Atak Hamasu na Izrael po raz kolejny wskazuje na powrót wojny, ostatecznego wyrazu prawa siły w służbie faktów dokonanych. Aby zyskać szacunek coraz bardziej nieokiełznanych aktorów, Europejczycy nie mogą ignorować kwestii militarnych, pisze Jean-Dominique Giuliani. Ponieważ najlepszą gwarancją pokoju, naszych interesów i naszych sojuszy jest zdecydowanie w stosowaniu środków militarnych, pragnąc jednocześnie, by nie trzeba było tego czynić.

Kierowana przez Luca Friedena Chrześcijańsko-Społeczna Partia Ludowa (PCS/CSV) była wielkim zwycięzcą wyborów parlamentarnych, które odbyły się w Luksemburgu 8 października. Zdobyła 29,21% głosów i 21 mandatów. Pokonała Partię Demokratyczną (PD/DP) ustępującego premiera Xaviera Bettela, która zdobyła 18,7% głosów i 14 mandatów. Może utworzyć koalicję z tym właśnie ugrupowaniem (co daje łącznie 35 z 60 miejsc w parlamencie) lub z Partią Socjalistyczną (32 miejsca).

Podczas spotkania w Grenadzie 6 października 27 szefów państw i rządów rozpoczęło dyskusje na temat ogólnych politycznych wytycznych dla Unii Europejskiej na nadchodzące lata, w szczególności w celu wzmocnienia strategicznej suwerenności, zreformowania instytucji w kontekście rozszerzenia oraz stawienia czoła wyzwaniom, takim jak zmiany klimatyczne i imigracja. Przywódcy zobowiązali się do wzmocnienia europejskich zdolności obronnych i pogłębienia wielostronnych stosunków z państwami partnerskimi.

4 października Komisja wszczęła dochodzenie w celu ustalenia, czy chińscy producenci pojazdów elektrycznych mogli otrzymać nielegalne publiczne subwencje, które naraziły europejskich producentów na nieuczciwą konkurencję. Procedura, ogłoszona przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen podczas jej przemówienia o stanie Unii, ma się zakończyć w ciągu 13 miesięcy.

3 października Komisja zaproponowała ocenę ryzyk związanych z czterema obszarami rozwoju technologicznego uważanymi za szczególnie wrażliwe: półprzewodnikami, sztuczną inteligencją, technologiami kwantowymi i biotechnologiami. Komisja rozpocznie dialog z państwami członkowskimi w celu oceny zagrożeń dla bezpieczeństwa spowodowanych podwójnym cywilnym i wojskowym wykorzystaniem tych technologii, a także w celu zmierzenia ryzyka wycieku technologii i suwerennej kontroli państw europejskich nad ich rozwojem.

9 października Rada mianowała Holendra Wopke Hoekstrę na stanowisko komisarza ds. działań w dziedzinie klimatu na wakat po Fransie Timmermansie. 5 października jego nominację zatwierdził Parlament, który jednocześnie wyraził zgodę na przekazanie Marosowi Sefcoviciowi nowych obowiązków jako wiceprzewodniczącemu wykonawczemu odpowiadającemu za Europejski Zielony Ład.

3 października europosłowie przyjęli wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie utworzenia europejskiego instrumentu zwalczania wymuszenia ekonomicznego i handlowego. Rozporządzenie tworzy europejskie ramy reagowania na szantaż gospodarczy stosowany przez kraje trzecie. Wejdzie w życie po ostatecznym przyjęciu przez Radę.

2 października europosłowie przyjęli dyrektywę w sprawie ochrony pracowników przed narażeniem na działanie azbestu. Dokument zmniejsza dopuszczalne poziomy narażenia, określa normy dla wyposażenia pracowników mających kontakt z azbestem i wzywa do modernizacji sprzętu wykrywającego włókna azbestu.

3 października europosłowie przyjęli rozporządzenie w sprawie śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych na lata 2021-2027. Wniosek dodaje 10 mld euro do 65,8 mld euro już zaproponowanych przez Komisję, w szczególności by sfinansować nową Platformę Strategicznych Technologii dla Europy" (STEP) i zdolności reagowania kryzysowego.

