Upór Trumpa w dążeniu do przejęcia Grenlandii wydaje się ryzykownym posunięciem, szeroko odrzucanym w Stanach Zjednoczonych i uznawanym za nie do przyjęcia przez Europejczyków. Ta prowokacja skłania Unię Europejską do zdecydowanej reakcji poprzez mobilizację narzędzi ekonomicznych, prawnych i handlowych, które mogą wywrzeć silny wpływ na Stany Zjednoczone. Europejczycy wydają się gotowi bronić swoich interesów bez eskalacji konfliktu, stawiając na wyważoną, ale zdecydowaną reakcję.

W efekcie I tury wyborów prezydenckich w Portugalii, która odbyła się 18 stycznia, Antonio Jose Seguro (PS, 31,11%) i Andre Ventura (Chega, 23,52%) zakwalifikowali się do II tury, która odbędzie się 8 lutego i będzie pierwszą od 1976 roku. Frekwencja wyniosła 52,35%, co stanowi wyraźny wzrost. Czwórkę czołowych kandydatów uzupełnia Henrique Gouveia e Melo (niezależny, 16%) i João Cotrim Figueiredo (Inicjatywa Liberalna, 12,32%). Tymczasem kandydat partii rządzącej Luís Marques Mendes uplasował się dopiero na 5. miejscu.

Fundacja Roberta Schumana opublikowała właśnie opracowanie zatytułowane "Wpływowe europejskie kobiety". Projekt ten obejmuje portrety 27 kobiet – po jednej z każdego państwa członkowskiego Unii Europejskiej – i przedstawia wyjątkowe kobiety, które w konkretny sposób ilustrują bogactwo i różnorodność doświadczeń w różnych strategicznych dziedzinach. Poprzez tę publikację Fundacja pragnie przypomnieć o decydującej roli kobiet w budowaniu i promowaniu Unii Europejskiej.

15 i 16 stycznia Komisja Europejska pozytywnie oceniła 5. wniosek Litwy o wypłatę 360 mln euro oraz 6. wniosek Słowacji o wypłatę 591 mln euro. Oceny te zostały dokonane w ramach planu odbudowy NextGenerationEU. Szczegółowe informacje na temat wykorzystania planu odbudowy są dostępne na stronie internetowej Fundacji.

Od 2023 roku Schuman Network współpracuje z 22 organizacjami z 13 europejskich krajów. Dzięki ponad 190 wspólnym publikacjom Schuman Network promuje współpracę między europejskimi ośrodkami badawczymi na rzecz dzielenia się rzetelnymi i wysokiej jakości analizami. Poprzez tę pracę Schuman Network potwierdza swoją rolę jako kluczowa platforma wzmacniająca współpracę intelektualną i wspierająca odporność demokratyczną w Europie.

Od 12 stycznia państwa członkowskie muszą w sposób zharmonizowany monitorować poziomy perfluoroalkilów i polifluoroalkilów (PFAS) – tzw. wiecznych chemikaliów – w wodzie pitnej, aby zapewnić ich zgodność z nowymi wartościami dopuszczalnymi w Unii Europejskiej. Jest to część przeglądu dyrektywy w sprawie wody pitnej z grudnia 2020 roku. Nowy system sprawozdawczości jest prostszy niż w poprzedniej dyrektywie w sprawie wody pitnej i ogranicza ilość danych, które należy zgłaszać.

15 stycznia Komisja Europejska zatwierdziła plany obronności 8 państw - Belgii, Bułgarii, Danii, Hiszpanii, Chorwacji, Cypru, Portugalii i Rumunii - w ramach programu SAFE. Aprobata otwiera drogę do pierwszej fali długoterminowych, niskooprocentowanych pożyczek, umożliwiających krajom pilne zintensyfikowanie przygotowań wojskowych i zakup niezbędnego, nowoczesnego sprzętu obronnego. Instrument SAFE umożliwi państwom przystępującym, krajom kandydującym, potencjalnym kandydatom oraz krajom, które podpisały z Unią partnerstwa w zakresie bezpieczeństwa i obrony, udział we wspólnych zamówieniach publicznych na rzecz skuteczniejszej obrony.

