpieczeństwa, handlu i transformacji energetycznej.

7 stycznia ministrowie spraw zagranicznych Francji, Niemiec i Polski spotkali się w Paryżu podczas wielostronnego forum z udziałem krajów Trójkąta Weimarskiego i Indii. Jean-Noël Barrot, Johann Wadephul i Radosław Sikorski spotkali się ze swoim indyjskim odpowiednikiem Subrahmanyamem Jaishankarem, aby omówić kwestie bezpieczeństwa i współpracy politycznej na arenie międzynarodowej. Podkreślono potrzebę ścisłej współpracy Europy z globalnymi partnerami, takimi jak Indie, w celu promowania porządku międzynarodowego opartego na prawie, zbiorowym bezpieczeństwie i poszanowaniu uniwersalnych norm. Oprócz konfliktu rosyjsko-ukraińskiego rozmowy dotyczyły pogłębienia partnerstwa między Unią Europejską a Indiami, a także negocjacji umowy o wolnym handlu mającej pobudzić wymianę handlową i inwestycje.

Podczas posiedzenia Eurogrupy 11 grudnia ubiegłego roku rozpoczęto proces wyboru następcy obecnego wiceprezesa Europejskiego Banku Centralnego (EBC) Luisa de Guindosa, którego kadencja wygaśnie z końcem maja 2026. Termin składania kandydatur upłynął 9 stycznia. Wpłynęło ich 6: Mário Centeno (Portugalia), Mārtiņš Kazāks (Łotwa), Madis Müller (Estonia), Olli Rehn (Finlandia), Rimantas Šadžius (Litwa) i Boris Vujčić (Chorwacja). Podczas następnego posiedzenia 19 stycznia Eurogrupa omówi te kandydatury. Rada Europejska podejmie decyzję w sprawie nowego wiceprezesa EBC większością kwalifikowaną.

1 stycznia Europejski Bank Centralny (EBC) oficjalnie potwierdził przyjęcie euro przez Bułgarię. To historyczny punkt zwrotny dla integracji gospodarczej tego kraju, który stał się 21. członkiem strefy euro. Przyjęcie wspólnej waluty jest częścią długiego procesu dostosowywania się do europejskich kryteriów konwergencji. Powinno umożliwić Bułgarii osiągnięcie długoterminowego wzrostu gospodarczego i wzmocnienie jej odporności. Prezes EBC Christine Lagarde stwierdziła, że operacja ta jest korzystna zarówno dla osób fizycznych, jak i przedsiębiorstw. Jednym z konkretnych skutków wprowadzenia euro powinno być ułatwienie transakcji i wymiany handlowej Bułgarów z innymi państwami członkowskimi.

6 stycznia kilka europejskich krajów ogłosiło wzmocnienie swojej obecności, inwestycji i aktywności na Grenlandii i w Arktyce w celu zapewnienia bezpieczeństwa duńskiego terytorium. Ministerstwa spraw zagranicznych Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii i Szwecji oraz szefowie państw i rządów Niemiec, Francji, Włoch, Polski, Hiszpanii, Zjednoczonego Królestwa i Danii przypomnieli, że bezpieczeństwo terytorium Grenlandii powinno zostać zapewnione wspólnie przez NATO (w tym Stany Zjednoczone) zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych, w szczególności w zakresie suwerenności, integralności terytorialnej i nienaruszalności granic.

8 stycznia premier Hiszpanii Pedro Sánchez zainaugurował Konferencję Ambasadorów. Przy tej okazji przedstawił cztery filary działań zewnętrznych Hiszpanii na 2026 rok: spójność, zaangażowanie, współpraca i kreatywność. Te cztery filary mają się stać jasną mapą drogową z trzema priorytetami: więcej Europy, lepszy multilateralizm i wzmocnienie demokracji. Cele te są częścią hiszpańskiej strategii działań zewnętrznych na lata 2025-2028. Ta wieloletnia strategia określa trzy główne priorytety: wzmocnienie Europy, zaangażowanie Hiszpanii w obronę prawa międzynarodowego i praw człowieka oraz gotowość Hiszpanii do działania na rzecz pokoju i bezpieczeństwa na świecie poprzez walkę z terroryzmem oraz działania na rzecz zbiorowej obrony i rozbrojenia.