3 października europosłowie przyjęli rozporządzenie w sprawie wolności mediów. Dokument stanowi, że państwa członkowskie muszą zagwarantować pluralizm mediów i zakazać wszelkich form ingerencji w linie redakcyjne mediów, a także ograniczyć w jak największym stopniu stosowanie oprogramowania szpiegującego przeciwko dziennikarzom i wymuszanie ujawniania źródeł informacji.

5 października europosłowie przyjęli rozporządzenie w sprawie zielonych obligacji, które ustanawia jednolite zasady dla firm chcących poświadczyć ekologiczny charakter swojej działalności przy emisji obligacji poprzez europejską certyfikację. Zasady tej certyfikacji zostaną dostosowane do zasad europejskiej zielonej taksonomii i zagwarantują inwestorom uznanie ekologicznego charakteru ich inwestycji. Emitenci chcący uzyskać ten znak będą zobowiązani do dostarczenia zestawu informacji publicznym organom kontrolnym.

4 października państwa członkowskie osiągnęły w Radzie porozumienie w sprawie rozporządzenia dotyczącego sytuacji kryzysowych i siły wyższej (części paktu o migracji i azylu poświęconej sytuacjom kryzysowym). Państwo stojące w obliczu kryzysu migracyjnego z dużą liczbą przybyszów będzie mogło się odwołać do europejskiej solidarności, która może obejmować przemieszczanie ludzi i rozpatrywanie ich wniosków w innym państwie lub zapewnienie pomocy finansowej.

5 października Rada i Parlament osiągnęły porozumienie w sprawie rozporządzenia mającego na celu ograniczenie emisji fluorowanych gazów cieplarnianych, które przyczyniają się do globalnego ocieplenia i zubożenia warstwy ozonowej, a są wykorzystywane w urządzeniach codziennego użytku, takich jak lodówki. Do 2050 roku zużycie wodorofluorowęglowodorów (HFC) ma spaść do zera, wprowadzanie na rynek produktów zawierających gazy fluorowane zostanie ograniczone i pojawią się regulacje dla sektorów, w których nie można technicznie i gospodarczo obejść się bez tych gazów.

5 października przywódcy i przedstawiciele 44 krajów i instytucji europejskich spotkali się w Grenadzie na trzecim posiedzeniu Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Dyskusje koncentrowały się na konsekwencjach wojny w Ukrainie, suwerenności energetycznej i rozwoju technologicznym. Prezydent Ukrainy wezwał Europejczyków do jedności we wspieraniu jego kraju. Na marginesie szczytu przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel, prezydent Francji Emmanuel Macron i kanclerz Niemiec Olaf Scholz spotkali się z premierem Armenii i nalegali na pokojowe rozwiązanie konfliktu między Armenią a Azerbejdżanem, proponując spotkanie dwóch przywódców w Brukseli pod koniec października.

8 października w Bawarii i Hesji odbyły się wybory do Landtagów. W Bawarii CSU zdobyła 37% głosów, co pozwoliło premierowi Markusowi Söderowi pozostać na stanowisku premiera. W Hesji CDU uzyskała 35% głosów, co oznacza wzrost o 8 punktów procentowych w porównaniu z wyborami w 2018 roku. Dzięki temu Boris Rhein zachowa posadę premiera. SPD kanclerza Olafa Scholza straciła 2 punkty w Bawarii i 5 punktów w Hesji. Skrajnie prawicowa AfD osiągnęła najlepszy wynik w historii wyborów w zachodnich Niemczech, uzyskując 18% w Hesji i prawie 15% w Bawarii.

4 października kanclerz Niemiec Olaf Scholz przyjął bułgarskiego premiera Nikołaja Denkowa. Rozmawiano o potencjalnym rozszerzeniu o Bałkany Zachodnie i szczycie Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Olaf Scholz opowiedział się za przystąpieniem Bułgarii i Rumunii do strefy Schengen.

7 października hiszpańska prywatna firma aerokosmiczna PLD Space pomyślnie zakończyła swoją pierwszą misję - wystrzeliła MIURA 1, pierwszą w Europie prywatną rakietę wielokrotnego użytku, z centrum testowego El Arenosillo Narodowego Instytutu Technologii Kosmicznych w Huelva w Hiszpanii. Tym samym Hiszpania stała się dziesiątym krajem na świecie z dostępem do przestrzeni kosmicznej.

