Biuletyn10574 mars 2024

La Lettre

Stefanie Buzmaniuk

4 marca 2024

Chociaż kobiety ciężko walczyły o prawo do głosowania, nadal napotykają wiele przeszkód, jeśli chodzi o ich udział w życiu politycznym. Jednak ich mobilizacja może mieć znaczenie w wyborach, ponieważ kobiety rzadziej niż mężczyźni głosują na skrajną prawicę. Na scenie politycznej cierpią jednak na brak reprezentacji, a kiedy wchodzą do rządu, to często do ministerstw, które są drugorzędne. Aby osiągnąć równość, kobiety muszą być gotowe do podjęcia ryzyka i przezwyciężenia otaczającej je nieufności. Istnieje silna świadomość tych trudności na poziomie europejskim, co powinno zachęcać do czynienia postępów.

Read more

Wybory

Ku pojedynkowi Petera Pellegriniego i Ivana Korcoka o słowacką prezydenturę

4 marca 2024

sk-oee-1.jpg
Według badań opinii publicznej Peter Pellegrini (Hlas-Socjaldemokracja), przewodniczący słowackiego parlamentu, i Ivan Korcok (PS), były minister spraw zagranicznych, są faworytami wyborów prezydenckich, które odbędą się na Słowacji 23 marca. Sondaże przewidują, że Peter Pellegrini wygra II turę 6 kwietnia. Takie zwycięstwo wzmocniłoby władzę premiera Roberta Ficy, ponieważ Peter Pellegrini jest ideologicznie mu bliski i jest mało prawdopodobne, by wykorzystał swoją prezydenturę jako przeciwwagę dla obecnego rządu. Jego przeciwnik Ivan Korcok jest obrońcą liberalnej demokracji, sprzeciwia się rządowemu planowi reformy kodeksu karnego i ostrzegał, że może to doprowadzić do wstrzymania funduszy europejskich dla Bratysławy.

Read more

Fundacja

Europejskie plany odbudowy: liczby i priorytety

4 marca 2024

2023-11-02-13-04-15.5490.jpg
Reagując na gospodarcze i społeczne konsekwencje pandemii Covid-19, Unia Europejska utworzyła fundusz odbudowy o wartości 672,5 mld euro. 29 lutego Komisja zatwierdziła drugi wniosek Danii o płatność w wysokości 422 mln euro, czwarty wniosek Chorwacji w wysokości 162,5 mln euro oraz pierwszy wniosek Polski o płatność w wysokości 6,3 mld euro z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Fundacja oferuje Państwu interaktywną mapę planów dla poszczególnych krajów, abyście mogli poznać kwoty i harmonogramy.

Read more

Portal, by wiedzieć wszystko o wyborach europejskich

4 marca 2024

2024-01-21-17-34-12.2475.jpg
Od 6 do 9 czerwca Europejczycy będą mogli wybrać 720 posłów do Parlamentu Europejskiego na kolejnych pięć lat. Fundacja stworzyła stronę internetową, aby pomóc Państwu lepiej zrozumieć wybory i związane z nimi wyzwania, a także pomóc śledzić kampanię z listami kandydatów i programami wszystkich partii w każdym państwie członkowskim.

Read more

Komisja

Zalecenia na rzecz dalszych oszczędności gazu

4 marca 2024

2023-12-20-21-08-42.1577.png
27 lutego Komisja zaleciła państwom członkowskim kontynuowanie wysiłków na rzecz ograniczenia zużycia gazu. W okresie od sierpnia 2022 roku do grudnia 2023 roku popyt na poziomie UE spadł o 18%. Komisja wzywa państwa członkowskie do utrzymania 15-procentowej redukcji w porównaniu do poziomów sprzed wojny na Ukrainie. Oszczędności gazu powinny pozwolić na gromadzenie zapasów i stabilizację światowych rynków.

Read more

Konsultacje z rolnikami w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych

4 marca 2024

2014-09-18-18-12-23.5379.jpg
27 lutego Komisja Europejska ogłosiła rozpoczęcie konsultacji z rolnikami, których celem jest zidentyfikowanie ich doświadczeń związanych z nieuczciwymi praktykami handlowymi. Ankieta online jest otwarta do 15 marca i ma ukierunkować przyszłe propozycje Komisji dotyczące rolnictwa.