17 stycznia przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa oraz przywódcy krajów MERCOSUR (Argentyny, Brazylii, Paragwaju i Urugwaju) podpisali w Asunción w Paragwaju umowę handlową między UE a MERCOSUR-em. Przy tej okazji przewodniczący Antonio Costa podkreślił, że umowa (będąca owocem 25-letnich starań) zbliża oba regiony, tworząc największą strefę wolnego handlu na świecie. Przedstawił porozumienie jako silny sygnał poparcia dla wolnego handlu opartego na zasadach, dla multilateralizmu i prawa międzynarodowego.

15 stycznia Komisja Europejska przedstawiła analizę porównującą wydatki w Unii w latach 2024–2025. Chociaż w sprawozdaniu tym odnotowano spadek ogólnych wydatków, państwa członkowskie nadal koncentrowały się na kluczowych unijnych priorytetach, przeznaczając prawie 90% pomocy państwa na ochronę środowiska, energię, badania i innowacje oraz na rozwój regionalny, co świadczy o wyraźnym przekierowaniu zasobów na strategiczne polityki Unii. Jednocześnie środki pomocy kryzysowej związane z inwazją Rosji na Ukrainę i pandemią Covid-19 były nadal stopniowo wycofywane, zgodnie z celami powrotu do bardziej ustrukturyzowanego zarządzania budżetem.

15 stycznia Komisja Europejska złożyła wizytę na Cyprze, wzdłuż oenzetowskiej linii zawieszenia broni, znanej jako "zielona linia". Ten symboliczny gest w ramach cypryjskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej podkreśla wspólne zaangażowanie Cypru i UE na rzecz pokoju, stabilności i poszukiwania trwałego rozwiązania kwestii cypryjskiej w sytuacji, gdy wyspa pozostaje podzielona od prawie 50 lat, od czasu tureckiej inwazji w lipcu 1974 roku. Cypr jest jedynym państwem członkowskim Unii, które jest w dalszym ciągu podzielone z powodu obcej okupacji wojskowej.

16 stycznia ministrowie przyjęli nowelizację rozporządzenia regulującego działalność Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC). Rada rozszerzyła jego cele, by ułatwić tworzenie gigafabryk sztucznej inteligencji (AI) w Europie i wyodrębnić filar dotyczący technologii kwantowych. Rozporządzenie ustanawia również zasady finansowania i udzielania zamówień publicznych, przy jednoczesnym zachowaniu interesów start-upów i rozwijających się przedsiębiorstw. Wejdzie w życie 20 stycznia.

14 stycznia ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich G7 podpisali wspólne oświadczenie w sprawie sytuacji w Iranie. Ministrowie potępili brutalne represje irańskiego państwa wobec pokojowych demonstrantów. Wyrazili również zaniepokojenie wysoką liczbą ofiar śmiertelnych i rannych w wyniku represji. G7 wzywa do zaprzestania przemocy, arbitralnych zatrzymań i blokowania internetu pod groźbą nałożenia na Iran dodatkowych restrykcji.

16 stycznia Rada przedłużyła o rok, do 20 stycznia 2027 roku, restrykcje wobec osób wspierających, ułatwiających lub umożliwiających działania zbrojne Hamasu i Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu. Wobec wskazanych osób zastosowano zamrożenie aktywów, a obywatelom i przedsiębiorstwom z Unii Europejskiej zabroniono udostępniania im środków finansowych. Osoby te objęto również zakazem podróżowania, uniemożliwiającym im wjazd do państw członkowskich Unii lub tranzyt przez ich terytorium.

13 stycznia grupa przedstawicieli europejskich i międzynarodowych banków centralnych wydała wspólne oświadczenie, w którym wyraziła poparcie dla Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych (Fed) i jej prezesa, który toczy polityczną walkę z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Ten ostatni oskarżany jest o wywieranie na prezesa Fed presji sądowej. Podkreślono, że niezależność banków centralnych jest podstawą stabilności cen, finansów i gospodarki w interesie obywateli.