4 października prezydent Francji Emmanuel Macron przyjął premiera Finlandii Petteriego Orpo. Dwaj przywódcy omówili priorytety Unii Europejskiej, dwustronną współpracę w zakresie cywilnej energii jądrowej oraz niedawne przystąpienie Finlandii do NATO.

Sondaż opublikowany przez "Gazetę Wyborczą" na tydzień przed wyborami parlamentarnymi, które odbędą się 15 października, wskazuje, że liderem jest obecnie rządzące Prawo i Sprawiedliwość (PiS) - zamierza na nie głosować 30%. Wyprzedza Koalicją Obywatelską (25%). 22% ankietowanych stwierdziło, że nadal jest niezdecydowanych.

4 października prezydent Czech Petr Pavel wygłosił przemówienie w Parlamencie Europejskim w Strasburgu. Podkreślił znaczenie europejskiego wsparcia dla Ukrainy i potrzebę przygotowania się na próby destabilizacji europejskiej demokracji w okresie poprzedzającym wybory. Wezwał, by unikać uproszczonych rozwiązań i rozwiązywć problemy polityczne w całej ich złożoności.

4 października MFW ocenił, że rumuńska gospodarka dobrze zniosła pandemię COVID-19 i skutki rosyjskiej wojny w Ukrainie, ale wciąż jest miejsce na poprawę. Rumunia doświadcza obecnie wzrostu gospodarczego, ale istnieje szereg zagrożeń, które mogą go osłabić. MFW popiera zmiany w polityce fiskalnej i reformę podatkową, aby lepiej zagwarantować stabilność rumuńskiej gospodarki.

3 października armeński parlament ratyfikował Statut Rzymski, przypieczętowując tym samym członkostwo kraju w Międzynarodowym Trybunale Karnym (MTK). W związku z tym nakaz aresztowania prezydenta Rosji Władimira Putina wydany przez MTK zaczął obowiązywać w państwie tradycyjnie sprzymierzonym z Rosją.

W rezolucji przyjętej 5 października europosłowie zauważają, że sytuacja Ormian uciekających z Górskiego Karabachu stanowi czystkę etniczną i wzywają Unię Europejską do nałożenia sankcji na Azerbejdżan oraz do ponownego przemyślenia stosunków z władzami tego kraju. Tego samego dnia Komisja ogłosiła podwojenie pomocy humanitarnej dla Armenii i plany inwestycyjne na rzecz rozwoju tego kraju.

3 października ONZ zintensyfikowała działania humanitarne w Armenii, aby stawić czoła exodusowi w regionie Górskiego Karabachu. Ponad 100 000 uchodźców uciekło do Armenii. Poza tym ONZ ma leczyć większą liczbę Ormian po eksplozji w składzie paliwa w Górskim Karabachu 25 września, w wyniku której zginęło ponad 170 osób, a ponad 200 zostało rannych.

3 października francuska minister spraw zagranicznych Catherine Colonna odwiedziła Armenię, gdzie spotkała się z premierem Nikolem Paszynianem i ze swoim odpowiednikiem Araratem Mirzoyanem. Wyraziła zgodę na zawarcie przyszłych kontraktów na dostawę sprzętu wojskowego do Erywania i potwierdziła zaangażowanie Francji na rzecz Armenii. Minister przeprowadziła rozmowy z ormiańskimi uchodźcami z Górskiego Karabachu.

5 października europosłowie wezwali do rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych z Mołdawią przed końcem roku. Uważają, że Mołdawia wykazała zdolność do spełnienia wymogów Komisji Europejskiej, a Unia Europejska powinna pozytywnie zareagować na te wysiłki i determinację, zwiększając pomoc finansową i techniczną dla tego kraju. Mołdawia uzyskała status kraju kandydującego w czerwcu 2022 roku.

3 października Ihor Żowkwa, zastępca szefa gabinetu prezydenta Ukrainy, spotkał się z komisarzem UE ds. sąsiedztwa i rozszerzenia Oliverem Varhelyim. Omówili postępy Ukrainy we wdrażaniu zaleceń Komisji Europejskiej dotyczących jej statusu kraju kandydującego.

5 października OECD sfinalizowała porozumienie w sprawie podziału zysków przedsiębiorstw wielonarodowych. Instrument, który jest teraz otwarty do ratyfikacji przez państwa członkowskie organizacji, ma zapewnić, że firmy wielonarodowe zapłacą minimalny poziom podatku dochodowego w każdej jurysdykcji, w której działają.