9 stycznia Finlandia ogłosiła wysłanie trzeciej partii pomocy materialnej dla Ukrainy z rezerw strategicznych rescEU finansowanych przez Unię Europejską. Pomoc obejmuje wyposażenie do reagowania na zagrożenia chemiczne, biologiczne i radiologiczne, a także sprzęt medyczny. Zapasy rescEU są uruchamiane na podstawie decyzji Komisji Europejskiej, gdy dane państwo nie dysponuje wystarczającymi zasobami, aby poradzić sobie z daną sytuacją, i są przeznaczone głównie dla państw członkowskich. Mogą one jednak zostać udostępnione 10 innym państwom uczestniczącym w unijnym mechanizmie ochrony ludności. Grupa ta składa się głównie z państw sąsiedzkich, takich jak Ukraina.

W dniach 7-9 stycznia odbyła się 31. Konferencja Ambasadorów. 8 stycznia prezydent Francji Emmanuel Macron przedstawił priorytety, które będą stanowić podstawę programu dyplomatycznego na 2026 rok: suwerenność europejska, francuska prezydencja w G7 oraz Afryka w perspektywie szczytu Afryka-Francja w Nairobi. Głowa państwa podkreśliła, że w obliczu zliberalizowanego świata, w którym panuje prawo silniejszego, Francja musi wzmocnić swoją potęgę i autonomię strategiczną, aby uniknąć zarówno wasalizacji, jak i bezsilności. 9 stycznia minister ds. Europy i spraw zagranicznych Jean-Noël Barrot wezwał francuskich dyplomatów do stawienia czoła zmieniającemu się światu poprzez zdecydowaną obronę prawa międzynarodowego, potwierdzenie niezależności i zdolności Europy do działania oraz wzmocnienie wpływów Francji za granicą.

6 stycznia irlandzka minister ds. dzieci, niepełnosprawności i równości Norma Foley przywitała za zadowoleniem pierwszą irlandzką strategię dotyczącą danych na rzecz równości. Ten pięcioletni plan działania (2026–2031) ma pomóc decydentom w mierzeniu i zmniejszaniu nierówności w społeczeństwie. W tym celu wszystkie ministerstwa zatwierdziły standardy klasyfikacji i wykorzystania danych. Zgodnie ze strategią i ostatnimi postępami Irlandii w zakresie równości płci (o czym świadczy jej pozycja w europejskim indeksie) irlandzki rząd ma teraz nadzieję stać się europejskim liderem w tej dziedzinie.

9 stycznia centrowa partia D66, która wygrała październikowe wybory parlamentarne w Holandii, chrześcijańscy demokraci z CDA i liberalna partia VVD ogłosiły utworzenie mniejszościowej koalicji rządowej. Koalicja ta miałaby 66 mandatów w 150-osobowej izbie niższej parlamentu. Oznacza to, że te 3 ugrupowania będą potrzebowały poparcia innych partii politycznych, aby uzyskać większość. Rob Jetten, lider D66, jest typowany na szefa nowego rządu.

28 grudnia Kosowo zorganizowało przedterminowe wybory parlamentarne, aby rozwiązać kryzys polityczny w kraju. Od wyborów parlamentarnych w lutym 2025 roku premier Albin Kurtin nie był w stanie utworzyć rządu. Jego partia Ruch Samostanowienia (LVV) uzyskała 49,3% głosów. To o 7% więcej niż w wyborach parlamentarnych w lutym 2025. LVV uzyskało 56 mandatów (w porównaniu z 48 poprzednio). Główna partia opozycyjna - Partia Demokratyczna (PDK) - uzyskała 21% głosów, co stanowi niewielki spadek w porównaniu z ostatnimi wyborami.