14 stycznia europejskie organy nadzorcze i brytyjskie organy regulacyjne podpisały protokół ustaleń w sprawie nadzoru nad dostawcami usług zewnętrznych. Usługi zewnętrzne to usługi świadczone przez firmy zewnętrzne, którym banki i instytucje finansowe powierzają swoje usługi cyfrowe, takie jak przechowywanie danych lub zarządzanie oprogramowaniem. Głównym celem tego protokołu jest wzmocnienie cyfrowej odporności operacyjnej sektora finansowego poprzez regulowanie działalności dostawców usług zewnętrznych. Opierając się na akcie o operacyjnej odporności cyfrowej (DORA), sygnatariusze zobowiązują się do wymiany istotnych informacji i koordynacji swoich działań w zakresie nadzoru transgranicznego.

15 stycznia agencja FRONTEX opublikowała raport, z którego wynika, że w 2025 roku liczba wykrytych, nielegalnych przekroczeń granic zewnętrznych Unii Europejskiej spadła o ponad jedną czwartą (do 178 000). To najniższy poziom od 2021 roku. Ten znaczący spadek odzwierciedla intensywność działań w zakresie nadzoru i współpracy między państwami członkowskimi i ich partnerami. Agencja podkreśliła konieczność zachowania czujności w obliczu szybkiego rozwoju zjawiska nielegalnego przekraczania granic, zwłaszcza biorąc pod uwagę niepewną sytuację na europejskich granicach. Rok 2026 będzie bez wątpienia rokiem przełomowym, ponieważ w czerwcu ma wejść w życie pakt o migracji i azylu.

12 i 13 stycznia kanclerz Niemiec Friedrich Merz składał oficjalną wizytę w Indiach. Wybór tego miejsca nie jest przypadkowy: w 2026 roku minie 75 lat od nawiązania stosunków dwustronnych i 25 lat od zawarcia strategicznego partnerstwa między tymi dwoma krajami. Gościa powitał premier Indii Narendra Modi. W trakcie wizyty podkreślono znaczenie takich wartości jak demokracja, poszanowanie prawa i zrównoważony charakter wymiany międzynarodowej. Podróż pozwoliła zacieśnić współpracę gospodarczą i technologiczną oraz dialog polityczny, ze szczególnym uwzględnieniem energii odnawialnych i transformacji cyfrowej.

17 stycznia Donald Trump zwiększył presję na 8 europejskich krajów (na Danię, Francję, Niemcy, Szwecję, Holandię, Finlandię, Norwegię i Zjednoczone Królestwo), grożąc im dodatkowymi cłami od 1 lutego w wysokości 10% (które mogą jeszcze wzrosnąć w czerwcu do 25%), za to, że odważyły się sprzeciwić jego żądaniu nabycia Grenlandii. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i prezydent António Costa potwierdzili pełną solidarność Unii Europejskiej z Danią i mieszkańcami Grenlandii oraz podkreślili, że cła mogą osłabić stosunki transatlantyckie i wywołać niebezpieczną spiralę.

Po wycofaniu się z traktatu ottawskiego fińskie Ministerstwo Obrony ogłosiło plany przywrócenia min przeciwpiechotnych do wyposażenia sił zbrojnych kraju. Decyzja ta została podjęta w kontekście wojny w Ukrainie i narastających napięć z Rosją, z którą Finlandia dzieli 1340 km granicy. Ogłoszono, że poborowi i rezerwiści zostaną jak najszybciej przeszkoleni w zakresie obsługi min przeciwpiechotnych, a kraj natychmiast przystąpi do krajowej produkcji.

