Deklaracja Schumana z 9 maja 1950 roku stanowiła strategiczny przełom. Zaproponowała połączenie europejskich zasobów w celu zapewnienia pokoju i odbudowy. 76 lat później Unia Europejska, choć uległa przemianom, jest zbyt często postrzegana jako projekt niedokończony. Potrzebny jest nowy impuls, aby odzyskać pierwotny rozmach i potwierdzić wiarygodność jej sukcesów.

Przedterminowe wybory parlamentarne na Malcie, zaplanowane na 30 maja – 9 miesięcy przed pierwotnym terminem – odbywają się w kontekście napięć międzynarodowych i dyskusji na temat stabilności politycznej. Partia Pracy premiera Roberta Abeli prowadzi w sondażach z wynikiem 52%. Wyprzedza Partię Nacjonalistyczną pod przewodnictwem Alexa Borga (43% poparcia). Tematami wiodącymi w kampanii są siła nabywcza i inflacja, podczas gdy korupcja i praworządność, gospodarka czy sytuacja międzynarodowa wydają się schodzić na dalszy plan, a nawet są nieobecne w debatach.

5 maja Komisja Europejska przekazała Niemcom i Słowacji łącznie 5,85 mld euro, dzięki czemu łączna kwota środków uruchomionych w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności przekroczyła 400 mld euro. W miarę jak program NextGenerationEU wkracza w ostatnią fazę, państwa członkowskie muszą złożyć ostatnie wnioski do września 2026 roku. 7 maja Komisja Europejska zatwierdziła 4. wniosek Austrii na kwotę 325 mln euro. Fundacja Roberta Schumana udostępnia na swojej stronie internetowej podsumowanie różnych krajowych planów odbudowy, w którym przedstawiono kwoty, harmonogramy i priorytety.

6 maja Komisja Europejska przedstawiła działania mające na celu wyeliminowanie ubóstwa w Unii Europejskiej do 2050 roku poprzez działania w obszarach mieszkalnictwa, zatrudnienia oraz ograniczanie ubóstwa wśród dzieci. Ponadto Komisja pragnie poprawić jakość życia osób niepełnosprawnych i planuje wzmocnienie strategii na rzecz osób niepełnosprawnych do 2030 roku, tak by ich prawa we wszystkich aspektach życia były w pełni przestrzegane.

4 maja ministrowie finansów z Eurogrupy omówili kwestię odporności operacyjnej banków w zakresie cyberbezpieczeństwa, wykorzystanie sztucznej inteligencji oraz przeszkody utrudniające konsolidację i transgraniczną działalność bankową. Rozmawiali z Oye Celasun, zastępczynią dyrektora Departamentu Europy w Międzynarodowym Funduszu Walutowym (MFW), na temat kryzysu na Bliskim Wschodzie i jego wpływie na rynek energii.

5 maja ministrowie gospodarki i finansów przyjęli nowe przepisy wzmacniające walkę z oszustwami w zakresie podatku VAT. Omówili pakiet legislacyjny dotyczący integracji rynków w ramach planu działania "Jedna Europa, jeden rynek", którego realizacja ma się zakończyć pod koniec 2026 roku. Poruszono również kwestię skutków gospodarczych wojny w Ukrainie. Rozmawiano w szczególności o realizacji pożyczki w wysokości 90 mld euro, zatwierdzonej 23 kwietnia.

7 maja negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i Rady osiągnęli wstępne porozumienie w sprawie zmiany unijnego rozporządzenia dotyczącego sztucznej inteligencji. Dokument ustanawia nowy harmonogram wdrażania systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka. Wprowadza zakaz generowania intymnych treści seksualnych bez zgody oraz produkcji materiałów zawierających pornografię dziecięcą. Zmiany obejmują pakiet uproszczeń, by w szczególności uniknąć pewnych powtórzeń w przepisach oraz rozszerzyć niektóre korzyści na średnie przedsiębiorstwa.

5 maja, podczas 4. posiedzenia Rady Partnerstwa Cyfrowego UE–Japonia w Brukseli, europejscy i japońscy przywódcy uzgodnili pogłębienie współpracy w zakresie regulacji, badań i przemysłu w obszarze danych, sztucznej inteligencji, technologii kwantowej i półprzewodników.