Read more -inny link

Inicjatywy na rzecz wzmocnienia europejskiego przemysłu materiałów zaawansowanych

4 marca 2024

2014-09-18-18-32-50.7725.jpg
27 lutego Komisja ogłosiła strategię mającą na celu wzmocnienie pozycji przemysłowej Europy w dziedzinie materiałów zaawansowanych, które mają kluczowe znaczenie dla transformacji ekologicznej i cyfrowej. Inicjatywa ta ma na celu dostosowanie badań, innowacji i inwestycji, by wspierać europejską konkurencyjności w sektorze i zmniejszać zależność od materiałów krytycznych.

Read more

Parlament

Reklama polityczna i zwalczanie powództw zmierzających do tłumienia debaty publicznej

4 marca 2024

2018-10-16-18-25-37.2141.jpg
27 lutego europosłowie przyjęli nowe przepisy dotyczące przejrzystości reklam politycznych w celu zwalczania dezinformacji i zagranicznej ingerencji w wybory oraz wzmocnienia zaufania publicznego do kampanii wyborczych. Tego samego dnia przyjęli dyrektywę mającą na celu ochronę osób zaangażowanych w debatę publiczną przed postępowaniami typu SLAPP. Procedury te często służą uciszeniu krytycznych głosów w kwestiach takich jak demokracja czy prawa podstawowe.

Read more -inny link

Odbudowa natury, przestępstwa przeciwko środowisku i transfer odpadów

4 marca 2024

2019-11-07-09-39-41.8982.jpg
27 lutego europosłowie przyjęli europejskie rozporządzenie mające na celu odbudowę zdegradowanych ekosystemów. Obejmuje 20-30% lądu i morza do 2030 roku, 60% do 2040 i 90% do 2050. Do 2030 roku priorytetem będą obszary Natura 2000. Tego samego dnia przyjęto dyrektywę w sprawie harmonizacji kar za przestępstwa przeciwko środowisku, w tym nielegalny handel drewnem, wyczerpywanie zasobów wodnych, naruszanie przepisów dotyczących substancji chemicznych i zanieczyszczanie mórz. I wreszcie 28 lutego europosłowie zagłosowali za dokumentem zakazującym eksportu odpadów do krajów spoza OECD i ograniczającym możliwość eksportu odpadów z jednego kraju UE do drugiego. Teraz akty prawne muszą zostać przyjęte przez Radę.

Read more -inny link -inny link

Rewizja wieloletnich ram finansowych

4 marca 2024

2023-10-23-11-07-58.1666.jpg
Europosłowie zatwierdzili długoterminowe finansowanie dla Ukrainy poprzez rewizję wieloletnich ram finansowych (WRF). Instrument na rzecz Ukrainy będzie opiewał na 50 miliardów euro w formie dotacji, pożyczek i gwarancji. Rewizja obejmuje również Platformę na rzecz Strategicznych Technologii dla Europy (STEP), której celem jest konsolidacja i wzmocnienie pozycji Europy w zakresie technologii krytycznych. Następnego dnia również Rada przyjęła tę rewizję.

Read more -inny link -inny link

Ochrona produktów rolnych wysokiej jakości

4 marca 2024

2020-04-21-10-10-00.6076.png
28 lutego europosłowie zagłosowali za wzmocnieniem ochrony oznaczeń geograficznych win, napojów spirytusowych i produktów rolnych. Dokument musi jeszcze zostać formalnie przyjęty przez Radę.

Read more

Prawo jazdy i portfel cyfrowy

4 marca 2024

2024-03-02-19-14-51.4959.jpg
28 lutego europosłowie przyjęli reformę europejskich przepisów dotyczących prawa jazdy. Popierają samoocenę zdolności do prowadzenia pojazdów przy wydawaniu lub odnawianiu prawa jazdy i pozostawiają państwom członkowskim możliwość wprowadzenia badań lekarskich. Chcą także zharmonizować okresy próbne poprzez wprowadzenie minimalnego okresu dwóch lat. 29 lutego przyjęli rozporządzenie ustanawiające europejski portfel cyfrowy, który umożliwi obywatelom uwierzytelnianie swojej tożsamości online bez konieczności korzystania z usług prywatnego usługodawcy oraz generowanie podpisów elektronicznych o takiej samej wartości jak podpis odręczny.