15 stycznia prezydent Francji Emmanuel Macron składał życzenia siłom zbrojnym w bazie w Istres. Przy tej okazji przedstawił swoje wytyczne dotyczące obrony narodowej. Zaktualizowana ustawa o programowaniu wojskowym na rok 2026 zawiera trzy priorytety: zwiększenie zapasów amunicji wszelkiego rodzajów i wzmocnienie gotowości operacyjnej sił zbrojnych, zagwarantowanie suwerenności narodowej oraz poprawę i modernizację modelu armii w perspektywie krótkoterminowej. W swoim przemówieniu Macron przypomniał również o roli Francji na arenie międzynarodowej, potwierdzając potrzebę ścisłej współpracy z europejskimi partnerami, zwłaszcza w zakresie ochrony Grenlandii.

12 stycznia premier Hiszpanii Pedro Sanchez przyjął swojego greckiego odpowiednika Kyriákosa Mitsotákisa. Rozmawiali o potrzebie wzmocnienia stosunków między dwoma krajami w dziedzinie współpracy gospodarczej, rozwoju infrastruktury i przemysłu obronnego. Podkreślili potrzebę rozwijania nowej współpracy na szczeblu europejskim.

14 stycznia prezydent Węgier Tamás Sulyok ogłosił, że kolejne wybory parlamentarne odbędą się 12 kwietnia. Od 3 lutego partie polityczne i organizacje będą mogły zgłaszać chęć udziału w wyborach do Krajowej Komisji Wyborczej. Oficjalna kampania rozpocznie się 21 lutego, czyli 50 dni przed wyborami. Aby móc wziąć udział w wyborach, kandydaci muszą zebrać w każdym okręgu wyborczym co najmniej 500 ważnych podpisów.

16 stycznia włoski rząd przedstawił dokument strategiczny dotyczący polityki Włoch w regionie Arktyki. Raport zatytułowany "Włochy i Arktyka: wartości współpracy w regionie przechodzącym głębokie przemiany" był opracowywany przez cały 2025 rok i podkreśla historyczną rolę Włoch w regionie oraz określa długoterminową wizję skoncentrowaną na bezpieczeństwie, badaniach naukowych i rozwoju gospodarczym. Potwierdza strategiczne zaangażowanie Włoch w Arktyce, która przechodzi transformację i jest przedmiotem geopolitycznej rywalizacji. Godzi bezpieczeństwo, dobrobyt i dyplomację, a jednocześnie promuje wielostronne zarządzanie zgodne z prawem międzynarodowym.

14 stycznia Komisja Europejska przyjęła szereg wniosków ustawodawczych mających na celu zapewnienie Ukrainie stałego wsparcia finansowego w latach 2026 i 2027. Pakiet legislacyjny obejmuje: pożyczkę wspierającą Ukrainę w wysokości 90 mld euro, modyfikację instrumentu finansowego dla Ukrainy jako jednego ze środków realizacji pomocy budżetowej dla Ukrainy oraz zmianę wieloletnich ram finansowych, aby umożliwić pokrycie pożyczki dla Ukrainy z budżetu Unii. Wnioski ustawodawcze zostały przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Unii Europejskiej, by rozpocząć proces legislacyjny służący ich rozpatrzeniu i przyjęciu.

16 stycznia, w ramach obchodów stulecia strategicznego partnerstwa między Zjednoczonym Królestwem a Ukrainą, Londyn ogłosił środki mające na celu pogłębienie współpracy i wzmocnienie stabilności obu krajów. Z tej okazji Brytyjczycy potwierdzili pomoc w wysokości 20 mln funtów na wzmocnienie infrastruktury energetycznej Ukrainy, która boryka się z surową zimą. Ponadto Londyn ogłosił rozszerzenie programu partnerstwa szkolnego, z którego korzysta ponad 54 000 uczniów z obu krajów, po raz kolejny podkreślając trwałe zaangażowanie Zjednoczonego Królestwa na rzecz silnego partnerstwa, wzmocnienia wzajemnego bezpieczeństwa i zapewnienia pomyślnej przyszłości dla kolejnych pokoleń.