W dniach 5 i 6 maja ministrowie handlu państw G7 (Francji, Włoch, Niemiec, Japonii, Zjednoczonego Królestwa, Stanów Zjednoczonych, Kanady) omówili kwestie nadwyżek mocy produkcyjnych, zaopatrzenia w surowce krytyczne, reformy Światowej Organizacji Handlu oraz międzynarodowego handlu elektronicznego. Ponadto wyrazili głębokie zaniepokojenie praktykami wymuszenia ekonomicznego, przejawiającymi się w szczególności w postaci arbitralnych ograniczeń eksportu metali ziem rzadkich, i uzgodnili, że wzmocnią swoją reakcję na obecne globalne nierówności.

6 maja prezydent Cypru Nikos Christodoulides i premier Grecji Kyriakos Mitsotakis zostali przyjęci w Ammanie przez króla Jordanii Abdullaha II. W kontekście silnych napięć w regionie przywódcy potwierdzili swoje zaangażowanie na rzecz stabilności, poszanowania prawa międzynarodowego i bezpieczeństwa szlaków handlowych. Jednocześnie pogłębili współpracę w dziedzinie energii, infrastruktury i bezpieczeństwa żywnościowego. Ten trójstronny format potwierdza wzmocnienie współpracy między trzema krajami, skupionej wokół stabilności regionu śródziemnomorskiego i dialogu euro-arabskiego.

8 maja bułgarski parlament zatwierdził powołanie Rumena Radewa na stanowisko premiera po zwycięstwie jego partii - Postępowej Bułgarii - w wyborach parlamentarnych 19 kwietnia. W skład rządu wchodzi 16 ministrów, w tym 4 kobiety.

6 maja lotniskowiec Charles de Gaulle przepłynął wraz z grupą powietrzno-morską przez Kanał Sueski zmierzając do Zatoki. Jego rozmieszczenie w tym regionie wpisuje się w wielonarodową inicjatywę zapoczątkowaną w lutym przez Francję i Zjednoczone Królestwo. Ma na celu przywrócenie żeglugi w cieśninie Ormuz.

9 maja nowo wybrany parlament, wyłoniony w wyborach 12 kwietnia, odbył posiedzenie inauguracyjne, podczas którego Agnes Forsthoffer została wybrana na przewodniczącą izby. Jej pierwszym posunięciem było ponowne wywieszenie flagi europejskiej na budynku parlamentu po prawie dwunastu latach przerwy. Ponadto Péter Magyar został oficjalnie wybrany na premiera (140 głosów za, 54 głosy przeciw i 1 wstrzymujący się). Tym samym stał się 60. premierem Węgier. Skład jego rządu ma zostać ogłoszony w najbliższych dniach.

8 maja polski premier Donald Tusk oficjalnie podpisał umowę o SAFE z Unią Europejską. Mechanizm ten zapewnia Polsce dostęp do 44 mld euro przeznaczonych na wzmocnienie potencjału wojskowego. W kontekście silnych napięć związanych z bezpieczeństwem we wschodniej Europie program ten ma na celu przyspieszenie strategicznych inwestycji w dziedzinie obrony powietrznej, systemów przeciwdronowych, artylerii, cyberbezpieczeństwa i infrastruktury wojskowej. Polska to pierwsze państwo członkowskie, które sformalizowało swoje przystąpienie do programu. Potwierdza w ten sposób, że chce odegrać kluczową rolę w europejskim filarze obronnym.

5 maja rumuńscy posłowie przegłosowali wniosek o wotum nieufności złożony przez Partię Socjaldemokratyczną (PSD) oraz skrajnie prawicowy Sojusz na rzecz Jedności Rumunów (AUR), który poparło 281 parlamentarzystów (więcej niż wymagane 233 głosy). Wniosek ten wynikał ze sprzeciwu wobec polityki oszczędnościowej prowadzonej przez premiera Ilie Bolojana. Głosowanie miało miejsce 10 miesięcy po utworzeniu proeuropejskiej koalicji rządowej, w skład której wchodziły, oprócz PSD, Partia Narodowo-Liberalna (PNL), Związek Ratowania Rumunii (USR) oraz Demokratyczny Związek Węgrów w Rumunii (UDMR). Prezydent Nicusor Dan musi rozpocząć konsultacje z partiami w celu powołania nowego premiera.