Read more -inny link

Uregulowanie krótkotrwałego wynajmu nieruchomości

4 marca 2024

2019-07-11-12-19-39.4845.jpg
29 lutego europosłowie przyjęli nowe przepisy dotyczące zarządzania danymi przez platformy wynajmu krótkoterminowego. Celem jest poprawa wiarygodności informacji o wynajmie, którymi dzielą się gospodarze i które są udostępniane na platformach. Władze krajowe będą odpowiadać za podejmowanie działań przeciwko nielegalnym lub niezgodnym z przepisami reklamom.

Read more

Przejrzystość europejskiego rynku elektryczności

4 marca 2024

2023-02-06-11-05-57.2032.jpg
29 lutego europosłowie przyjęli przepisy mające na celu zwalczanie manipulacji na rynku energii elektrycznej poprzez wzmocnienie przejrzystości i integralności hurtowego rynku energii, a także roli Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki. Teraz dokument musi zostać formalnie zatwierdzony przez Radę.

Read more

Rada

Posiedzenie ministrów rolnictwa i rybołówstwa

4 marca 2024

2020-03-03-16-39-21.2653.jpg
26 lutego ministrowie rolnictwa i rybołówstwa dyskutowali nad sposobami wyjścia z kryzysu w sektorze rolnym. Zatwierdzili propozycje Komisji, w szczególności złagodzenie zasad warunkowości w ramach WPR. Z zadowoleniem przyjęli rozpoczęcie strategicznego dialogu na temat rolnictwa i konsultacje Komisji w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych, ponieważ inicjatywy te otworzą debatę na temat przyszłych kroków w zakresie europejskiego rolnictwa.

Read more

Posiedzenie ministrów handlu

4 marca 2024

2014-10-21-14-00-55.6271.png
Unijni ministrowie handlu określili europejskie priorytety w ramach 13. Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu. Spotkanie WTO nie przyniosło jednak rozstrzygnięcia.

Read more -inny link

Dyplomacja

Porozumienie z Chile

4 marca 2024

2017-03-06-10-58-07.9215.png
29 lutego europosłowie zatwierdzili zaawansowaną umowę ramową między Unią Europejską a Chile. Ustanawia zaawansowaną współpracę polityczną i ma na celu rozwój stosunków handlowych. 99,9% unijnego eksportu do Chile będzie bezcłowe, z wyjątkiem cukru i niektórych wrażliwych produktów (takich jak mięso i oliwa z oliwek). Zanim porozumienie wejdzie w życie musi zostać przyjęte przez Radę, a niektóre jej części muszą zostać ratyfikowane przez państwa członkowskie.

Read more -inny link -inny link

Pilna pomoc dla palestyńskiej ludności

4 marca 2024

2023-09-24-17-30-23.9847.jpg
Komisja postanowiła wypłacić 50 milionów euro Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA). Ta pierwsza płatność została dokonana po tym, jak UNRWA zgodziła się na audyt swoich pracowników w związku z domniemanym udziałem niektórych z nich w atakach z 7 października. Komisja przyzna również 68 milionów za pośrednictwem międzynarodowych partnerów, takich jak Czerwony Krzyż i Czerwony Półksiężyc.

Read more

Dania

Zamknięcie dochodzenia w sprawie sabotażu gazociągu Nord Stream

4 marca 2024

2013-05-30-16-35-00.5867.jpg
26 lutego duńska policja ogłosiła zamknięcie śledztwa w sprawie sabotażu gazociągu Nord Stream w 2022 roku. Stwierdzono, że sabotaż był celowy, ale nie zidentyfikowano żadnej osoby odpowiedzialnej. Tym samym Dania podąża za Szwecją, która również zamknęła swoje dochodzenie.