1 stycznia Guy Parmelin objął stanowisko prezydenta Konfederacji Szwajcarskiej i szefa organu wykonawczego kraju na okres jednego roku. Ten członek Rady Federalnej od 2016, szef Federalnego Departamentu Gospodarki, Edukacji i Badań Naukowych (DEFR), został wybrany na stanowisko głowy państwa po raz drugi. Jako zwolennik dialogu i poszukiwania kompromisu, w ostatnich tygodniach zasłynął również z zawarcia porozumienia z Waszyngtonem w sprawie ceł dla Szwajcarii.

6 stycznia 35 członków Koalicji Chętnych, zebranych w Paryżu, potwierdziło swoje poparcie dla Ukrainy i podkreśliło, że istnieje wola polityczna, by zapewnić system wiążących gwarancji politycznych i prawnych, które wejdą w życie wraz z zawieszeniem broni. Ustalono pięć gwarancji: organizację mechanizmu monitorowania i weryfikacji zawieszenia broni pod kierownictwem Stanów Zjednoczonych; wsparcie dla sił zbrojnych Ukrainy; utworzenie wielonarodowych sił dla Ukrainy określonych w trójstronnej deklaracji intencyjnej między Francją, Zjednoczonym Królestwem i Ukrainą; zobowiązania do wsparcia Ukrainy w przypadku nowego ataku zbrojnego Rosji oraz wzmocnienie długoterminowej współpracy obronnej z Ukrainą.

9 stycznia papież Leon XIV przyjął 420 członków korpusu dyplomatycznego akredytowanych przy Stolicy Apostolskiej, reprezentujących około 180 krajów. Złożył życzenia noworoczne w imieniu Watykanu i zwrócił uwagę na liczne problemy dotykające różne społeczeństwa na całym świecie. Leon XIV szeroko omówił konflikty i wojny, kwestie związane ze znaczeniem prawa humanitarnego, dialogiem i sensem słów, wolnością religijną i wolnością słowa, ale także te dotyczące prześladowań chrześcijan, urodzeń i odbierania życia, sytuacji więźniów, narkomanii, migrantów, młodzieży i osób starszych, wspominając jednocześnie o trudnościach rodzin.

5 stycznia sekretarz generalny OECD Mathias Cormann podkreślił znaczenie decyzji dotyczącej wprowadzenia globalnego podatku minimalnego. W sumie 147 krajów i jurysdykcji będących członkami ramowego porozumienia w sprawie erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS) uzgodniło ustanowienie zharmonizowanych zasad dotyczących minimalnego opodatkowania dużych przedsiębiorstw wielonarodowych. Decyzja ta wpisuje się w szerszy kontekst międzynarodowej współpracy podatkowej, której celem jest zakończenie agresywnej konkurencji podatkowej między krajami i zapewnienie, by duże przedsiębiorstwa płaciły minimalny poziom podatku tam, gdzie działają, niezależnie od miejsca swojej siedziby.

6 stycznia Europejski Urząd Nadzoru Finansowego opublikował raport dotyczący transgranicznego wprowadzania do obrotu w Europie funduszy inwestycyjnych. Po raz pierwszy raport zawiera statystyki dotyczące notyfikacji transgranicznego wprowadzenia funduszy do obrotu. Są to procedury administracyjne, w ramach których zarządzający informuje organy, że zamierza wprowadzić fundusz do obrotu w innym państwie. Luksemburg i Irlandia pozostają głównymi jurysdykcjami. Odpowiadają odpowiednio za 59% i 30% zgłoszeń.

Do 25 stycznia stolica Malty gości 14. edycję Międzynarodowego Festiwalu Barokowego w Valletcie. Wydarzenie oferuje bogaty i zróżnicowany program koncertów, oper i innych przedstawień w wykonaniu międzynarodowych artystów w najbardziej charakterystycznych, zabytkowych lokalizacjach w mieście. Festiwal, który gromadzi miłośników muzyki barokowej i architektury XVI wieku, stanowi okazję do odkrywania piękna i akustyki zabytków.

Do 14 lutego trwa wspólna wystawa sztuki współczesnej Condo London, w której bierze udział 50 galerii w 23 przestrzeniach wystawowych w Londynie. Do tej serii ekspozycji organizowanych jednocześnie przez różne galerie partnerskie zapraszane są galerie gościnne, aby zaprezentować dzieła pochodzące ze Zjednoczonego Królestwa i zagranicy. Pokazywane są różnorodne prace, od rzeźb, przez malarstwo, po instalacje i wideo.