4 i 5 maja prezydent Emmanuel Macron składał wizytę państwową w Armenii, w trakcie której spotkał się ze swoim odpowiednikiem Wahagnem Chaczaturianem. Z premierem Armenii Nikolem Paszynianem podpisał umowę o partnerstwie strategicznym. Porozumienie przewiduje zintensyfikowanie dialogu politycznego między Francją a Armenią, rozwój partnerstwa w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony, rozwój stosunków gospodarczych i handlowych oraz wzmocnienie współpracy.

W dniach 4-5 maja Unia Europejska i Armenia zorganizowały swój pierwszy szczyt w Erywaniu, co stanowi nowy etap w ich zbliżeniu politycznym i gospodarczym w niepewnej sytuacji geopolitycznej. W centrum rozmów znalazło się wzmocnienie inwestycji, rozszerzona współpraca sektorowa oraz potwierdzenie strategicznego partnerstwa w obliczu napięć z Rosją. Po spotkaniu strony opublikowały wspólne oświadczenie.

4 i 5 maja przywódcy ponad czterdziestu europejskich krajów obradowali w Erywaniu na 8. szczycie Europejskiej Wspólnoty Politycznej (EWP). Ponownie wyrazili poparcie Europejczyków dla Kijowa oraz docenili postępy w procesie pokojowym między Azerbejdżanem a Armenią w kontekście stabilizacji sytuacji na Kaukazie Południowym. W związku z obecną strategiczną reorganizacją dyskusje dotyczyły również wzmocnienia europejskiej architektury obronnej, strategicznej autonomii, zmniejszenia zależności energetycznej oraz odporności demokracji na zagrożenia hybrydowe.

5 maja Zjednoczone Królestwo ogłosiło wprowadzenie nowych sankcji mających na celu ograniczenie produkcji rosyjskich dronów, w szczególności poprzez zakłócenie łańcuchów dostaw, oraz rozbicie sieci wykorzystujących bezbronnych migrantów z całego świata do wspierania nielegalnej wojny prowadzonej przez Rosję w Ukrainie. Środki te dotyczą 35 osób i podmiotów, w tym osób odpowiedzialnych za sieci handlu ludźmi.

5 maja prezydent Konfederacji Szwajcarskiej Guy Parmelin udał się do Rzymu na spotkanie z prezydentem Włoch Sergio Mattarellą oraz ministrem spraw zagranicznych Antonio Tajanim. Rozmowy dotyczyły stosunków dwustronnych, konkurencyjności i bezpieczeństwa w Europie, a także kilku kwestii międzynarodowych (w szczególności wojny w Ukrainie i sytuacji na Bliskim Wschodzie). Następnego dnia Parmelin spotkał się z papieżem Leonem XIV i wziął udział w ceremonii zaprzysiężenia rekrutów Gwardii Szwajcarskiej, która tradycyjnie odbywa się 6 maja ku pamięci 147 szwajcarskich gwardzistów poległych podczas łupienia Rzymu w 1527 roku.

Ogłoszono zawieszenie broni, by przerwać walki i ułatwić powrót jeńców w ramach sprawiedliwej wymiany 1000 jeńców z jednej i drugiej strony. Obecnie trwają negocjacje porozumienia w tej sprawie.

8 maja opublikowano wyniki najnowszego badania Eurobarometru. Pokazują, że zdecydowana większość Europejczyków postrzega Unię Europejską jako siłę stabilizującą i uważa, że ich kraj odniósł korzyści z członkostwa w Unii. 75% respondentów czuje się obywatelami Unii Europejskiej (to najwyższy odnotowany dotychczas wynik). Jednocześnie odnotowano rekordowe poparcie dla wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (81%), a także wysokie poparcie dla reakcji Unii Europejskiej na wojnę w Ukrainie. Tegoroczne wiosenne badanie Eurobarometru zostało przeprowadzone od 12 marca do 5 kwietnia z udziałem 26 415 obywateli Unii Europejskiej, a także w 9 krajach kandydujących i w Zjednoczonym Królestwie.

4 maja około trzydzieści europejskich państw przyjęło wspólną deklarację poświęconą walce z nielegalną migracją. Dokument potwierdza konieczność zacieśnienia międzynarodowej współpracy w celu zapobiegania nielegalnym przepływom migracyjnym, zwalczania sieci przestępczych oraz poprawy zarządzania granicami zewnętrznymi Unii. Kładzie również nacisk na działania zapobiegawcze oraz wzmocnienie legalnej i bezpiecznej mobilności.