Read more

Finlandia

Zaprzysiężenie nowego prezydenta Alexandra Stubba

4 marca 2024

fi-oee-2.jpg
1 marca w Helsinkach odbyło się zaprzysiężenie nowego prezydenta Republiki Finlandii Alexandra Stubba. W swoim przemówieniu powiedział, że członkostwo Finlandii w NATO jest "ostatnim krokiem w kierunku wspólnoty zachodnich wartości". Zadeklarował, że jest gotowy do podejmowania "trudnych decyzji" w celu zapewnienia Finlandii bezpieczeństwa.

Read more

Portugalia

Opozycja na czele sondaży na tydzień przed wyborami

4 marca 2024

2014-04-24-13-19-09.1882.jpg
Sondaż IPESPE/Duplimetric dla CNN Portugal wskazuje, że koalicja Sojuszu Demokratycznego (AD) prowadzi przed portugalskimi wyborami parlamentarnymi, które odbędą się 10 marca. Sondaż pokazuje, że AD i jej lider Luís Montenegro mogą liczyć na 28% głosów wobec 22% dla Pedro Nuno Santosa i Partii Socjalistycznej. Skrajnie prawicowa partia Chega ma uzyskać 14% głosów, a 17% wyborców jest niezdecydowanych.

Read more

Czechy

Spotkanie Grupy Wyszehradzkiej

4 marca 2024

2016-09-07-10-47-42.8687.jpg
27 lutego w Pradze spotkali się premierzy Grupy Wyszehradzkiej - Węgier, Polski, Czech i Słowacji. Dyskusje koncentrowały się zwłaszcza na Ukrainie, imigracji, energii i rolnictwie. Kraje grupy nie były w stanie uzgodnić wspólnego stanowiska, ale Polska powtórzyła swoje zaangażowanie na rzecz jedności grupy, szczególnie w zakresie pomocy dla Ukrainy i rolnictwa.

Read more -inny link

Słowacja

Zawieszenie reformy kodeksu karnego

4 marca 2024

2020-11-27-09-29-14.3639.jpg
29 lutego 2024 roku słowacki Trybunał Konstytucyjny podjął decyzję o tymczasowym zawieszeniu części reformy wymiaru sprawiedliwości zaproponowanej przez premiera Roberta Fico i jego rząd. Reforma wymiaru sprawiedliwości przewiduje szereg zmian w słowackim systemie karnym, w szczególności obniżenie kary za korupcję i inne przestępstwa gospodarcze. Unia Europejska i prezydent Republiki Słowackiej Zuzana Czaputowa z zadowoleniem przyjęli zawieszenie tych zmian.

Read more -inny link

Ukraina

Przemówienie belgijskiego premiera w ukraińskim parlamencie

4 marca 2024

2013-05-28-15-23-15.8733.jpg
24 lutego premier Belgii Alexander De Croo wygłosił przemówienie przed ukraińskim parlamentem w 2. rocznicę rosyjskiej inwazji, deklarując wsparcie dla Ukraińców i stwierdzając, że Ukraina stanowi granicę demokracji, walczy z tyranią, a jej przyszłość jest europejska.

Read more -inny link

Konferencja wsparcia dla Ukrainy w Paryżu

4 marca 2024

2014-02-25-15-45-28.2488.jpg
26 lutego Emmanuel Macron zgromadził w Paryżu europejskich szefów państw i rządów na konferencji wspierającej Ukrainę. Była dla europejskich przywódców okazją, by dwa lata po rozpoczęciu wojny potwierdzić ich determinację na rzecz pokonania rosyjskiego agresora. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wystąpił za pośrednictwem wideokonferencji. Wezwał swoich sojuszników do zwiększenia wsparcia.

Read more -inny link

Porozumienie o bezpieczeństwie między Ukrainą i Holandią

4 marca 2024

2013-05-28-16-28-04.4673.jpg
1 marca Ukraina i Holandia podpisały umowę o bezpieczeństwie. Określa długoterminowe wsparcie Holandii dla Ukrainy, zarówno pod względem wojskowym, jak i finansowania jej odbudowy. Powinna w szczególności poprawić interoperacyjność ukraińskiego sprzętu ze sprzętem NATO i wspierać powstanie ukraińskiego przemysłu obronnego. Umowa przewiduje pomoc wojskową w wysokości 2 mld euro.