5 października Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie w sprawie budżetu Unii na 2022 rok. Wydatki wyniosły 243,3 mld euro. Według audytorów 4,2% tej kwoty stanowiły wydatki, które nie powinny zostać sfinansowane (głównie zwroty kosztów w ramach polityki spójności). W sprawozdaniu wskazano, że do rozliczenia pozostaje rekordowa kwota wydatków poniesionych w 2022, w szczególności ze względu na plany odbudowy i zwiększania odporności.

5 października Światowa Organizacja Handlu obniżyła swoją prognozę dotyczącą wzrostu światowego handlu towarami w 2023 roku z 1,7% do 0,8%, ze względu na połączenie inflacji, restrykcyjnej polityki pieniężnej i wojny w Ukrainie. Prognoza wzrostu na 2024 pozostaje praktycznie niezmieniona i wynosi 3,3%.

Nagrody Nobla 2023 zostały przyznane kilku Europejczykom. Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymali Anne L'Huillier z Francji i Szwecji, Pierre Agostini z Francji oraz Ferenc Krausz z Austrii, a w dziedzinie chemii Moungi Bawendi pochodzenia francusko-tunezyjsko-amerykańskiego. Literacką Nagrodę Nobla otrzymał norweski pisarz Jon Fosse.

2 października Eurostat opublikował dane dotyczące bezrobocia w sierpniu 2023 roku. Stopa bezrobocia w Unii Europejskiej wyniosła 5,9%, w porównaniu do 6% w lipcu. W strefie euro wyniosła 6,4% (w porównaniu do 6,5% w lipcu).

Do 4 lutego w Palazzo Strozzi można oglądać wystawę zatytułowaną "Untrue Unreal", na której prezentowane są prace Anisha Kapoora, artysty specjalizującego się w instalacjach i sztuce konceptualnej. Ekspozycja obejmuje monumentalne dzieła, w tym jedno zaprojektowane specjalnie dla renesansowego dziedzińca tego pałacu.

Do 14 stycznia 2024 roku polska artystka Małgorzata Turewicz Lafranchi prezentuje w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie swoje prace na temat "Uwikłania". Wykorzystując minimalistyczny, geometryczny styl, artystka eksploruje uwikłanie jednostek i elementów większej całości, bawiąc się skalą.

Do 14 stycznia Galeria Narodowa w Dublinie prezentuje prace Sir Johna Lavery'ego, irlandzkiego malarza z przełomu XIX i XX wieku i jedynego Irlandczyka, któremu przyznano wolność zarówno w Dublinie, jak i w Belfaście w okresie międzywojennym. Ekspozycja przedstawia jego wrażenia i spotkania w trakcie życia pełnego podróży.

Do 25 lutego 2024 roku Muzeum Leopolda w Wiedniu zaprasza na wystawę poświęconą artyście Maxowi Oppenheimerowi. Ekspozycja bada artystyczny wszechświat Oppenheimera i jego bliskie powiązania z członkami wiedeńskiego kręgu ekspresjonistów, składającego się zwłaszcza z Kokoschki i Schiele.

Od 14 do 22 października miasto Lyon organizuje doroczny festiwal filmowy - Festiwal Lumière. Jak co roku wydarzenie to jest okazją, by uhonorować arcydzieła kinematografii poprzez pokazy filmowe, retrospektywy i inne atrakcje. Festiwal to również moment przyznania Nagrody Lumière dla wpływowej postaci świata kina.

Do 4 lutego 2024 roku Muzeum Orsay w Paryżu zaprasza na wystawę poświęconą Van Goghowi. Eksponuje dzieła stworzone przez artystę w Auvers-sur-Oise w ciągu ostatnich dwóch miesięcy jego życia. Ten krótki okres był punktem zwrotnym dla Van Gogha, który rozwinął nowy styl artystyczny.

Do 14 stycznia 2024 roku czynna jest wystawa "El espejo perdido. Judíos y Conversos en la España Medieval" w Muzeum Prado w Madrycie. Prace przedstawiają portrety Żydów i "conversos" (Żydów, którzy przeszli na katolicyzm) namalowane przez hiszpańskich chrześcijan w latach 1285-1492. Ekspozycja podkreśla relacje między chrześcijanami i Żydami w średniowieczu.