17 stycznia wszedł w życie Traktat o pełnym morza. Ta wiążąca prawnie umowa w ramach ONZ, oficjalnie znana jako Porozumienie w sprawie różnorodności biologicznej poza jurysdykcją krajową (BBNJ), obejmuje obszary oceaniczne położone poza wodami terytorialnymi ("pełne morze") oraz międzynarodowe dno morskie. Jest to pierwszy wiążący prawnie instrument dotyczący oceanów, który przewiduje zarządzanie oceanami i zawierający postanowienia dotyczące udziału ludów tubylczych i społeczności lokalnych. Po dwóch dekadach rozmów, które rozpoczęły się w 2004 roku, państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęły porozumienie dotyczące międzynarodowego traktatu o ochronie pełnego morza 19 czerwca 2023.

17 stycznia organizatorzy Międzynarodowej Nagrody Karola Wielkiego ogłosili, że laureatem tej prestiżowej nagrody w 2026 roku został Włoch Mario Draghi. Wyróżnienie, przyznawane corocznie od 1950, jest wyrazem uznania dla wysiłków na rzecz współpracy, solidarności i jedności między europejskimi państwami, które są podstawowymi wartościami pozwalającymi sprostać współczesnym geopolitycznym wyzwaniom. Ceremonia wręczenia nagrody odbędzie się w maju w Akwizgranie.

13 stycznia Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) opublikował "Strategię cyfrową na lata 2026–2028", czyli plan działania służący wzmocnieniu innowacyjności, efektywności i odporności Unii. Wśród głównych celów znalazło się tworzenie synergii cyfrowych w Unii, wzmocnienie zdolności cyfrowych ESMA i Europejskiego Systemu Nadzoru Finansowego, poprawa efektywności operacyjnej oraz stworzenie bezpiecznego i zrównoważonego ekosystemu. Urząd zaktualizował "Strategię zarządzania danymi na lata 2023–2028", aby odzwierciedlić zmiany w obszarze technologii oraz dążenie do zwiększenia efektywności Unii w zakresie przetwarzania danych.

14 stycznia Europejski Urząd ds. Własności Intelektualnej ogłosił, że w 2025 roku otrzymał 327 735 nowych wniosków o rejestrację znaków towarowych, wzorów i modeli. Jest to największa roczna liczba wniosków dotyczących własności intelektualnej od czasu, gdy Urząd zaczął przyjmować zgłoszenia w 1996 roku. Wyniki te pokazują, że przedsiębiorstwa, innowatorzy i twórcy z całego świata nadal inwestują w ochronę poprzez unijny system własności intelektualnej. Rekordowe wyniki odnotowane w 2025 potwierdzają zaufanie do Europejskiego Urzędu ds. Własności Intelektualnej i jego roli we wspieraniu nowoczesnego ekosystemu innowacji.

14 stycznia Copernicus opublikował raport dotyczący warunków klimatycznych w 2025 roku. Podkreślono w nim, że globalne temperatury w 2025 były trzecimi najwyższymi, jakie kiedykolwiek odnotowano w Europie. Intensywne upały w latach 2023–2025 są związane z dwoma głównymi czynnikami. Po pierwsze, gazy cieplarniane nadal gromadzą się w atmosferze w miarę wzrostu emisji i zmniejszania się naturalnych pochłaniaczy dwutlenku węgla, takich jak lasy. Po drugie, temperatury powierzchni morza (napędzane przez cieplejsze warunki pogodowe) osiągnęły bezprecedensowy poziom.

14 stycznia Światowe Forum Ekonomiczne opublikowało "Global Risks Report 2026", w którym oceniono główne, krótko i długoterminowe, globalne zagrożenia (to już 21 edycja takiego raportu). W 2026 roku główne ryzyko stanowi konfrontacja geo-ekonomiczna -może wywołać poważny, globalny kryzys charakteryzujący się nasiloną konkurencją między wielkimi mocarstwami o dostęp do rynków, zasobów i łańcuchów dostaw, co osłabia porządek międzynarodowy i podtrzymuje utrzymującą się niepewność gospodarczą.