Read more -inny link

Wołodymyr Zełenski na Bałkanach

4 marca 2024

2023-10-30-11-57-50.1509.jpg
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski odwiedził Albanię, aby zdobyć nowe wsparcie w krajach bałkańskich. 28 lutego wziął udział w szczycie Ukraina-Europa Południowo-Wschodnia. Szczyt zaowocował wspólną deklaracją potępiającą rosyjską agresję jako największe zagrożenie dla bezpieczeństwa Europy i świata oraz wyrażającą niezachwiane poparcie dla niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy, a także dla jej członkostwa w NATO. Wizyta była okazją do podpisania kilku umów, w tym o współpracy i przyjaźni z Albanią oraz wspólnej deklaracji o integracji euroatlantyckiej z Macedonią Północną.

Read more -inny link

Trilogi

Porozumienie w sprawie bezpieczeństwa morskiego

4 marca 2024

2022-11-07-13-08-26.1118.jpg
27 lutego Parlament Europejski i Rada osiągnęły porozumienie w sprawie kilku dokumentów służących zwiększeniu bezpieczeństwa na morzu. Przyszłe prawodawstwo powinno zagwarantować bezpieczniejszy transport przy jednoczesnej ochronie środowiska i konkurencyjności sektora. Dokumenty dostosowują również unijne przepisy do międzynarodowych standardów w zakresie wymogów państwa bandery i kontroli państwa portu.

Read more

Opracowania/raporty

Wzrastająca liczba wniosków azylowych

4 marca 2024

2023-02-22-11-10-22.8054.png
Liczba wniosków o azyl osiągnęła najwyższy poziom od 7 lat: 1,14 mln. Stanowi to wzrost o 18% w porównaniu do 2022 roku. Wiodącą grupą osób ubiegających się o azyl są nadal Syryjczycy, a następnie Afgańczycy. W dalszym ciągu to Niemcy otrzymują największą liczbę wniosków o azyl w wartościach bezwzględnych - 334 000. Stanowi to jedną trzecią wszystkich wniosków. Jednak w stosunku do liczby ludności to Cypr doświadcza największej presji (12 000 wniosków).

Read more -inny link

Doroczny raport Prokuratury Europejskiej

4 marca 2024

2020-12-04-16-47-30.3348.jpg
Roczne sprawozdanie Prokuratury Europejskiej (EPPO), opublikowane 1 marca, pokazuje, że na koniec 2023 roku otwartych było 1 927 dochodzeń, a unijne straty opiewały na 19,2 mld euro, w tym 11,5 mld euro z transgranicznych oszustw związanych z podatkiem VAT. W raporcie wskazano, że obecnie oszuści atakują nowe źródła finansowania, a straty w pierwszych projektach finansowanych z NextGenerationEU wyniosły 1,8 mld euro.

Read more

Kultura

Michaela Vélová Maupicova w Pradze

4 marca 2024

2024-03-02-17-25-29.9503.png
Do 6 kwietnia galeria Kvalitář w Pradze składa hołd czeskiej artystce Michaeli Vélovej Maupicovej, która zmarła w 2018 roku. Rysowniczka bawiła się tematem ograniczeń i granic. W szczególności eksplorowała granice między różnymi dyscyplinami i formami artystycznymi poprzez serię rysunków i obrazów powstałych w latach 2012-2017.

Read more

Kino fantasy w Porto

4 marca 2024

2024-03-02-17-18-06.7542.jpg
Do 10 marca w Porto trwa Fantasporto, międzynarodowy festiwal filmowy. To eklektyczne wydarzenie prezentuje pełnometrażowe i krótkometrażowe filmy fantasy wyprodukowane w latach 2023-2024, które są wyświetlane po raz pierwszy.

Read more

Roy Lichtenstein w Wiedniu

4 marca 2024

2023-09-11-13-07-38.3075.png
Albertina w Wiedniu składa hołd Royowi Lichtensteinowi, amerykańskiemu mistrzowi pop-artu, z okazji jego setnych urodzin. Wystawa trwająca od 8 marca do 14 lipca obejmuje 90 obrazów, rzeźb i grafik artysty. Na ekspozycji znalazły się kultowe obrazy Lichtensteina przedstawiające postacie kobiece, a także jego słynne czarno-białe obrazy przedstawiające przedmioty zaczerpnięte z reklam.