Do 27 kwietnia Centrum Pompidou w Metz honoruje Marinę Abramović wystawą "Patrząc na kolory". Ta znana na całym świecie artystka, będąca jedną z najważniejszych postaci współczesnego performansu, zaprasza publiczność do zanurzenia się w prawdziwym doświadczeniu medytacyjnym opartym na uważności, dyscyplinie i wsłuchiwaniu się w siebie. Ta interaktywna ekspozycja jest częścią serii wyjątkowych wydarzeń poświęconych twórczości artystki.

Do 6 września w Muzeum Delacroix w Paryżu trwa wystawa "Delacroix. Miejsce, artysta". Dzięki archiwom, starym plakatom i rzadko pokazywanym publicznie fotografiom ekspozycja skupia się na trzech kwestiach dotyczących artysty: co mówią nam o Delacroix jego relacje przyjacielskie i zawodowe?; w jaki sposób oddawali mu hołd jego wielbiciele? jak wyglądała jego praca w zaciszu pracowni? Zarówno za życia, jak i po śmierci Eugène Delacroix miał wielu wielbicieli, którzy oddawali mu hołd na różne sposoby: malując kopie jego najsłynniejszych obrazów, tworząc obrazy, rzeźby lub teksty przedstawiające go lub nawiązujące do jego twórczości.

W 2026 roku Europejskimi Stolicami Kultury będą miasto Oulu w Finlandii i Trenczyn na Słowacji. Obchody, wspierane przez Unię Europejską w ramach programu Kreatywna Europa, rozpoczną się festiwalem w Oulu w dniach 16–18 stycznia. Z tej okazji centrum miasta zamieni się w festiwalową wioskę, w której odbędzie się ponad 200 wydarzeń poprzez 20 instalacji artystycznych. Za pośrednictwem teatrów, muzyki, wystaw i przedstawień artystycznych miasto Oulu chce zwrócić uwagę na problemy środowiskowe i ich specyficzny charakter czasowy.

Do 10 maja Muzeum Rietberg w Zurychu zaprasza na wystawę poświęconą ważnej kolekcji indyjskiej fotografii i indyjskiego malarstwa, zatytułowaną "Kolor". Ekspozycja, w samym sercu historycznego parku przy muzeum, zachęca publiczność do zgłębiania znaczenia i roli koloru w sztuce. Jak zwykle wspaniała Park-Villa Rieter prezentuje najpiękniejsze dzieła spoza Europy. Dzięki przekrojowemu podejściu i dialogowi między pracami, kulturami i epokami wystawa oferuje zwiedzającym nowe spojrzenie na kolor jako uniwersalny język.

Do 17 maja w MEAM w Barcelonie można oglądać wystawę "Realizm 26 – Postać i czas". Ekspozycja celebruje siłę i witalność współczesnego realizmu figuratywnego. Obrazy i rzeźby łączą się w ścieżkę ukazującą różnorodność podejść i języków w ramach współczesnego realizmu, od hiperrealizmu po najbardziej ekspresyjne formy. Wystawa stanowi refleksję nad ciałem, czasem i tożsamością, oferując nowe spojrzenie na kondycję ludzką w świecie nasyconym obrazami i prędkością.

Od 14 do 18 stycznia w rezydencji artystycznej Spazio Lambrate Arti Performative w Mediolanie odbywa się wystawa czasowa "ROOMS". Instalacje Angelo Thomanna, Evy Luny Thomann i Laury Maddaleny Gerosy tworzą trasę złożoną z pomieszczeń, przez które można przejść, a nie tylko z dzieł sztuki, które można po prostu oglądać. Światło i dźwięk stają się elementami strukturalnymi, zdolnymi do zmiany postrzegania przestrzeni i czasu. Każde środowisko zachęca zwiedzających do zwolnienia tempa, zagubienia się i zawieszenia kontaktu ze światem zewnętrznym.