6 maja Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie dotyczące identyfikowalności i przejrzystości wydatków w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (FRR) – programu utworzonego przez Unię Europejską w 2021 roku w celu ożywienia gospodarek państw członkowskich po pandemii. Według Trybunału publiczne informacje dotyczące beneficjentów funduszy, rzeczywistych kosztów działań oraz osiągniętych wyników są niewystarczające.

4 maja kilka europejskich państw przyjęło wspólną deklarację w ramach Europejskiej Koalicji przeciwko Narkotykom. Ma na celu wzmocnienie międzynarodowej współpracy w obliczu rosnącego, transgranicznego zagrożenia poprzez zintensyfikowanie walki z sieciami handlarzy narkotyków i ich przepływami finansowymi. Deklaracja kładzie również nacisk na kompleksowe podejście łączące kwestie bezpieczeństwa, zdrowia publicznego i profilaktyki, w szczególności poprzez systemy wczesnego ostrzegania oraz politykę leczenia i resocjalizacji.

8 maja Komisja Europejska przedstawiła sprawozdanie z postępów we wdrażaniu Paktu o migracji i azylu, w którym odnotowuje postępy na wszystkich frontach, zwłaszcza w zakresie dostosowywania przepisów oraz wzmocnienia zdolności do przenoszenia osób między państwami członkowskimi. Jednakże Komisja zwraca uwagę na potrzebę podjęcia dodatkowych starań w celu wyeliminowania pozostałych luk w zakresie procedur i infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania paktu. Jego postanowienia będą miały zastosowanie od 12 czerwca 2026 roku (po 2-letnim okresie przejściowym od ich wejścia w życie).

Do 13 września w Madrycie trwa 29. edycja festiwalu Photo Espana. To czołowe wydarzenie poświęcone sztukom wizualnym i fotografii pozwala zapoznać się z najnowszymi trendami dzięki wystawom organizowanym w najważniejszych muzeach, salach wystawowych i galeriach sztuki hiszpańskiej stolicy. Tegoroczna edycja pod hasłem "Wyobrazić sobie na nowo" kładzie nacisk na kreatywność fotograficzną, eksperymenty i badanie granic obrazu, jednocześnie poddając pod refleksję rzeczywistość i autorytet.

W dniach 15–24 maja odbędzie się Międzynarodowy Festiwal Literatury w Dublinie. Od 1998 roku gromadzi irlandzkich i międzynarodowych autorów beletrystyki i literatury faktu, poetów, autorów tekstów piosenek, dramaturgów i scenarzystów. Oferuje odczyty, rozmowy, debaty, pokazy filmowe, spacery z przewodnikiem, wydarzenia, podcasty i audycje.

W dniach 12–23 maja odbędzie się 79. edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes. Jury przewodniczy południowokoreański reżyser Park Chan-wook. Do oficjalnego konkursu zakwalifikowano łącznie 21 filmów. Ponadto reżyser Peter Jackson oraz aktorka, reżyserka i piosenkarka Barbara Streisand otrzymają po Palmie Honorowej.

Do 10 czerwca miasto Prisztina gości 16. edycję Chopin Piano Fest. To ważne wydarzenie muzyki klasycznej w Europie Wschodniej. Festiwal, poświęcony twórczości Fryderyka Chopina i sztuce fortepianowej, co roku gromadzi znanych wykonawców i młode talenty wokół ambitnego programu łączącego recitale, muzykę kameralną i spotkania artystyczne.

Do 25 kwietnia 2027 roku w Château Borély w Marsylii można oglądać wystawę "Art nouveau – art déco. Marsylia w centrum stylów", poświęconą kluczowemu okresowi w historii sztuki dekoracyjnej, obejmującemu czas od końca XIX wieku do międzywojnia. Ekspozycja, na której zgromadzono blisko 200 dzieł pochodzących z kolekcji krajowych i międzynarodowych, podkreśla ciągłość i zerwanie między tymi dwoma nurtami estetycznymi, od naturalizmu secesji po geometryczne linie art déco.

Do 6 września Muzeum Sztuki Nowoczesnej Kustern w Aalborgu prezentuje wystawę "Późny Picasso", poświęconą ostatnim latom życia artysty. To najbardziej kompleksowa skandynawska ekspozycja poświęcona końcowemu okresowi twórczości Picassa. Zgromadzono ponad 60 dzieł z lat 60. i 70 XX wieku.