Do 14 czerwca w Palazzo Martinengo w Brescii trwa wystawa "Liberty. Sztuka nowoczesnej Italii". Ekspozycja poświęcona jest secesji, która stanowiła artystyczne i kulturowe przejście między XIX a XX wiekiem, i podkreśla wpływ nowych, europejskich trendów na malarstwo, rzeźbę, grafikę reklamową, modę, fotografię i sztuki użytkowe. Zaprezentowano ponad sto dzieł.

Od 25 stycznia do 1 lutego w Parc des expositions w Brukseli odbywają się targi sztuki BRAFA Art Fair, jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń tego typu w Europie. Trwają 8 dni, a w ich trakcie (w eleganckiej oprawie) prezentowane są rzadkie dzieła sztuki, od starożytności po XXI wiek. Niezależnie od tego, czy chodzi o malarstwo dawne czy współczesne, sztukę plemienną, biżuterię, srebra czy design, organizatorzy starannie wybierają galerie najwyższej jakości w każdej dziedzinie.

Do 1 marca 2026 roku w Staatliche Museen w Berlinie można oglądać wystawę "Nożyczki – styl – papier". Zaprezentowano na niej prace studentów Lette Verein Berlin, inspirowane wycinankami Johanny Beckmann (1868-1941), przechowywanymi w zbiorach Kunstbibliothek. Wystawione prace charakteryzują się dużą różnorodnością graficznych technik i form. Są to plakaty sitodrukowe, cyjanotypie, typografie, ilustracje, projekty cyfrowe, książki i projekty animowanych obrazów – wszystkie wykonane w ramach studiów z zakresu projektowania graficznego.

Do 7 marca Królewska Akademia Sztuk Pięknych w Sztokholmie gości wystawę "Exit to entrance". W jej ramach prezentowane są obrazy Mari Rantanen wykonane w latach 2020–2025, ze szczególnym uwzględnieniem najnowszych dzieł. Artystka czerpie inspirację z historii sztuki, współczesnej sceny artystycznej i codziennego życia. Jej obrazy nawiązują do wielorakich systemów wizualnych naszego społeczeństwa poprzez różne pola form i motywów, które tworzą przestrzeń i ruch. W swojej twórczości artystycznej Mari Rantanen wykorzystuje elementy wielu kultur, traktowane z osobistego punktu widzenia.

Do 24 stycznia włoskie miasto Triest gości Festiwal Filmowy, wydarzenie, którego nie można przegapić, poświęcone awangardowej kinematografii i kulturze Europy Środkowej. Z biegiem lat festiwal ten stał się punktem odniesienia w świecie europejskiego i międzynarodowego kina. 37. edycja prezentuje wyselekcjonowane filmy fabularne, dokumentalne i krótkometrażowe. Filmowcy, profesjonaliści i miłośnicy kina są zaproszeni na spotkanie wokół zaangażowanych i odważnych dzieł wyświetlanych w charakterystycznych miejscach miasta. Festiwal - będący prawdziwą platformą odkryć i wymiany - symbolizuje dzielenie się kulturą, czyniąc kino wyjątkowym momentem spotkania kultur i wrażliwości.

Do 25 maja Fundacja Beyelerów w Riehen (Bazylea) zaprasza po raz pierwszy w swojej historii na wystawę poświęconą francuskiemu malarzowi Paulowi Cézanne'owi, pionierowi sztuki nowoczesnej i jednemu z najważniejszych artystów w kolekcji Fundacji. Ekspozycja koncentruje się na ostatnim i najważniejszym okresie twórczości artysty oraz podkreśla główne motywy jego późnych dzieł, między innymi martwą naturę, portrety, pejzaże i sceny z kąpiącymi się. Wystawa, na której zgromadzono około 80 obrazów olejnych i akwarel, prezentuje dzieła Paula Cézanne'a pionierskie pod względem formy, światła i koloru, cech i technik, które inspirują i wpływają na kolejne pokolenia artystów aż do dnia dzisiejszego.