Read more

Wystawa w Galerii Arsenał w Białymstoku

4 marca 2024

2024-03-02-17-23-45.6531.png
Do 28 kwietnia w Galerii Arsenał w Białymstoku można oglądać prace około dwudziestu artystów z Polski, Czech, Ukrainy i Estonii, którzy poruszają sowiecką spuściznę wciąż obecną w ich społeczeństwach. Dzięki wystawie można powrócić do wydarzeń z okresu sowieckiego i postsowieckiego oraz spojrzeć na nie z innej perspektywy.

Read more

Sanna Kannisto w Kuopio

4 marca 2024

2024-02-16-12-43-34.1203.jpg
Do 26 maja w Centrum Fotograficznym Kuopio w Finlandii można oglądać fotografie autorstwa Sanny Kannisto. Zdjęcia wykonane w latach 2014-2023 przedstawiają imponującą różnorodność gatunków, wykorzystując podejście łączące świat sztuki i nauki.

Read more

Théodore Rousseau w Paryżu

4 marca 2024

2023-12-04-12-21-04.2554.jpg
Do 7 lipca Petit Palais prezentuje wystawę poświęconą XIX-wiecznemu malarzowi Théodore'owi Rousseau. Inspirował się wioską Barbizon i lasem Fontainebleau. Natura była jego głównym źródłem natchnienia i głównym tematem jego prac. Korzystając ze szkiców wykonanych podczas spacerów po lesie, artysta malował przyrodę, łącząc romantyzm z realizmem i zacierając granice między malarstwem a rysunkiem.

Read more

Angelica Kauffman w Londynie

4 marca 2024

2023-09-25-13-23-27.5484.png
Do 30 czerwca w Royal Academy of Arts w Londynie można oglądać wystawę Angelici Kauffman. W jej ramach prześledzono karierę tej jednej z najbardziej znanych malarek XVII wieku, od jej dzieciństwa w Szwajcarii po ostatnie lata spędzone w Rzymie. Na ekspozycji prezentowane są jej autoportrety i portrety najsłynniejszych europejskich pisarzy, monarchów i przedstawicieli życia towarzyskiego, wszystkie w stylu neoklasycznym i inspirowane mitologicznymi przedstawieniami.

Read more

James Ensor w Brukseli

4 marca 2024

2023-09-18-12-46-42.3629.png
Do 23 czerwca trwa wystawa "Ensor" w Pałacu Sztuk Pięknych w Brukseli. Oferuje unikalne spojrzenie na twórczość tego impresjonistycznego artysty, który uprawiał satyryczny styl, czasami zawierający nutę groteski. Ekspozycja naświetla również mniej znane aspekty jego sztuki, takie jak kompozycje muzyczne i dzieła graficzne, ukazując różnorodność jego twórczości.

Read more

Agenda

les 4-5 marca

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (Bruksela)


7 marca

Rada ds. Konkurencyjności (rynek wewnętrzny i przemysł) (Bruksela)


7 marca

Rada Prezesów EBC (Frankfurt)


10 marca

Wybory parlamentarne (Portugalia)


11 marca

Eurogrupa (Bruksela)


11 marca

Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrona Konsumentów (Bruksela)


Newsletter Archives

Europejski upadek, niemiecka historia?

Jaki będzie skład polityczny po wyborach europejskich?

Nacjonalistyczne przeszkody i geopolityczne martwe pola: specyficzny przypadek Macedonii Północnej

20 lat po wielkim rozszerzeniu

Nowe europejskie wyzwania: lekcja Schumana

The Editors of the Newsletter :
Stefanie Buzmaniuk, Helen Levy, Loup Panteix, Juliette Bachschmidt, Charles Devoud, Aiti Syiemlieh, Thomas Richomme, Elena Kuntel

N°ISSN : 2729-6482

Editor-in-Chief :
Peggy Corlin

Director of Publication :
Pascale Joannin

Any questions or suggestions?
Contact Us!

info@robert-schuman.eu

2024 - rok polityki europejskiej widziany przez kobiety

pdf

Biuletyn n°1057- wersja 4 mars 2024